Ewangelia Jana 6:64 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o bólu, który trudno nazwać po imieniu. Jezus widzi wśród swoich uczniów tych, którzy nie wierzą, i nie udaje, że jest inaczej. Sama świadomość, że ktoś blisko Niego może nie należeć do Niego, rodzi gorycz zawodu. W Ewangelii Jana 6:60 słyszymy, że wielu uczniów uznało mowę za trudną, a w Ewangelii Jana 6:66 czytamy, że wielu odeszło i już z Nim nie chodziło. Cała ta scena rozgrywa się więc w stracie, a nie w abstrakcyjnej teorii. Jezus nie łagodzi prawdy i nie przestaje mówić. Werset mówi, że od początku wiedział, którzy nie wierzą i kto miał Go wydać. Ta wiedza nie jest chłodnym dystansem, lecz trwaniem przy słowach, które są życiem, mimo że część słuchaczy wybiera drogę w bok. Nie słychać tu wyroku nad każdym z odchodzących, raczej spokojne i pełne bólu przyjęcie tego, jak bardzo boli utrata bliskości. Ta cierpliwa wierność wobec tych, którzy zostają, i tych, którzy odchodzą, jest najcichszym wyznaniem całego fragmentu.

Zdanie „Lecz wśród was są tacy, którzy nie wierzą” przerywa obraz wspólnoty uczniów jako grupy o jednolitej postawie. Wcześniej wielu słuchaczy uznało naukę Jezusa za trudną, a teraz okazuje się, że sama bliskość Nauczyciela nie oznacza jeszcze wiary. Można należeć do grona uczniów, słyszeć Jego słowa i zarazem nie przyjmować ich z zaufaniem. Ewangelista dodaje, że Jezus wiedział, kto nie wierzy i kto Go wyda. To stwierdzenie mówi o Jego wiedzy, nie wyjaśnia jednak, że niewiara została przez Niego wywołana ani że człowiek został do zdrady przymuszony. Tekst nie rozstrzyga tu wszystkich pytań o Bożą wiedzę i ludzką wolność. Nie należy więc zamieniać go ani w prostą teorię przeznaczenia, ani w zapewnienie, że Jezus pozostaje nieświadomy ukrytych intencji. W dalszym kontekście wielu uczniów odchodzi, a Piotr wyznaje, że Jezus ma słowa życia wiecznego. Ten kontrast nie pozwala utożsamić zrozumienia wszystkiego z wiarą. Pokazuje raczej, że kryzys ujawnia różne odpowiedzi na trudne słowa Jezusa. Jego wiedza obejmuje zarówno niewiarę, jak i nadchodzącą zdradę, lecz nie unieważnia znaczenia odpowiedzi uczniów.

Ten werset pokazuje Jezusa, który patrzy dalej niż tłum. Wiedział, że nie wszyscy, którzy Go słuchają, naprawdę Mu zaufają. Wiedział też, kto Go wyda. Ewangelista nie wymienia imienia zdrajcy. Zostawia nam samą wiedzę Jezusa, a w niej spokój kogoś, kto nie jest zaskoczony niewiarą. Kontekst jest konkretny. Po trudnej mowie o chlebie życia wielu uczniów odeszło i już z Nim nie chodziło (Ewangelia Jana 6:66). Werset 64 nie tłumaczy, dlaczego tak się stało. Mówi jedynie, że Jezus znał prawdę o sercach słuchaczy, zanim ta prawda stała się widoczna. Najbardziej praktyczne jest to, jak Jezus postępuje wobec tych, których zna. Zwraca się do Dwunastu z pytaniem, czy oni też chcą odejść (Ewangelia Jana 6:67). Pytanie zostawia im wybór. Odpowiedź Piotra nie wynika z tego, że wszystko zrozumiał. Wynika z przekonania, że u Jezusa są słowa życia wiecznego.

W tym zdaniu Ewangelii rozbrzmiewa bolesna prawda: bliskość Jezusa nie usuwa wolności człowieka. Wśród uczniów są tacy, którzy nie wierzą, a jeden z nich ma Go wydać. Jezus wie o tym od początku. Jego wiedza nie oznacza jednak, że niewiara ani zdrada stają się nieuniknionym losem wszystkich. To zdanie pada po tym, jak wielu uczniów uznało Jego mowę za trudną. Nie każdy, kto idzie za Jezusem przez pewien czas, pozostaje przy Nim. Ewangelia nie upiększa tej chwili ani nie ukrywa pęknięcia we wspólnocie. Zaraz potem niektórzy odchodzą, a Jezus pyta Dwunastu, czy i oni chcą odejść. Odpowiedź Piotra nie usuwa trudności; wyznaje, że słowa Jezusa prowadzą ku życiu wiecznemu. Jest w tym także powściągliwa pociecha: Jezus zna ludzkie serca, również tam, gdzie rodzi się rozczarowanie i nieufność. Nie myli jednak wiedzy o zdradzie z jej pochwałą ani z obojętnością wobec tych, którzy pozostają. W tej scenie wierność nie jawi się jako łatwa pewność, lecz jako trwanie przy słowach, które niosą życie, nawet gdy ich sens wciąż wymaga zaufania.