Ewangelia Jana 11:14 – znaczenie i zastosowanie

Jezus mówi o śmierci Łazarza wprost, bez przenośni, którymi wcześniej sam się posłużył. Wcześniej, w Ewangelii Jana 11:11, nazwał przyjaciela kimś, kto zasnął, a uczniowie zrozumieli te słowa po swojemu (Ewangelia Jana 11:13). Teraz pada zdanie: „Wtedy Jezus powiedział im otwarcie: Łazarz umarł”. Słowo „otwarcie” pokazuje, że Jezus nie owija tej prawdy w bezpieczną mgłę. Ta prostota ma w sobie coś bardzo ludzkiego. Siostry wysłały wcześniej wiadomość, w której mówiły o chorobie tego, którego Jezus kocha (Ewangelia Jana 11:3). W tej wiadomości nie było jeszcze nic o śmierci, a jednak to, co nadchodzi, zostaje nazwane po imieniu. Bliskość nie wymaga tu udawania, że strata jest mniejsza, niż jest. Ta jasność nie odbiera też niczego relacji. Jezus mówi o zmarłym jako o przyjacielu i zapowiada, że pójdzie do niego (Ewangelia Jana 11:15). Prawda o śmierci zostaje wypowiedziana na głos, a obok niej stoi przyjaźń. To, co trudne, nie musi być ukryte, aby ktoś mógł przy tym trwać.

Słowa „Łazarz umarł” zamykają nieporozumienie, które pojawiło się chwilę wcześniej. Jezus mówił o zaśnięciu, a uczniowie zrozumieli to jako zwyczajny sen i możliwość wyzdrowienia. Ewangelista wyjaśnia, że chodziło o śmierć; Jezus nazywa więc rzeczywistość wprost, bez łagodzącego niedopowiedzenia. Nie jest to jednak oderwana informacja o stanie Łazarza. Jezus mówi do uczniów o ich przyjacielu, którego siostry wcześniej przedstawiły jako ukochanego przez Niego. Szczerość tej wypowiedzi nie oznacza zatem obojętności. Pokazuje raczej, że wiara nie wymaga udawania, iż śmierć nie nastąpiła albo że nie ma powodu do żałoby. Werset sam w sobie nie wyjaśnia jeszcze, co Jezus uczyni ani dlaczego nie było Go wcześniej w Betanii. Następne słowa wskazują, że wydarzenie ma służyć wierze uczniów, ale nie zamieniają śmierci Łazarza w pozór. To ważne rozróżnienie: nadzieja w tej scenie nie polega na zaprzeczeniu temu, co się stało. Jezus mówi prawdę o śmierci, a dalszy ciąg opowieści pokaże, że śmierć nie ma ostatniego słowa.

Uczniowie wzięli słowo o śnie za zwykły odpoczynek, dlatego Ewangelista wyjaśnia, że Jezus mówił o śmierci. Teraz Jezus sam mówi wprost: „Łazarz umarł”. Nie szuka łagodniejszego określenia i nie zostawia sprawy w półsłowach. Ta jasność ma znaczenie. Kiedy rzecz jest bolesna, łatwo mówić obok niej, żeby oszczędzić sobie i innym ciężaru. Jezus najpierw nazywa rzeczywistość po imieniu, a dopiero potem mówi o tym, co zamierza zrobić. Cel tej prawdy wskazuje następny wers. W Ewangelii Jana 11:15 Jezus mówi, że cieszy się, iż Go tam nie było, „ze względu na was, abyście uwierzyli”. Otwarte słowo prowadzi więc do wiary, a nie tylko do przekazania wiadomości. Można to przełożyć na codzienność. Ojciec, który ma powiedzieć dzieciom o śmierci dziadka, może użyć słów pełnych niedomówień albo prostego zdania, na które dzieci mogą zadać pytania. Jezus pokazuje tę drugą drogę. Nie ukrywa straty, ale też nie zostawia uczniów w niepewności. W tym wersie prawda nie jest chłodem. Jest warunkiem, aby wiara mogła wzrastać na mocnym gruncie.

„Łazarz umarł” — Jezus wypowiada te słowa bez zasłony. Wcześniej mówił uczniom o śnie, lecz oni rozumieli je dosłownie; teraz nazywa śmierć wprost. Wiara w Jego obecność nie wymaga udawania, że strata jest czymś innym, niż jest. W tej scenie prawda pada pośród więzi: Łazarz był przyjacielem Jezusa, a jego siostry posłały wiadomość o chorobie człowieka, którego Jezus kochał. Miłość nie uchroniła go przed śmiercią. Ewangelista nie zaciera tego bolesnego faktu ani nie przedstawia więzi z Jezusem jako gwarancji, że cierpienie ominie bliskich. A jednak Jezus nie pozostaje przy niejasnym obrazie snu. Mówi uczniom otwarcie, a potem rusza ku Betanii. Słowa i droga należą tu do siebie: śmierć zostaje nazwana, lecz nie oddziela Jezusa od przyjaciela. Jest w tym zdaniu ciężar grobu, ale także obecność Tego, który się od niego nie odwraca. W perspektywie Ewangelii Jana śmierć jest rzeczywista; nie jest jednak granicą, poza którą Jezus przestaje działać. Nadzieja nie polega na zaprzeczeniu tej chwili, lecz na tym, że Chrystus wchodzi w jej sam środek.