Księga Izajasza 53:6 – znaczenie i zastosowanie

Księga Izajasza 53:6 mówi o zagubieniu bez ozdób. Owca, która odbiegnie od stada, zwykle nie wie, gdzie jest, a jej droga coraz bardziej staje się jej własną, a coraz mniej wspólną. Izajasz pisze „wszyscy” i „każdy z nas”, więc obraz obejmuje całą wspólnotę, a nie jedną osobę. Trudno o bardziej bolesne przyznanie, że każdy poszedł swoją drogą. Najbardziej uwagę przykuwa jednak zdanie następujące po tym wyznaniu: „a Pan zwalił na Niego winy nas wszystkich”. Tekst nie zostaje przy błądzeniu. W tym samym rozdziale Księga Izajasza 53:4 opisuje Sługę, który obarczył się naszym cierpieniem, a Księga Izajasza 53:5 mówi, że został przebity za nasze grzechy. W takim kontekście werset 6 pokazuje, że ciężar wielu rozproszonych wyborów zostaje przeniesiony na Jednego, a nie pozostawiony owcom. Werset nie obiecuje, że każde trudne doświadczenie zniknie. Opisuje to, co dokonało się wobec winy, i właśnie dlatego daje spokój, który nie zależy od tego, jak sprawnie ktoś wraca na właściwą drogę. Ciężar, który człowiek dźwigałby w pojedynkę, został wzięty przez Kogoś innego.

Obraz owiec, które błądzą, nie przedstawia winy jako nieszczęśliwego przypadku. Werset łączy dwa poziomy: „Wszyscy pobłądziliśmy” nazywa wspólne położenie, a „każdy z nas zwrócił się ku własnej drodze” wskazuje na osobisty wybór. Nie chodzi więc wyłącznie o to, że ludzie nie znają właściwej drogi. Każdy kieruje się własnym osądem, nawet gdy taka samodzielność oddala od Boga i od innych. Zdanie zmienia jednak kierunek: zamiast opisywać dalsze błądzenie ludzi, mówi o tym, co Pan uczynił z winą wszystkich. W kontekście rozdziału tajemniczy Sługa dźwiga cierpienie i zostaje przebity za ludzkie występki, choć sam nie wyrządził krzywdy. Chrześcijańskie odczytanie rozpoznaje w Nim Jezusa. Werset nie zaciera różnicy między winnymi a niewinnym Sługą; właśnie na tej różnicy opiera się jego ciężar. „Winy nas wszystkich” nie oznaczają, że każdy popełnił te same czyny ani że odpowiedzialność człowieka przestaje istnieć. To wspólnota wyznaje wspólne oddalenie od Boga, a zarazem widzi, że rozwiązaniem nie jest samodzielny powrót o własnych siłach. Izajasz kieruje uwagę ku Słudze, który bierze na siebie ciężar, którego ludzie nie mogą unieważnić.

Obraz owcy dobrze oddaje to, jak łatwo zejść z drogi. Owca nie musi świadomie buntować się przeciw pasterzowi. Wystarczy, że pójdzie za tym, co wydaje się bliższe, i szybko straci kierunek. Prorok opisuje to trzeźwo: każdy z nas zwrócił się ku własnej drodze. Ten werset mówi także o tym, kto poniósł skutki. W Księdze Izajasza 53:6 czytamy, że Pan zwalił na Niego winy nas wszystkich. Czasownik brzmi mocno. Ciężar nie zostaje w miejscu, zostaje przeniesiony na Kogoś innego. Tekst nie opisuje drabiny czynności, którą człowiek miałby przejść, zanim poczuje ulgę. Mówi o błądzeniu i o przeniesieniu winy. Szczególnie zajmuje mnie zwyczajność tej diagnozy. Obraz nie wskazuje na spektakularne zło, lecz na codzienne skręcanie we własną stronę, na drobne wybory, które same w sobie wydają się niewinne. Dzięki temu grzech przestaje być sprawą wyjątkowych grzeszników. Staje się sprawą każdego, kto idzie własną drogą.

Księga Izajasza 53:6 zaczyna się od wspólnego wyznania: „Wszyscy pobłądziliśmy jak owce”. Obraz nie rozdziela ludzi na tych, którzy nigdy nie zbłądzili, i tych, którzy zawiedli. Każdy zwrócił się ku własnej drodze. To słowa o oddaleniu, które rodzi się z życia skupionego na sobie, lecz także o wspólnej potrzebie powrotu. Owca odchodząca od stada nie zawsze rozumie, jak daleko zaszła. Podobnie człowiek może nazwać własną drogę rozsądną, choć prowadzi ona przez krzywdę, przemilczenie prawdy czy zamknięcie na innych. Werset nie zatrzymuje się jednak na błądzeniu. Ciężar win wszystkich zostaje położony na tajemniczym „Nim”, o którym poprzednie wersety mówią jako o odrzuconym, cierpiącym Słudze. W chrześcijańskim odczytaniu ten obraz prowadzi ku Jezusowi: niewinny nie odwraca się od winnych, lecz bierze na siebie ich ciężar. Nie oznacza to, że krzywda staje się nieważna ani że cierpienie jest samo w sobie dobre. Odsłania raczej powagę grzechu i głębię Bożego miłosierdzia. W samym środku ludzkiego rozproszenia pojawia się Ktoś, kto niesie ciężar, którego nikt nie potrafi unieść za siebie.