Księga Rodzaju 2:23 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa padają po długim szukaniu. Wcześniej w Księdze Rodzaju 2:20 czytamy, że mężczyzna nadał nazwy wszystkim zwierzętom, lecz nie znalazł dla siebie pomocy odpowiedniej. Dopiero gdy Pan Bóg wyjął jedno z jego żeber i zbudował z niego kobietę, mężczyzna wypowiada zdanie pełne zachwytu i rozpoznania. Słychać w nim ulgę, jakby ktoś wreszcie stanął obok, kto odpowiada jego samotności. Warto zauważyć, że mężczyzna nie opowiada tu o swoich przeżyciach, lecz nazywa to, co widzi i czego dotyka. Jego słowa są bliskie, bo wskazują na wspólne pochodzenie: kość z kości i ciało z ciała. Nazwa „kobieta” wyrasta z tego, że została wzięta z mężczyzny, więc już w pierwszym słowie pojawia się pamięć o jednym źródle. Ten fragment pokazuje, że pragnienie bliskości mieści się w samym zamyśle Boga. Pomoc, której szukano wśród zwierząt, zostaje przyniesiona z tego, co już było częścią człowieka, a on przyjmuje ją z radością.

Wypowiedź mężczyzny w Księdze Rodzaju 2:23 jest czymś więcej niż nadaniem nazwy: to rozpoznanie bliskości. Pośród zwierząt, którym mężczyzna nadaje nazwy, nie znajduje się odpowiednia dla niego pomoc. Gdy Bóg przyprowadza kobietę, odpowiedzią jest okrzyk: „Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mojego ciała!”. Powtórzenie słów „kością” i „ciałem” podkreśla wspólne człowieczeństwo i więź, a nie odmienność dwóch niepowiązanych istot. Zdanie o nazwaniu kobiety „wziętą z mężczyzny” wyraża tę więź językiem opowieści o stworzeniu. Nie stanowi samo w sobie pełnego wykładu o roli kobiet i mężczyzn ani nie rozstrzyga wszystkich pytań o ich relację. W bezpośrednim ciągu narracji ważny jest brak odpowiedniej towarzyszki i radość z jej pojawienia się. Następny werset wiąże tę scenę z małżeństwem: mężczyzna łączy się z żoną, a oboje stają się jednym ciałem. To nie usuwa ich odrębności, lecz ukazuje wspólnotę jako więź zakorzenioną w pokrewieństwie i wzajemnym przynależeniu. Okrzyk mężczyzny nazywa więc kobietę nie obcą, lecz bliską.

W Księdze Rodzaju 2:20 czytamy, że „nie znalazła się pomoc odpowiednia dla mężczyzny”. Dopiero potem Pan Bóg zbudował kobietę z żebra i przyprowadził ją do mężczyzny (2:22). Wtedy pada jego wypowiedź: „Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mojego ciała!”. Słowo „dopiero” nie chwali jego zasług. Pokazuje raczej, że to, czego brakowało, pojawiło się w odpowiednim czasie i zostało rozpoznane. Mężczyzna wcześniej nadawał nazwy zwierzętom (2:19). Teraz sam mówi, jak nazwać kobietę: „Ta będzie się nazywała kobietą, bo ta została wzięta z mężczyzny”. Nazwa wynika tu z pochodzenia, nie z oceny. Słowa mają w tym fragmencie opisać, skąd ktoś pochodzi. Praktycznie oznacza to, że bliskość zaczyna się od uznania drugiego człowieka za część własnego życia. Małżonkowie, rodzice i dzieci, a także ludzie współpracujący w pracy, na co dzień sami decydują, jak mówią o sobie nawzajem. Gdy słowa wyrastają z takiego uznania, łatwiej o rozmowę nawet wtedy, gdy trzeba powiedzieć coś trudnego. Ten werset jest więc pierwszym opisem jedności, którą Księga Rodzaju 2:24 nazywa wprost: mężczyzna i kobieta stają się jednym ciałem.

„Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mojego ciała!” — w słowach mężczyzny brzmi rozpoznanie bliskości. Wcześniej nazwał zwierzęta, lecz nie znalazła się wśród nich pomoc odpowiednia dla niego. Teraz spotyka kogoś, kogo nie opisuje jak kolejnego stworzenia, lecz wyznaje z nim wspólnotę ciała i życia. To zdanie nie zaciera różnicy między kobietą a mężczyzną. Ukazuje raczej, że różnica nie musi oznaczać obcości: druga osoba jest odrębna, a zarazem należy do tej samej ludzkiej wspólnoty. Wypowiedź mężczyzny jest pełna zdumienia; w spotkaniu nie chodzi tylko o samotność, lecz o więź, w której można zostać rozpoznanym. Następny werset mówi o połączeniu mężczyzny i żony w jedno ciało. W świetle tych słów bliskość ma wymiar nie tylko uczucia, ale także wspólnego życia i przynależności. Nie jest własnością ani prawem do drugiej osoby. Początek tej więzi zostaje przedstawiony jako dar Boga, a odpowiedzią mężczyzny jest radosne uznanie: oto ktoś z tej samej ludzkiej gliny, komu można powiedzieć „moja” bez odbierania jej odrębności. To obraz jedności, która nie pochłania, lecz pozwala spotkać drugiego jako bliskiego.