Dzieje Apostolskie 2:17 – znaczenie i zastosowanie

Ten wers mówi o Duchu, który zostanie wylany na wszelkie ciało, czyli na ludzi bez wyjątku. Wymienieni są synowie i córki, młodzieńcy i starcy, a więc osoby przeżywające życie na bardzo różnych etapach. Najbardziej poruszające jest to, czym ma być ten dar: widzeniami i snami, czyli wewnętrznymi doświadczeniami, w których człowiek coś czuje i rozumie, zanim zdoła to nazwać. Bóg wchodzi więc w serce i wyobraźnię, właśnie tam, gdzie często ukrywamy tęsknoty i lęki. Piotr przytacza tę zapowiedź Joela w dniu Pięćdziesiątnicy, gdy jedni drwią, a inni są zdumieni. W takim zamieszaniu słowa o wylaniu Ducha brzmią jak obietnica dla wszystkich bez wyjątku. Następny wers rozszerza ją jeszcze na niewolników i niewolnice, co pokazuje, jak szeroki jest jej zasięg. Wymieniając różne pokolenia, tekst pokazuje, że wiek nie wyłącza z bliskości Boga. Każdy etap życia ma swoje sny i widzenia, nawet wtedy, gdy nie umiemy ich jeszcze dobrze opisać. W tym tkwi cicha pociecha tego fragmentu: Bóg obdarza ludzi także tymi wewnętrznymi przeżyciami, które wciąż czekają na słowa.

Piotr przytacza słowa proroka Joela, aby wyjaśnić niezwykłe wydarzenia Pięćdziesiątnicy: to, co słuchacze widzą i słyszą, nie jest skutkiem upojenia, lecz spełnieniem zapowiedzi Boga. „W ostatnich dniach” oznacza tu czas działania Ducha, który rozpoczął się wraz z tym wydarzeniem; sam werset nie wyznacza daty końca świata. Najważniejsze jest rozszerzenie kręgu osób obdarowanych Duchem. Synowie i córki, młodzieńcy i starcy – w kolejnym wersecie także niewolnicy i niewolnice – nie są jedynie widzami Bożego działania. Prorokowanie i sny nie zostają przypisane wyłącznie jednej płci, pokoleniu ani pozycji społecznej. Nie znaczy to jednak, że tekst obiecuje każdemu takie samo doświadczenie; mówi o rozlaniu Ducha i o różnorodnych sposobach, w jakie lud Boży będzie przemawiał i otrzymywał widzenia. W opowieści Piotra proroctwo Joela pomaga rozpoznać sens tego, co dzieje się we wspólnocie. Werset 21 dopowiada, że wezwanie imienia Pana wiąże się ze zbawieniem. Dar Ducha nie jest więc ozdobą religijnego doświadczenia, lecz znakiem, że Bóg działa pośród ludzi szerzej, niż pozwalają oczekiwać dawne podziały.

Piotr przytacza proroctwo Joela w dniu Pięćdziesiątnicy, gdy zgromadzeni uczniowie doświadczają zesłania Ducha. Najbardziej praktyczne w tym fragmencie jest to, do kogo Bóg kieruje swoją obietnicę. Nie mówi o wybranych stanowiskach ani o najbardziej uduchowionych ludziach. Mówi o „wszelkim ciele”, a potem wymienia synów i córki, młodzieńców i starców. Ta lista pachnie zwykłym domem. Dziecko, które zabiera głos przy stole, nastolatka zadająca trudne pytania, ojciec zajęty pracą i starsza kobieta, która od lat trwa w modlitwie, znajdują się w tej samej obietnicy. Nikt z nich nie musi najpierw dorosnąć do odpowiedniej roli, żeby mieć w niej udział. Wiek, płeć i pozycja społeczna nie stawiają tu granicy. W Dziejach Apostolskich 2:17 pojawia się też określenie „w ostatnich dniach”. Piotr odnosi je do tego, co dzieje się na jego oczach, więc obietnica nie jest odległą nadzieją zapisaną w przeszłości. Dar Ducha ma już wtedy konkretny kształt: mówienie o Bogu, widzenia i sny pojawiają się wśród zwykłych ludzi, a nie tylko wśród liderów. Ten werset uczy, że Bóg nie czeka, aż ludzie staną się wystarczająco ważni. Obejmuje ich takimi, jakimi są, w rodzinie, w pracy i w kolejnych latach życia.

Piotr rozpoznaje w wydarzeniach Pięćdziesiątnicy spełnienie proroctwa Joela: Bóg wylewa swojego Ducha, a Jego działanie obejmuje ludzi z różnych pokoleń i pozycji. Synowie i córki prorokują, młodzi mają widzenia, starzy sny. Nie tylko jeden rodzaj człowieka staje się świadkiem tego, co Bóg czyni. Te słowa nie ustanawiają hierarchii, w której młodość miałaby więcej wizji, a starość jedynie wspomnienia. Wspólnie opisują dar Ducha, który przekracza ludzkie podziały. Proroctwo nie jest tu prywatnym przywilejem ani obietnicą niezwykłego przeżycia dla każdego. W centrum znajduje się Bóg, który sam udziela Ducha, a wspólnota słyszy o tym pośród zdumienia i drwin. Obraz snu i widzenia przypomina, że Boże działanie nie zamyka się w granicach tego, co człowiek potrafi zaplanować lub kontrolować. Zarazem Piotr nie pozostawia wydarzenia bez znaczenia: odczytuje je w świetle obietnicy i prowadzi ku wzywaniu imienia Pańskiego. Różne głosy stają się świadectwem jednego daru, którego źródłem jest Bóg.