2 List do Koryntian 13:5 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment brzmi jak ostre wezwanie, ale w jego środku jest coś bardzo czułego. Apostoł pisze do wspólnoty w Koryncie, która była pełna napięć i podziałów, i prosi ją o uważne spojrzenie na siebie: czy trwa w wierze i czy Jezus Chrystus jest w niej. Zwraca uwagę, że to pytanie nie zaczyna się od oskarżenia, lecz od przypomnienia. Słowa „Czyż nie wiecie o samych sobie” brzmią jak zaproszenie do pamięci o tym, czego już doświadczono, a nie jak wyrok. W tym wersecie słychać także lęk, który zwykle towarzyszy takiemu badaniu. Pytania o wiarę potrafią budzić niepokój, bo łatwo wtedy zacząć liczyć własne upadki. Tymczasem tekst łączy badanie z obecnością, ponieważ wcześniej Paweł mówi, że Chrystus ukazuje w nich swoją moc (2 List do Koryntian 13:3). Pytanie o wiarę staje się więc pytaniem o bliskość, a nie o sprawdzian, który trzeba zdać bez błędu. Końcowe słowa „chyba że jesteście odrzuceni” zostawiają przestrzeń na powagę, bo nie wszystko zależy od ludzkiego samopoznania. Może właśnie to sprawia, że werset jest łagodniejszy, niż się wydaje. Nawet trudne pytanie zostaje oparte na Bożej obecności.

Wezwanie do badania siebie pojawia się w napiętej sytuacji: Paweł odpowiada wspólnocie, która poddaje próbie jego apostolskie posłannictwo, i zapowiada stanowcze działanie wobec zła. Nie proponuje więc abstrakcyjnego sprawdzianu własnej wartości. Pytanie dotyczy tego, czy Koryntianie trwają w wierze i czy widać w nich obecność Jezusa Chrystusa. Kluczowe rozróżnienie biegnie między badaniem wiary a ocenianiem siebie według poczucia siły lub bezbłędności. W sąsiednich wersetach Paweł mówi o Chrystusie, który ukazuje moc pośród słabości, oraz o prawdzie, której służebna posługa nie może się sprzeciwiać. Kryterium nie jest więc nieskazitelny obraz własnej osoby, lecz zgodność życia z prawdą i dobrem, których źródłem jest Chrystus. Słowa „Chyba że jesteście odrzuceni” nie są łatwym zapewnieniem, że samo wyznanie wiary rozstrzyga sprawę. Nadają wezwaniu powagę. Zarazem Paweł ma nadzieję, że jego czytelnicy uznają, iż on sam nie jest odrzucony. Werset kieruje uwagę ku temu, czy wiara rzeczywiście kształtuje wspólnotę i jej postępowanie, nie ku próbie zdobycia pewności przez samą introspekcję.

Paweł pisze do wspólnoty, w której toczy się konkretny spór. Koryntianie kwestionowali jego autorytet i chcieli sprawdzać, czy Chrystus naprawdę przemawia przez apostoła. Odpowiedź jest zaskakująco prosta: najpierw należy zbadać samych siebie. Zanim człowiek zacznie oceniać innych, powinien zapytać o własną wierność. Takie badanie dzieje się w zwyczajnych wyborach. Wiara trwa albo nie trwa w sposobie mówienia o bliskich, w uczciwości przy pieniądzach i w cierpliwości w pracy. Małe, powtarzalne decyzje ujawniają więcej niż wielkie deklaracje. Pytanie „czy trwacie w wierze” brzmi poważnie, ale nie jest wyrokiem. W następnym wersecie Paweł wyznaje nadzieję, że Koryntianie uznają jego wiarygodność (2 List do Koryntian 13:6). Chodzi więc o wspólne rozpoznanie prawdy, a nie o wzajemne oskarżenia. Zdanie o tym, że Jezus Chrystus jest w Koryntianach, nadaje badaniu sens. Sprawdzanie siebie nie ma prowadzić do lęku, bo wiara opiera się na obecności Chrystusa, a nie na doskonałości człowieka. Ostatnie słowa, „chyba że jesteście odrzuceni”, zachowują jednak powagę. Pewność siebie nie zwalnia z uczciwości.

W 2 Liście do Koryntian 13:5 Paweł wzywa wspólnotę, by sprawdziła, czy trwa w wierze i czy jest w niej Jezus Chrystus. Te słowa padają po ostrzeżeniu skierowanym do osób trwających w złym postępowaniu oraz w kontekście sporu o apostolską posługę Pawła. Nie chodzi więc o prywatne wyszukiwanie każdej skazy ani o zdobywanie Bożej akceptacji. Próbie podlega życie wspólnoty: czy objawia się w nim obecność Chrystusa, którego moc Paweł przed chwilą ukazał jako działającą pośród słabości. Słowa „Chyba że jesteście odrzuceni” brzmią surowo. Jednak następny werset pokazuje, że Paweł ma nadzieję, iż Koryntianie uznają, że on i jego współpracownicy nie są odrzuceni. Mowa o sporze, czy Chrystus przemawia przez Pawła, a nie o łatwym wyroku nad każdym wierzącym, który zmaga się z wątpliwościami. Owoc wiary może być widoczny w powrocie do prawdy: w nieusprawiedliwianiu krzywdy, szukaniu dobra i przyjmowaniu napomnienia. To jak sprawdzenie lampy po jej świetle: nie po to, by podziwiać lampę, lecz by zobaczyć, czy płonie. Paweł kieruje uwagę ku Chrystusowi obecnemu pośród wspólnoty i ku prawdzie, której jej życie ma służyć.