2 List do Koryntian 10:12 – znaczenie i zastosowanie

W Drugim Liście do Koryntian 10:12 Paweł mówi o odwadze, której mu zabrakło, i o rozsądku, którego zabrakło jego przeciwnikom. Słowa „gdy siebie samych mierzą miarą własnej osoby i porównują się sami ze sobą” brzmią surowo, ale za nimi widać coś bardzo ludzkiego. W sercu rodzi się pytanie, czy jesteśmy wystarczający, i łatwo sięgamy po najbliższą miarę, czyli po spojrzenie na innych albo po własne oceny, które zawsze sprzyjają temu, kto je wystawia. Ten fragment nazywa skutek takiego mierzenia. Miara, która pochodzi wyłącznie z nas samych, przesuwa się wraz z nastrojem, zmęczeniem i tym, z kim akurat się porównujemy. Po trudnym dniu łatwo się w takiej mierze zmniejszyć, a w chwilach dumy łatwo się w niej powiększyć. Obie te skrajności nie mówią prawdy o człowieku. Dalszy ciąg listu wskazuje inną miarę, granice wyznaczone przez Boga, sięgające aż do tamtej wspólnoty (2 List do Koryntian 10:13). Ta miara nie wymaga wynoszenia się ponad innych ani kurczenia się przed nimi. Kto mieści się w niej, nie musi przy każdym spotkaniu rozstrzygać, czy jest dość dobry.

Paweł nie odrzuca tu każdej oceny własnej pracy ani każdej rozmowy o kompetencjach. Krytykuje sposób mierzenia wartości, w którym człowiek sam ustala miarę, sam siebie według niej ocenia, a potem przedstawia własny werdykt jako powód do chluby. Takie porównanie może wyglądać jak ocena, lecz pozostaje zamknięte w kręgu własnych kryteriów. Kontekst pokazuje, że stawką jest jego służba w Koryncie. Niektórzy zarzucali mu słabość osobistą, choć jego listy uznawali za surowe. Paweł odpowiada, że otrzymana od Pana władza ma służyć zbudowaniu wspólnoty, nie jej zniszczeniu. W kolejnych wersetach przeciwstawia samowolnemu wynoszeniu się miarę granic wyznaczonych przez Boga, a swoją pracę wiąże z głoszeniem Ewangelii. To rozróżnienie nie daje podstaw do uznania każdej krytyki siebie za pokorę ani każdej pochwały za pychę. Podważa raczej chlubę, która nie podlega żadnej zewnętrznej miarze. W ocenie służby nie wystarcza więc ani własny osąd, ani porównanie z innymi: znaczenie ma to, czy działanie pozostaje w granicach powierzonego zadania i służy dobru wspólnoty.

Paweł nie opisuje tu zwykłego spojrzenia na innych. Mówi o ludziach, którzy zachwalają samych siebie i wyznaczają sobie miarę według własnej osoby. Taka miara łatwo wypada korzystnie, bo sam człowiek ją ustawia. Ktoś może uważać się za lepszego od kolegi z pracy, bo porównuje tylko swoje wyniki z jego wynikami. Dlatego jej wynik niewiele mówi o prawdzie. Dalszy ciąg listu pokazuje, czym Paweł zastępuje tę miarę. W Drugim Liście do Koryntian 10:13 pisze, że on i jego towarzysze będą się oceniać według granic wyznaczonych im przez Boga. Miara nie wynika więc z porównania z sąsiadem ani z własnych ambicji. Wyznacza ją to, co Bóg powierzył, i cel, dla którego to dał. Werset 12 ostrzega zatem przed pokusą mierzenia siebie własną linijką. Zestawianie się wyłącznie z innymi może dawać złudzenie mądrości, a jednak nadal pozostaje się na tym samym gruncie. Ostateczna miara leży poza nami, a prawdziwy rozsądek polega na tym, by ją przyjąć.

Paweł odmawia mierzenia siebie miarą tych, którzy sami siebie zachwalają. Nie dlatego, że nie dostrzega napięcia wokół własnej służby: w tym rozdziale odpowiada na zarzuty dotyczące jego obecności i sposobu przemawiania. Nie pozwala jednak, by cudza ocena stała się ostatecznym sądem o tym, kim jest i co otrzymał od Boga. Porównywanie się z innymi potrafi zamknąć człowieka w kręgu własnych ocen: raz daje poczucie wyższości, innym razem odbiera pokój. Paweł nazywa takie mierzenie brakiem rozsądku. W sąsiednich wersetach wskazuje inną miarę: granice wyznaczone przez Boga i pracę podejmowaną dla zbudowania wspólnoty. Jego pewność nie jest więc zaproszeniem do samouwielbienia, lecz przypomnieniem, że powołanie nie jest trofeum do wystawienia obok cudzych osiągnięć. Można wyobrazić sobie człowieka, który zamiast zabiegać o uznanie, wiernie wykonuje powierzoną mu pracę, nie przypisując sobie cudzych zasług. Taka postawa zostawia miejsce na pokorę, ale nie na umniejszanie tego, co rzeczywiście zostało dane. W tym wersecie wolność zaczyna się tam, gdzie własna wartość przestaje zależeć od porównań, a służba zostaje poddana Bożej mierze.