1 List Jana 5:14 – znaczenie i zastosowanie

Mamy tu przywilej, który wiąże się z wiarą w Chrystusa: swobodny przystęp do Boga w modlitwie. „Taka jest ufność, jaką mamy do niego: jeśli prosimy o coś zgodnego z jego wolą, wysłuchuje nas” (Pierwszy List Jana 5:14). Chrystus daje nam śmiałość, by w każdej sytuacji przychodzić do Boga ze wszystkimi prośbami i potrzebami. Dzięki niemu nasze modlitwy są zanoszone przed Boga i przez niego przyjmowane.

Nasze modlitwy muszą być zgodne z objawioną wolą Boga. Nie należy prosić o to, co sprzeciwia się jego majestatowi i chwale ani naszemu dobru, bo należymy do niego i jesteśmy od niego zależni. Gdy modlimy się z wiarą, możemy być pewni, że Bóg słyszy. Modlitwa płynąca z wiary nigdy nie idzie na marne.

Z tym przywilejem wiąże się wielka korzyść. „Jeśli wiemy, że nas wysłuchuje, o cokolwiek prosimy, wiemy też, że otrzymaliśmy to, o co prosiliśmy” (Pierwszy List Jana 5:15). Człowiek wierzący potrzebuje wielu wybawień, przejawów miłosierdzia i błogosławieństw. Wiedzieć, że nasze modlitwy zostały usłyszane, czyli przyjęte, to niemal tyle, co wiedzieć, że zostaną wysłuchane. W tym sensie wiemy, że Bóg okaże nam współczucie, przebaczy nam, poprowadzi nas, uświęci, pomoże nam i zbawi nas, o ile wolno nam prosić go o te rzeczy.

Jan wskazuje następnie, jak modlić się, gdy widzimy, że ktoś grzeszy. „Jeśli ktoś widzi, że jego brat popełnia grzech, który nie prowadzi do śmierci, niech prosi, a Bóg da mu życie” (Pierwszy List Jana 5:16). Powinniśmy modlić się za innych, tak jak modlimy się za siebie. Prośmy za bliźnich, aby zostali oświeceni, nawrócili się i dostąpili zbawienia. Módlmy się też za współwierzących: aby byli szczerzy, aby ich grzechy zostały przebaczone, aby zostali uwolnieni od zła i karcenia przez Boga oraz zachowani w Chrystusie Jezusie.

Istnieje także poważna różnica w ciężarze winy za grzech. Jan mówi o „grzechu prowadzącym do śmierci” i „grzechu, który nie prowadzi do śmierci” (Pierwszy List Jana 5:16–17). Każdy grzech, jeśli spojrzeć na jego sprawiedliwą karę, prowadzi do śmierci, ponieważ „zapłatą za grzech jest śmierć”, a „przeklęty jest każdy, kto nie wytrwa w wypełnianiu wszystkiego, co zapisano w Księdze Prawa” (List do Galatów 3:10). Jan ma jednak na myśli szczególny rodzaj grzechu, odmienny od grzechów, które nie prowadzą do śmierci.

Niektóre grzechy nie prowadzą do śmierci, ponieważ mogą współistnieć z życiem. Prawo ludzkie przewiduje kary za niektóre przewinienia, które nie pozbawiają sprawcy życia. Podobnie w świetle prawa Bożego niektóre grzechy mogą współistnieć z życiem cielesnym, a nawet z życiem duchowym i życiem płynącym z Ewangelii. Są też grzechy, które według prawa ludzkiego prowadzą do śmierci, na przykład przestępstwa zagrożone karą śmierci. Pod rządami Boga niektóre grzechy mogą sprowadzić śmierć cielesną, jak w przypadku jawnych obłudników, Ananiasza i Safiry, a być może także prawdziwych wierzących. O niektórych w Koryncie Paweł napisał: „Dlatego wielu spośród was jest słabych i chorych, a niemało umarło” (Pierwszy List do Koryntian 11:30). Takie grzechy mogą sprowadzić śmierć cielesną, choć ci ludzie nie muszą być potępieni wraz ze światem.

W ramach Ewangelii Bóg nie zawsze grozi natychmiastową śmiercią za zewnętrzne grzechy swojego ludu. Często zsyła jedynie ojcowskie karcenie, bo „Pan karci tego, kogo miłuje, i smaga każdego, kogo przyjmuje za syna” (List do Hebrajczyków 12:6). Jednak mądrość i dobroć Boga, a niekiedy także surowe ostrzeżenie dla innych, mogą sprawić, że karcenie posunie się aż do śmierci. Są również grzechy prowadzące do śmierci w sensie duchowym i ewangelicznym. Nie dają się one pogodzić z życiem duchowym duszy ani z żadnym prawem do życia wiecznego, jakie daje Ewangelia. Należą do nich obecny, całkowity brak skruchy, czyli zupełna odmowa nawrócenia, oraz niewiara. Ostateczny brak skruchy i niewiara z pewnością prowadzą do wiecznej śmierci. Prowadzi do niej także bluźnierstwo przeciwko Duchowi Bożemu, który świadczy o Chrystusie i jego Ewangelii, a także całkowite odwrócenie się od jasnego światła i przekonujących dowodów prawdziwości chrześcijaństwa. Takie grzechy obciążają winą zasługującą na wieczną śmierć.

Stąd wynika praktyczne zastosowanie tej zasady dotyczącej modlitwy. Chodzi o modlitwę o życie: „Niech prosi, a Bóg da mu życie”. O życie należy prosić Boga, bo to on jest Bogiem życia. Daje je, kiedy chce i komu chce, a odbiera zgodnie ze swoją wolą i swoim działaniem w świecie. Jeśli grzech brata nie należy do opisanej wcześniej kategorii grzechów prowadzących do śmierci, możemy modlić się za niego z wiarą i nadzieją, zwłaszcza o życie duszy i ciała. Jeśli jednak jest to grzech prowadzący do śmierci, nie otrzymujemy wyraźnego przyzwolenia, by modlić się w ten sposób.

Gdy Jan mówi: „Nie twierdzę, że należy za to prosić”, może mieć na myśli tylko tyle: „W takim przypadku nie daję obietnicy ani podstaw do modlitwy płynącej z wiary”. Kary przewidziane prawem muszą być wykonywane dla bezpieczeństwa i dobra ludzkiej społeczności. W takim przypadku nawet brat, który zawinił, musi zostać poddany wymiarowi sprawiedliwości, opartemu na autorytecie Boga, a także zdany na Boże miłosierdzie. O uwolnienie od kar przewidzianych przez Ewangelię albo o powstrzymanie śmierci, która może być skutkiem szczególnego grzechu, można modlić się jedynie warunkowo, jeśli jest to zgodne z mądrością, wolą i chwałą Boga.

Nie możemy modlić się o przebaczenie grzechów ludzi, którzy trwają w braku skruchy i niewierze, ani o miłosierdzie prowadzące do zbawienia, które zakłada przebaczenie, dopóki nadal trwają w niewierze. Możemy jednak modlić się o ich nawrócenie, jeśli znajdują się w zwyczajnym położeniu ludzi niepokutujących. Możemy prosić, aby otrzymali wiarę w Chrystusa, a wraz z nią wszelkie inne łaski prowadzące do zbawienia. Jeśli stanie się jasne, że ktoś dopuścił się niewybaczalnego bluźnierstwa przeciwko Duchowi Świętemu i całkowicie odwrócił się od przekonującego światła prawdy chrześcijańskiej, wydaje się, że nie należy się już za taką osobę modlić. Czego innego można się spodziewać, jeśli nie „straszliwego oczekiwania sądu”, który pochłonie takich wrogów? (List do Hebrajczyków 10:27). To właśnie te grzechy apostoł ma chyba głównie na myśli, mówiąc o grzechach prowadzących do śmierci.

Apostoł zdaje się rozumować w ten sposób: istnieje rodzaj grzechu, który nie prowadzi do śmierci. Wcześniej powiedział, że wszelka nieprawość jest grzechem (Pierwszy List Jana 5:17). Gdyby jednak każda nieprawość prowadziła do śmierci, wszyscy od razu bylibyśmy skazani na śmierć. Skoro tak nie jest, a wierzący w Chrystusa na ogół mają prawo do życia, musi istnieć grzech, który nie prowadzi do śmierci.

Nie oznacza to, że w zwyczajnym sensie istnieje grzech nieszkodliwy. Chodzi o grzech, który został przebaczony i nie pozostawia człowieka w pełni obciążonego winą zasługującą na wieczną śmierć. Gdyby tak nie było, nie mogłoby być usprawiedliwienia, czyli uznania człowieka za sprawiedliwego przed Bogiem, ani trwania w tym stanie. Przymierze ewangeliczne pomniejsza, usuwa lub znosi winę za grzech.