1 List Jana 5:4 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zaczyna się od słów, które brzmią szeroko: wszystko, co zrodzone z Boga, zwycięża świat. Jan nie opisuje tu siły, która pcha człowieka do przodu, lecz wskazuje, czym jest to, co pochodzi od Boga. Zwycięstwo pojawia się jako owoc narodzenia z Boga, o którym pisano już na początku tego rozdziału. W zdaniu o wierze zatrzymuje się najdłużej. Tym zwycięstwem jest nasza wiara, czyli zaufanie, że Jezus jest Synem Bożym, o czym mówi także piąty werset. W tym zdaniu jest coś łagodnego. Zdarza się, że świat wydaje się głośniejszy od obietnic, a własna słabość większa od Bożej mocy, i wtedy słowa o zwycięstwie mogą brzmieć jak zbyt wysoka miara. Werset nie opisuje jednak wiary jako czegoś idealnego, lecz jako realną ufność, która trzyma człowieka przy Chrystusie, nawet gdy jest krucha. Może właśnie dlatego to zwycięstwo jest bliskie zwykłym dniom, w których wiara ledwo mieści się w sercu, a jednak pozostaje. Ta myśl nie zdejmuje z wiary jej ciężaru, ale pokazuje, że zwycięstwo nie zależy od siły samego człowieka, tylko od tego, komu ufa.

Jan nie przedstawia wiary jako optymizmu ani obietnicy łatwego powodzenia. W poprzednich zdaniach łączy narodzenie z Boga z wiarą, że Jezus jest Mesjaszem, oraz z miłością wyrażaną przez zachowywanie przykazań. Dlatego „świat”, który zostaje zwyciężony, nie oznacza stworzenia ani każdego człowieka, lecz porządek życia sprzeciwiający się Bogu. Kluczowe rozróżnienie dotyczy źródła zwycięstwa: nie jest nim ludzka siła, lecz życie otrzymane od Boga, ujawniające się w wierze. Wiara nie oznacza tu samego uznania pewnej tezy. Jej treścią jest zaufanie Jezusowi jako Synowi Bożemu, o czym mówi werset 5, a jej widzialnym owocem jest miłość posłuszna Bogu. Autor nie oddziela więc wyznania wiary od codziennej wierności. To zwycięstwo nie musi wyglądać jak sukces według miary świata ani oznaczać braku cierpienia. Polega na tym, że sprzeciw wobec Boga nie odbiera wierzącemu jego przynależności do Niego. Słowa o „naszej wierze” wskazują na wspólne wyznanie, nie na prywatną moc jednostki: zwycięstwo świata jest związane z wiarą w Jezusa, a nie z poczuciem własnej niezwyciężoności.

Ten werset brzmi jak zapowiedź triumfu, ale Jan nie opisuje życia bez trudności. Pisze: „Wszystko bowiem, co zrodzone z Boga, zwycięża świat”. Zwycięstwo nie zostaje tu opisane jako sukces, pieniądze czy spokój okoliczności. Jest nim wiara. Kontekst pokazuje, o jaką wiarę chodzi. W 1 Liście Jana 5:5 apostoł pyta: „A kto zwycięża świat, jeśli nie ten, kto wierzy, że Jezus jest Synem Bożym?”. Wiara ma więc konkretny przedmiot. Jest zaufaniem wobec Jezusa i opiera się na tym, kim On jest. Można sobie wyobrazić człowieka, który w pracy zostaje niesłusznie oskarżony. Może nie odzyskać dobrego imienia w oczach wszystkich, a mimo to nie musi stać się cyniczny. Jego serce zachowuje wolność, bo nadzieja nie zależy od wyniku sprawy. Taki obraz nie obiecuje, że każda trudna sprawa dobrze się zakończy. Pokazuje, że wierność Bogu nie jest zakładnikiem okoliczności. Jan mówi też o „naszej wierze”, co przypomina, że zwycięstwo ma wymiar wspólnoty, a nie tylko indywidualny. Wierzący nie stoją wobec świata całkiem sami.

W 1 Liście Jana 5:4 zwycięstwo nie oznacza, że wierzący zawsze uniknie cierpienia albo osiągnie powodzenie. Kilka słów dalej autor wiąże je z wiarą, że Jezus jest Synem Bożym. Chodzi o zwycięstwo nad światem rozumianym jako porządek życia odwracający się od Boga, nie o panowanie nad innymi ludźmi. „Wszystko, co zrodzone z Boga” wskazuje na życie, którego źródłem jest Bóg. Wcześniejsze wersety wiążą to życie z wiarą w Jezusa, miłością do Boga i Jego dzieci oraz wiernością przykazaniom. Nie są one ciężarem, bo miłość nie szuka własnej przewagi. Wiara, o której pisze Jan, nie jest więc jedynie zgodą na pewne twierdzenie. Jest przylgnięciem do Chrystusa, które kształtuje sposób kochania. Można ją porównać do małego płomienia trwającego pośród ciemności. Nie rozprasza całej nocy i nie usuwa każdego bólu, lecz daje światło potrzebne, by nie uznać ciemności za ostateczną prawdę. Zwycięstwo należy do Boga, a jego znakiem w życiu wierzących staje się wierność miłości, nawet gdy świat obiecuje łatwiejszą drogę.