1 List Jana 2:22 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa brzmią surowo, ale za nimi widać przede wszystkim smutek wspólnoty, która straciła tych, z którymi dzieliła wiarę. Autor nie opisuje zwykłego błędu w rozumowaniu. Mówi o zaprzeczaniu, że Jezus jest Mesjaszem, i nazywa kłamcą właśnie tego, kto tak czyni. W Pierwszym Liście Jana 2:19 zauważa, że ci, którzy odeszli, nie byli z nimi naprawdę, choć jeszcze niedawno stali obok. Najbardziej poruszające w tym wersecie jest to, jak mocno łączy uznanie Syna z relacją z Ojcem. Kto nie uznaje Syna, ten traci również Ojca. Wyznanie, że Jezus jest Mesjaszem, było sercem tej wspólnoty i dla niej drogą do Boga. Odejście od tego wyznania oznaczało rozłąkę, której autor nie ukrywa, a jednak nie zamyka jej w ostatecznym słowie. Ten fragment pozostaje ważny także dziś, bo mówi o wierności wyznaniu, które łączy człowieka z Ojcem i Synem. Słowa autora niosą cichą nadzieję, ponieważ wskazują, że w Jezusie Bóg otwiera drogę do bliskości.

W 1 Liście Jana 2:22 Jan stawia sprawę ostro: kłamstwem jest zaprzeczenie, że Jezus jest Mesjaszem, a taki sprzeciw wiąże z nieuznawaniem Ojca i Syna. Nie chodzi więc o dowolny spór religijny ani o samą nazwę „Antychryst”, lecz o treść nauczania, które odrywa Jezusa od tożsamości i misji przypisanej Mu przez wiarę apostolską. Kontekst wskazuje, że Jan pisze o ludziach, którzy wyszli ze wspólnoty i wprowadzają innych w błąd. Jego słowa chronią ciągłość wyznania: uznanie Ojca nie może służyć jako sposób pominięcia Syna. Następny werset wyjaśnia tę więź wprost: kto nie uznaje Syna, nie ma też Ojca. Werset 24 dodaje, że trwanie przy tym, co wspólnota usłyszała od początku, oznacza trwanie w Synu i Ojcu. Mocne określenie „Antychryst” opisuje tu postawę przeciwną Chrystusowi, nie zaś jedynie przyszłą postać apokaliptyczną. Nie daje ono podstaw do pochopnego piętnowania każdego, kto inaczej formułuje poglądy. W centrum pozostaje pytanie o to, kim jest Jezus: od odpowiedzi zależy, czy wyznanie Boga zachowuje swój chrześcijański sens.

Ten werset ma ostrą wymowę. Jan nie pyta tu o wątpliwości ani o trudne pytania szukających. Mówi o zaprzeczaniu: kto zaprzecza, że Jezus jest Mesjaszem, ten według niego jest kłamcą i zostaje nazwany Antychrystem. Mesjasz, czyli Pomazaniec, to ten, na którym spoczywa obietnica Boża. Wyznanie o Jezusie nie jest więc dodatkiem do wiary, lecz jej osią. Ta prawda bywa łatwo przeoczona w zwykłych dniach. Można mówić o Bogu serdecznie i pobożnie, a jednocześnie układać codzienne sprawy tak, jakby Jezus nie miał nic do powiedzenia o pieniądzach, rodzinie czy pracy. Jan nie oddziela jednak Jezusa od Ojca. W 1 Liście Jana 2:23 czytamy: „Każdy, kto nie uznaje Syna, nie ma też i Ojca, kto zaś uznaje Syna, ten ma i Ojca”. Relacja z Bogiem przechodzi przez uznanie Syna. Warto pamiętać, że list jest skierowany do wspólnoty, która już usłyszała tę naukę od początku. Fragment nie opisuje wszystkich etapów drogi człowieka do wiary. Wskazuje raczej jasno, co jest nie do pogodzenia z chrześcijańskim wyznaniem. Dzięki temu wyznanie ma konkretną treść, a nie jest ogólnym nastrojem.

To mocne słowa Jana nie służą podsycaniu lęku przed tajemniczą postacią. W tym fragmencie „Antychrystem” nazywa on tego, kto zaprzecza, że Jezus jest Mesjaszem, i przez to nie uznaje Ojca i Syna. Wcześniej mówi o wielu takich, którzy opuścili wspólnotę, a zaraz potem wyjaśnia, że uznanie Syna wiąże się z posiadaniem Ojca. Stawką jest więc prawda o Bogu objawionym w Jezusie. Jan nie opisuje tu każdej wątpliwości ani każdego pytania jako odrzucenia Boga. Jego ostrzeżenie dotyczy nauki, która odrywa Jezusa od Jego mesjańskiej tożsamości. W chrześcijańskiej nadziei Ojciec nie pozostaje odległym imieniem, a Syn nie jest dodatkiem do wiary: poznanie Boga przychodzi przez Chrystusa. W tej samej części listu Jezus jest nazwany Rzecznikiem i ofiarą za grzechy świata. Surowe ostrzeżenie stoi więc obok obietnicy miłosierdzia. Obraz trwania powraca w wezwaniu, by zachować to, co usłyszano od początku, i trwać w Synu oraz Ojcu. Wierność tej prawdzie prowadzi ku życiu wiecznemu, nie ku lękowi.