1 List Jana 2:17 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset oddaje napięcie, które wielu ludzi zna z własnego życia. Świat wydaje się głośny, pilny i kuszący, a jego przyciąganie bywa bardzo silne. Jan nie opisuje tego chłodno. Mówi, że świat przemija wraz ze swoją pożądliwością, i zestawia to ze zdaniem: „kto zaś wypełnia wolę Bożą, ten trwa na wieki”. Fragment nie zawiera opisu nagród za wielkie czyny ani szczegółowej drogi. Wyraźnie przeciwstawia to, co minie, temu, co pozostaje. Pożądania ciągnące człowieka w różne strony bywają męczące, bo wiele obiecują, a dają tylko chwilową ulgę. Jan nie mówi, że takie pragnienia same znikają, ani że serce ma być od nich wolne. Wskazuje raczej, że nie są ostatnim słowem o życiu. Trwanie nie oznacza, że nic już nie pociąga. Oznacza, że wola Boża pozostaje kierunkiem tego, co człowiek czyni. Warto zauważyć, że werset nie mówi o tym, ile czasu zostało światu. Dotyczy tego, co w człowieku przemija, i tego, co zostaje. Jego wydźwięk jest spokojny: to, co przemija, nie ma prawa zdecydować o tym, co trwa.

Jan nie przeciwstawia tu stworzonego świata Bogu, lecz porządek życia zdominowany przez pożądliwość i pychę — opisany w poprzednim wersecie — trwałej wierności Bogu. „Świat” oznacza w tym kontekście sposób pragnienia, który odciąga od Ojca, nie zaś ludzi ani całe stworzenie, które należałoby odrzucić. Zdanie „Świat zaś przemija, a z nim jego pożądliwość” nazywa nietrwałość tego, co obiecuje spełnienie, a ostatecznie nie może go zapewnić. Uznanie tej przemijalności nie oznacza, że każda przyjemność czy materialna rzecz jest zła. Jan wskazuje raczej na pragnienia, które stają się miarą życia i konkurują z miłością do Boga. Druga część wersetu nie przedstawia posłuszeństwa jako sposobu kupienia wieczności. W sąsiednich zdaniach Jan łączy znajomość Boga z zachowywaniem Jego przykazań, a wcześniej przypomina o Jezusie Chrystusie jako Rzeczniku grzeszących. Wierność jest więc widzialnym kształtem życia zakorzenionego w Bogu, nie samodzielnym osiągnięciem człowieka. „Trwa na wieki” wskazuje na różnicę między przemijającymi pragnieniami a życiem skierowanym ku Bogu.

Ten werset zamyka myśl, którą w Pierwszym Liście Jana 2:15-16 zaczyna ostrzeżenie przed miłowaniem świata. Apostoł pisze: „Świat zaś przemija, a z nim jego pożądliwość”. Nie opisuje więc świata jako czegoś trwałego. Mówi o przemijaniu tego, co w człowieku domaga się coraz więcej przyjemności, widoczności i uznania. Obietnica trwania dotyczy jednak tego, kto wypełnia wolę Bożą. Zdanie nie mówi, że wierność jest wolna od trudu. Można to zobaczyć na przykładzie kogoś, kto w pracy ma szansę na szybki zysk, gdy przemilczy błąd w rozliczeniu. Taka korzyść minie szybko, a wybór zostanie w sumieniu i w relacjach na dłużej. Wola Boża rzadko wygląda spektakularnie. Częściej mieści się w drobnych sprawach: w uczciwości, wierności i cierpliwości. Warto zwrócić uwagę na czasownik. Apostoł nie pisze o tym, kto kiedyś wypełnił wolę Bożą, lecz o tym, kto ją wypełnia. Trwałość rodzi się z codziennego posłuszeństwa, a nie z jednego bohaterskiego gestu. To, co przemija, nie musi więc decydować o tym, co zostaje.

Słowa „świat przemija” nie oznaczają, że stworzenie ani ludzkie życie są pozbawione wartości. W tym fragmencie „świat” oznacza sposób życia skupiony na pożądliwości i pysze, odwracający serce od Ojca. To, co obiecuje trwałe spełnienie, może okazać się kruche jak blask, który gaśnie wraz z dniem. Jan nie przeciwstawia jednak przemijaniu samej ucieczki od świata. Wskazuje na człowieka, który wypełnia wolę Bożą. W sąsiednich wersetach pisze o zachowywaniu przykazań, a zarazem przypomina o Jezusie Chrystusie jako Rzeczniku i ofierze za grzechy. Wierność nie wyrasta więc z bezbłędności, lecz z życia zwróconego ku Bogu, także wtedy, gdy potrzebuje przebaczenia. Wola Boża nie jest tu abstrakcyjną zagadką. Może przyjąć postać uczciwości, gdy łatwiej byłoby oszukać, albo troski o drugiego człowieka, gdy pycha domaga się pierwszeństwa. Takie wybory nie zatrzymują czasu ani nie usuwają straty. Należą jednak do tego, co nie przemija: do więzi z Bogiem, której źródłem jest Jego miłość. Trwałość obiecana w tym wersecie jest zakorzeniona w Bogu, nie w ludzkiej sile.