1 List do Koryntian 7:10 – znaczenie i zastosowanie

W tym fragmencie apostoł odnosi się do problemu, który zapewne często pojawiał się w tamtych czasach, zwłaszcza wśród wierzących pochodzenia żydowskiego. Chodziło o to, czy chrześcijanie powinni nadal żyć w małżeństwie z niewierzącymi. Prawo Mojżeszowe dopuszczało rozwód, a za czasów Ezdrasza pojawiła się sytuacja, w której lud miał odesłać swoje żony oddające się bałwochwalstwu (Księga Ezdrasza 10:3). Niektórzy mogli więc zastanawiać się, czy osoby, które uwierzyły w Chrystusa, również powinny opuścić niewierzących współmałżonków.

W tej sprawie apostoł mówi, że z woli Chrystusa małżeństwo jest związkiem na całe życie, dlatego małżonkowie nie powinni planować rozstania. Żona nie powinna opuszczać męża (Pierwszy List do Koryntian 7:10), a mąż nie powinien odprawiać żony (Pierwszy List do Koryntian 7:11). Słowa „nakazuję nie ja, lecz Pan” nie znaczą, że apostoł wypowiada się z własnego upoważnienia. Chodzi mu o to, że sam Pan Jezus wcześniej wydał to polecenie własnymi słowami i z własnym autorytetem (Ewangelia Mateusza 5:32; Ewangelia Mateusza 19:9; Ewangelia Marka 10:11; Ewangelia Łukasza 16:18).

Sens jest jasny: mąż i żona nie mogą zerwać małżeństwa, kiedy tylko zechcą. Nie powinni się rozstawać, chyba że zachodzi powód dopuszczony przez Chrystusa. Jeśli więc kobieta została odseparowana od męża, z własnej inicjatywy albo z jego inicjatywy, powinna pozostać niezamężna i dążyć do pojednania, by mogli znów żyć razem. Mąż i żona nie powinni pozwalać, by spory trwały bez końca. Należą do siebie na całe życie, a prawo Boże nie zezwala na rozstanie.

Następnie Paweł odnosi tę ogólną zasadę do sytuacji, w której osoba wierząca jest w związku małżeńskim z niewierzącą (Pierwszy List do Koryntian 7:12). Kiedy mówi: „Pozostałym mówię ja, nie Pan”, ma na myśli to, że Jezus nie wypowiedział się wprost o tej konkretnej sytuacji tak, jak wypowiedział się o rozwodzie. Nie znaczy to, że Paweł naucza bez Bożego prowadzenia. Przemawia pod natchnieniem Ducha Świętego, co wyraźnie zaznacza później (Pierwszy List do Koryntian 7:40). Radzi, by wierzący nie rozstawał się z niewierzącym współmałżonkiem, jeśli ten chce z nim żyć. Wierzący mąż nie powinien odprawiać niewierzącej żony, a wierząca żona nie powinna opuszczać niewierzącego męża (Pierwszy List do Koryntian 7:12–13).

Przyjęcie wiary chrześcijańskiej nie unieważniło przymierza małżeńskiego. Przeciwnie, nadało mu pełniejszy kształt, przywracając je do pierwotnego zamysłu Boga: jeden mężczyzna i jedna kobieta związani ze sobą na całe życie. Wierzący nie zostaje uwolniony od małżeństwa tylko dlatego, że jego współmałżonek nie wierzy. Jest natomiast wezwany do wierności i dzięki wierze w Chrystusa może stać się lepszym mężem lub żoną.

Jeśli jednak niewierzący współmałżonek porzuci osobę wierzącą i nic nie zdoła skłonić go do wspólnego życia, brat lub siostra „nie jest zniewolony” (Pierwszy List do Koryntian 7:15). Oznacza to, że osoba porzucona nie ma obowiązku zabiegać za wszelką cenę o powrót tego, kto odszedł, ani pozostawać uwięziona w sytuacji, w której druga strona uparcie odmawia życia jak współmałżonek. Jeśli porzucający nie wróci mimo podjętych starań o pojednanie, osoba wierząca nie musi na zawsze pozostawać niezamężna lub nieżonata. W takim przypadku małżeństwo zostało w praktyce zerwane przez umyślne porzucenie przez drugą osobę.

Mimo to chrześcijaninowi nie wolno rozstawać się ze współmałżonkiem jedynie dlatego, że ten nie wierzy. Jeśli niewierzący mąż lub żona chce pozostać w związku, małżonkowie powinni nadal żyć razem. Taka jest ogólna wskazówka Pawła.

Apostoł podaje następnie powody tej rady. Po pierwsze, relacja małżeńska zostaje uświęcona przez świętość jednego ze współmałżonków: „Niewierzący mąż zostaje uświęcony dzięki żonie, a niewierząca żona dzięki mężowi” (Pierwszy List do Koryntian 7:14). Nie znaczy to, że osoba niewierząca zostaje zbawiona przez samo małżeństwo. Chodzi o to, że samo małżeństwo i zwyczajne życie małżeńskie są dla osoby wierzącej czyste i dozwolone. „Dla czystych wszystko jest czyste” (List do Tytusa 1:15). Małżeństwo jest ustanowione przez Boga. Gdyby kontakt z niewierzącym współmałżonkiem czynił wierzącego nieczystym, w wielu chrześcijańskich domach samo małżeństwo stałoby się źródłem nieczystości.

Paweł mówi więc, że jeśli jedno ze współmałżonków jest święte, drugie zostaje uświęcone ze względu na tę osobę. Każde z nich jest „uświęcone” ze względu na drugie. Mąż i żona są jednym ciałem, dlatego świętość jednego nie sprawia, że małżeństwo staje się nieczyste. Gdyby było inaczej, ich dzieci byłyby nieczyste. Tymczasem Paweł mówi: „Teraz są święte” (Pierwszy List do Koryntian 7:14), czyli nie należy traktować ich tak, jakby znajdowały się poza ludem przymierza Bożego. Uznawano by je za pogan, stojących poza Kościołem i przymierzem, lecz nie taki jest ich status. Ten sposób mówienia odpowiada żydowskiemu zwyczajowi, według którego dziecko pogan uważano za zrodzone poza świętością, a dziecko rodziców nawróconych na judaizm — za zrodzone w obrębie świętości.

Chrześcijan powszechnie nazywa się świętymi. Są święci z wyznania, oddzieleni dla Boga jako Jego szczególny lud i odróżnieni od świata. Dlatego dzieci chrześcijan, nawet jeśli jedno z rodziców jest niewierzące, nie powinny być zaliczane do świata, lecz uznawane za należące do Kościoła. Są świętym potomstwem, a nie zwyczajnym i nieczystym potomstwem. Stąd polecenie, by nadal żyć z niewierzącymi bliskimi. Jeśli osoba wierząca jest święta, samo małżeństwo znajduje się w świętej przestrzeni i można nadal żyć w nim w święty sposób, w tym wypełniać obowiązki małżeńskie. Święte są także dzieci. Jak wielką pociechą jest to dla małżeństwa, w którym oboje są wierzący!

Drugim powodem jest to, że Bóg powołał chrześcijan do życia w pokoju (Pierwszy List do Koryntian 7:15). Wiara chrześcijańska wymaga pokojowego postępowania w każdej relacji, zarówno rodzinnej, jak i społecznej. Mamy żyć w pokoju ze wszystkimi, na ile to od nas zależy (List do Rzymian 12:18). Tym bardziej powinniśmy zabiegać o pokój i dobro najbliższych, z którymi jesteśmy jednym ciałem, nawet jeśli nie wierzą. Mąż i żona powinni troszczyć się o to, by drugiej stronie żyło się jak najłatwiej i jak najlepiej.

Trzecim powodem jest to, że wierzący współmałżonek może stać się narzędziem zbawienia drugiej osoby (Pierwszy List do Koryntian 7:16): „Skąd wiesz, żono, czy zbawisz męża?”. Osoby tak blisko związane mają wyraźny obowiązek zabiegać o zbawienie tego, do kogo należą. Nie powinny się rozstawać. Teraz pierwszeństwo ma inny obowiązek. Małżeństwo oznacza najbliższą i najgłębszą więź uczuciową, a zarazem jest związkiem na całe życie. Czy chrześcijanin powinien opuścić współmałżonka, skoro może okazać mu największą miłość? Powinien pozostać i gorliwie zabiegać o nawrócenie bliskiej osoby, starając się ratować jej duszę. Nie wiadomo, czy właśnie taki będzie skutek, ale nie jest to niemożliwe. Nawet jeśli szansa wydaje się niewielka, zbawienie duszy jest tak wielkim i szlachetnym dziełem, że do działania powinno skłaniać już samo najmniejsze prawdopodobieństwo. Sama możliwość powodzenia powinna wystarczyć, by z wytrwałością zabiegać o zbawienie bliskich. Myśl: „Skąd wiem, czy nie zdołam ocalić jego duszy?”, powinna pobudzać do działania.