1 List do Koryntian 5:12 – znaczenie i zastosowanie

Paweł zadaje pytanie, które łatwo przeoczyć: jak miałby sądzić tych, którzy są na zewnątrz? Ten werset nie jest chłodnym rozstrzygnięciem cudzych spraw. Pokazuje, że osądzenie kogoś obcego bywa łatwiejsze niż osądzenie osoby, z którą dzieli się dom, zbór albo codzienność. Czy i wy nie sądzicie tych, którzy są wewnątrz? To pytanie dotyka miejsca, w którym najbardziej zależy nam na sobie nawzajem i gdzie najtrudniej o dystans. W tym fragmencie Paweł nie odbiera wspólnocie troski o jej członków. Wyznacza jednak granicę odpowiedzialności: tych z zewnątrz zostawia Bogu, a wobec tych z wewnątrz mówi o poważnej, wspólnej odpowiedzialności. Takie rozróżnienie chroni przed dwiema pokusami, przed obojętnością i przed przekonaniem, że znamy cudze serce lepiej niż Bóg. Osąd bywa też sposobem na odsunięcie od siebie bólu. Kiedy kogoś skreślamy, łatwiej nie zauważać, jak bardzo jest samotny i jak wiele w nim cierpienia. Słowa Pawła przypominają, że Bóg zna wnętrze każdego człowieka, również tego, którego wolimy ocenić z daleka.

Pytanie Pawła w 1 Liście do Koryntian 5:12 wyznacza granicę odpowiedzialności wspólnoty: „Jak bowiem mogę sądzić tych, którzy są na zewnątrz? Czy i wy nie sądzicie tych, którzy są wewnątrz?” „Wewnątrz” oznacza tu ludzi należących do wspólnoty, zwłaszcza tych, którzy nazywają siebie braćmi. Nie chodzi o ogólne potępianie każdego, kto popełnia grzech, lecz o rozpoznanie, czy życie członka wspólnoty pozostaje w zgodzie z wyznawaną przez niego wiarą. Kontekst nadaje temu rozróżnieniu konkretny ciężar. Paweł pisze o poważnym przypadku niemoralności i gani Koryntian nie za brak kontroli nad światem zewnętrznym, ale za pychę i brak reakcji wobec zła we własnej wspólnocie. W następnym wersecie dopowiada, że sąd nad tymi, którzy są na zewnątrz, należy do Boga, a wspólnota ma usunąć zło spośród siebie. Ten fragment nie daje kościołowi prawa do ogłaszania ostatecznego wyroku nad ludźmi. Rozróżnia raczej Boży sąd od odpowiedzialnego rozeznania wspólnoty: korekta ma chronić jej wierność prawdzie, nie zastępować sądu Boga.

Ten werset pada w środku poważnego problemu. Apostoł Paweł pisze do wspólnoty w Koryncie, która toleruje jawny grzech jednego z członków i zachowuje się, jakby nic się nie stało. Jego pytanie „Jak bowiem mogę sądzić tych, którzy są na zewnątrz?” nie zbywa świata obojętnością. Pokazuje raczej, gdzie leży odpowiedzialność wspólnoty. Osąd nad ludźmi spoza kościoła należy do Boga, o czym Paweł mówi wprost: „Tych, którzy są na zewnątrz, osądzi Bóg”. Inaczej wygląda sprawa wewnątrz. Wspólnota nie może udawać, że jej nie dotyczy, bo ktoś z jej grona trwa w grzechu. Paweł pyta: „Czy i wy nie sądzicie tych, którzy są wewnątrz?”. Odpowiedź wynika z kontekstu: trzeba zachować wierność prawdzie i nie tolerować zła, nawet jeśli to niewygodne. Ten fragment uczy też pokory. Zbór nie jest sędzią świata, ale jest odpowiedzialny za własne sumienie i własną czystość. Najpierw pytanie dotyczy domu wiary, a dopiero potem tego, co dzieje się na zewnątrz.

W 1 Liście do Koryntian 5:12 Paweł stawia granicę odpowiedzialności wspólnoty: nie powołuje jej do osądzania ludzi spoza niej, lecz pyta o tych, którzy są „wewnątrz”. Kontekst jest konkretny. W Koryncie ktoś, nazywając się bratem, trwał w ciężkim grzechu, a wspólnota zamiast z żalem zareagować, uniosła się pychą. Słowa Pawła dotyczą więc odpowiedzialności za życie wspólnoty, nie prawa do pogardzania innymi. Werset nie każe udawać, że zło nie ma znaczenia. W kolejnych słowach Paweł mówi, że tych „na zewnątrz” osądzi Bóg, a wspólnota ma usunąć zło spośród siebie. Rozróżnia tym samym troskę o własne życie jako wspólnoty od wydawania ostatecznego wyroku nad ludźmi, którzy do niej nie należą. Ostateczny sąd pozostaje przy Bogu. Można widzieć w tym obraz domu, którego mieszkańcy odpowiadają za własne postępowanie, ale nie roszczą sobie prawa do rozstrzygania losu wszystkich przechodzących obok. Taka granica nie osłabia prawdy; przypomina, że kościelna dyscyplina ma służyć czystości i prawdzie, a nie pysze. Werset łączy więc rozeznanie z pokorą wobec Bożego sądu.