1 List do Koryntian 5:11 – znaczenie i zastosowanie

W Pierwszym Liście do Koryntian 5:11 Paweł opisuje bolesną bliskość: „Dlatego pisałem wam wtedy, byście nie utrzymywali kontaktów z takim, który, nazywając się bratem, w rzeczywistości jest rozpustnikiem, chciwcem, bałwochwalcą, oszczercą, pijakiem lub zdziercą. Z takim nawet nie siadajcie wspólnie do posiłku”. Słowo „brat” brzmi ciepło, dlatego jego zaprzeczenie w czynach rani szczególnie mocno. Ktoś, kto wciąż nosi nazwę bliskiego, może zostawić więcej smutku niż obcy człowiek, bo zawód przychodzi od kogoś, komu się ufało. Wspólny posiłek był wtedy znakiem wspólnoty i zaufania. Paweł nie mówi tu o porzucaniu człowieka w jego potrzebach, lecz o tym, że przy stole wspólnoty nie powinien siedzieć ktoś, kto trwa w jawnym grzechu. Fragment dotyczy granic wewnątrz zgromadzenia, a w kolejnych wersetach Paweł dodaje, że sądzenie tych „na zewnątrz” należy do Boga. Ta różnica chroni przed pychą sędziego, bo przypomina, że nawet ten, kto ocenia, potrzebuje łaski. W tym tekście splata się ból zdrady z wiernością wspólnocie, i Pismo nie udaje, że jedno z nich znika, aby drugie było łatwiejsze.

Werset łączy deklarację wiary z odpowiedzialnością za sposób życia: Paweł mówi o kimś, kto nazywa się bratem, a zarazem trwa w postępowaniu określonym jako rozpusta, chciwość, bałwochwalstwo, oszczerstwo, pijaństwo lub zdzierstwo. W bezpośrednim kontekście chodzi o jawny, poważny przypadek niemoralności we wspólnocie. Nie jest to więc łatwa podstawa do potępiania każdej osoby po pojedynczym upadku ani do przypisywania innym ukrytych motywów. Kluczowe rozróżnienie dotyczy tego, kogo wspólnota ma osądzać. W wersetach 9–10 Paweł wyjaśnia, że nie żąda zerwania kontaktów ze wszystkimi ludźmi postępującymi w ten sposób; wymagałoby to opuszczenia świata. Tutaj mówi o osobie należącej do wspólnoty, która podtrzymuje taką praktykę, a zarazem rości sobie prawo do chrześcijańskiej tożsamości. Wspólny posiłek oznaczał ważną formę bliskości i uznania, dlatego jego odmowa miała wyrażać powagę sprawy. Surowość tego zalecenia ma więc granice: nie jest ogólnym nakazem pogardy ani izolacji grzeszników. Łączy troskę o prawdę wspólnoty z odpowiedzialnością za jej własne postępowanie; sąd nad tymi, którzy są poza nią, Paweł pozostawia Bogu.

Paweł nie pisze tu o ludziach spoza wspólnoty. Mówi o kimś, kto „nazywając się bratem”, trwa w grzechu, który rani całe zgromadzenie. Lista w 1 Liście do Koryntian 5:11 jest konkretna: rozpustnik, chciwiec, bałwochwalca, oszczerca, pijak i zdzierca. To wyraźne wzorce życia, które przeczą temu, co człowiek wyznaje w wierze. Najbardziej praktyczne jest tu zdanie o posiłku: „Z takim nawet nie siadajcie wspólnie do posiłku”. Wspólny stół oznacza bliskość, zaufanie i codzienne życie razem. Odmowa zasiadania przy nim pokazuje, że wspólnota nie może udawać, iż nic się nie dzieje. Zakaz dotyczy najbliższego kręgu, a nie każdego spotkania z ludźmi. Paweł przypomina także, że osąd nad tymi, którzy są na zewnątrz, należy do Boga (5:12-13). Wspólnota ma obowiązek strzec własnego wnętrza. Ten podział chroni przed dwiema pokusami: lekceważeniem grzechu w zborze i wyrokowaniem nad całym światem. Stąd wypływa ważna nauka. Czystość wspólnoty jest sprawą poważną, a sąd nad światem pozostaje w rękach Boga.

Paweł nie wzywa wspólnoty, by odsunęła się od wszystkich ludzi popełniających zło. Wyjaśnia, że chodzi o kogoś, kto nazywa siebie bratem, a zarazem uporczywie trwa w zachowaniu sprzecznym z tym wyznaniem. Wymienia nie tylko rozpustę, lecz także chciwość, bałwochwalstwo, oszczerstwo, pijaństwo i wyzysk. Wcześniej przypomina, że osądzanie tych, którzy są poza wspólnotą, należy do Boga. Ostry obraz niewspólnego posiłku dotyka zwyczajnej więzi. Wspólny stół może wyrażać przynależność i bliskość, więc jego odmowa nie jest drobnym gestem. W kontekście listu chodzi o poważne naruszenie życia wspólnoty, nie o potępienie człowieka za każdy upadek ani o nakaz pogardy. Paweł przeciwstawia też pysze wspólnoty ubolewanie i odwołuje się do Chrystusa jako Paschy: czystość i prawda mają kształtować tych, którzy należą do Niego. Granica przy stole staje się zatem znakiem, że wyznanie wiary ma znaczenie. Nie odbiera Bogu sądu nad człowiekiem, lecz przypomina wspólnocie o odpowiedzialności za prawdę, którą wspólnie nazywa życiem w Chrystusie.