1 List do Koryntian 16:24 – znaczenie i zastosowanie

Ostatnie zdanie 1 Listu do Koryntian (16:24) brzmi jak ciepła pieczęć na długiej i często trudnej rozmowie. Wcześniej Paweł pisze o sporach, nadużyciach i ważnych sprawach wspólnoty, a nawet o wyklęciu wobec tego, kto nie kocha Pana. Dopiero po tym wszystkim pada zdanie: „Moja miłość z wami wszystkimi w Chrystusie Jezusie.” Apostoł nie wycofuje swoich słów, a jednak nie zostawia zboru bez czułości. W tej krótkiej formule jest coś bardzo ludzkiego. Miłość może trwać także wtedy, gdy w relacjach jest napięcie i trudne słowa. Określenie „wszystkimi” obejmuje cały zbór, z jego różnicami, słabościami i kłopotliwymi sytuacjami, a nie tylko tych, z którymi łatwo było się zgodzić. Ta miłość ma swoje oparcie w Chrystusie Jezusie, dlatego jej źródło nie leży w tym, jak potoczyły się sprawy w Koryncie ani w nastroju po ostrej dyskusji. Ten koniec listu pokazuje, że prawda i troska mogą trwać obok siebie. Więź z Bogiem i z innymi ludźmi zachowuje swoją wagę nawet wtedy, gdy trzeba coś nazwać i poprawić. W tym sensie pożegnanie Pawła mówi więcej o miłości, która się nie kończy, niż o samych błędach koryntian.

Końcowe zdanie 1 Listu do Koryntian 16:24 brzmi: „Moja miłość z wami wszystkimi w Chrystusie Jezusie”. To krótkie pożegnanie Pawła, ale jego słowa niosą więcej niż osobistą życzliwość. Zaimek „moja” wskazuje na miłość apostoła do wspólnoty, a „z wami wszystkimi” obejmuje całe zgromadzenie, nie tylko tych, z którymi łatwo się zgadzał. Granicę i źródło tej więzi wyznacza Chrystus. Werset stoi po mocnym ostrzeżeniu: „Jeżeli ktoś nie kocha Pana, niech będzie wyklęty”, i po życzeniu łaski Pana Jezusa. Paweł nie zaciera napięcia między powagą odpowiedzi wobec Chrystusa a łaską. Zarazem kończy list zapewnieniem miłości, nie samym potępieniem. To ważne rozróżnienie: miłość do wspólnoty nie oznacza, że każda jej postawa jest właściwa; ostrzeżenie nie unieważnia zaś troski o ludzi, do których list jest skierowany. „W Chrystusie Jezusie” nie jest ozdobnym dodatkiem. Określa, że więź Pawła z Koryntianami ma swoje miejsce i sens w Chrystusie. Tak list zamyka się nie abstrakcyjną pochwałą miłości, lecz osobistym zapewnieniem skierowanym do całej wspólnoty.

Ten werset zamyka długi list, więc brzmi jak krótkie pożegnanie. Tuż przed nim Paweł pisze jednak bardzo konkretnie. W 1 Liście do Koryntian 16:1-3 prosi wspólnotę o zbiórkę na rzecz świętych w Jerozolimie i wyjaśnia, jak ją przeprowadzić. Każdy ma w pierwszy dzień tygodnia coś odłożyć według tego, co uzna za właściwe. Nie ma tu ogólników. Są pieniądze, konkretny dzień i konkretna droga przekazania. Dlatego słowa „Moja miłość z wami wszystkimi w Chrystusie Jezusie” nabierają ciężaru. Apostoł nie zostawia miłości w sferze uczuć. Łączy ją z prośbą o wspólny dar i z troską o ludzi, którzy potrzebują pomocy. Miłość staje się gotowością, by dzielić się tym, co się ma, bez czekania na lepszy moment. Pieniądze w tym liście stają się jednym z kształtów miłości. Słowo „wszystkimi” też ma znaczenie. Paweł nie wyróżnia nikogo ani nie wybiera ulubieńców wśród koryntian, choć wspólnota miała wiele spraw do uporządkowania. Miłość obejmuje cały zbór, także tych, z którymi relacje bywały napięte. Ta miłość jest z natury wspólnotowa i codzienna, widoczna w cichym odkładaniu grosza, a nie tylko w pięknych zdaniach.

Na końcu listu, po pozdrowieniach, mocnym ostrzeżeniu i błogosławieństwie łaski, Paweł dopisuje: „Moja miłość z wami wszystkimi w Chrystusie Jezusie”. To krótkie zdanie brzmi jak osobiste pożegnanie, ale obejmuje całą wspólnotę, nie tylko tych, z którymi Apostołowi było najłatwiej. Miłość Pawła nie jest tu oderwana od trudnych słów ani od konkretnej troski o innych. Wcześniej list mówi o zbiórce dla świętych, o wspólnym darze i o pozdrowieniach między wierzącymi. Wiara ma więc także widzialny kształt: wspólnota dzieli się tym, co posiada, i uznaje więź, która przekracza odległość. A ostatnie słowa Pawła pokazują, gdzie ta więź ma swoje źródło i granicę: „w Chrystusie Jezusie”. Nie opiera się wyłącznie na zgodności charakterów ani na bezbłędnym życiu wspólnoty. Jest w tym zdaniu spokojna trwałość. Paweł nie obiecuje, że wszystkie napięcia znikną, lecz wyraża miłość zakorzenioną w Chrystusie i skierowaną do wszystkich. Nawet ostatnia linia listu pozostaje więc nie tylko pożegnaniem, ale świadectwem przynależności: wspólnota nie należy ostatecznie do ludzkiej sympatii, lecz do Chrystusa, który ją gromadzi.