1 List do Koryntian 16:20 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zamyka krótki fragment pozdrowień w 1 Liście do Koryntian. Wcześniej, w 1 Liście do Koryntian 16:19, Paweł przekazuje słowa od Kościołów Azji oraz od Akwili i Pryscylli razem z kościołem zbierającym się w ich domu. Teraz prosi, by sami Koryntianie pozdrowili się nawzajem. Wspólnota ma więc nie tylko odbierać cudze pozdrowienia, ale także stawać się dla siebie widzialnym znakiem bliskości. Świętym pocałunkiem Paweł nazywa gest powitania, który mówi o czułości i zaufaniu bez potrzeby wielu słów. Przymiotnik „świętym” wskazuje jednak, że ta bliskość ma swoje źródło w Bogu. Ludzie, którzy witają się w ten sposób, należą do jednego Pana, a ich wzajemna życzliwość wyrasta z tej wspólnej przynależności. W tym krótkim zdaniu widać troskę o to, by nikt we wspólnocie nie pozostał na uboczu. Wiara potrzebuje twarzy, rąk i codziennych powitań, w których ktoś zauważa drugiego człowieka. Nawet najprostszy gest w zborze może być dla kogoś pierwszym znakiem, że nie jest sam.

„Pozdrawiają was wszyscy bracia. Pozdrówcie się wzajemnie świętym pocałunkiem!” Te dwa krótkie zdania łączą pozdrowienie nadesłane z daleka z gestem, który wspólnota ma okazać sobie nawzajem. Wers 16:19 wymienia Kościoły Azji, Akwilę, Pryscyllę i wspólnotę spotykającą się w ich domu. List kończy się więc nie tylko przekazaniem nauki, lecz także ukazaniem sieci relacji między wierzącymi. Kluczowe rozróżnienie dotyczy samego pocałunku: Paweł nie nadaje znaczenia każdemu gestowi bliskości, lecz nazywa ten gest „świętym”. W ówczesnym świecie pocałunek mógł być formą powitania; tutaj jego sens wyznacza przynależność do wspólnoty wiary. Nie ma służyć prywatnej namiętności ani wyróżnianiu jednych kosztem innych. Słowo „wzajemnie” podkreśla, że pozdrowienie nie płynie tylko od przywódców do pozostałych, lecz obejmuje całą wspólnotę. Współczesne wspólnoty chrześcijańskie nie muszą odtwarzać tej samej formy powitania. Istotna pozostaje jej funkcja: widzialny znak przyjęcia i więzi między ludźmi należącymi do Chrystusa. Wers ten przypomina, że wiara wyraża się także w zwyczajnych, wzajemnych gestach, których sens kształtuje wspólnota i jej świętość.

W Pierwszym Liście do Koryntian 16:20 Paweł kończy długi list słowami: „Pozdrawiają was wszyscy bracia. Pozdrówcie się wzajemnie świętym pocałunkiem!” Jest to krótkie zakończenie, ale ma wyraźny ciężar. Wiara zostaje tu zapisana w geście, który da się zobaczyć. Warto zauważyć, że apostoł nie mówi tu ogólnie o życzliwości. Wskazuje konkretny znak bliskości między ludźmi, którzy należą do tego samego Pana. Braterstwo ma więc swój wyraz w zwykłym kontakcie, w powitaniu i w tym, że drugi człowiek zostaje zauważony. Wspólne pozdrowienie przypomina, że wierni tworzą jedną rodzinę, choć na co dzień mogą się różnić. Słowo „święty” wskazuje na źródło tej serdeczności. Pochodzi ona od Boga, a nie tylko z ludzkiej sympatii. Ten fragment pokazuje, że bliskość w Kościele rodzi się z drobnych, powtarzanych gestów. Taki sam sens ma podanie ręki nowo przybyłemu w kościele albo ciepłe słowo wypowiedziane do kogoś, kto dopiero szuka swojego miejsca. Zwykłe pozdrowienie staje się wtedy świadectwem, że ktoś należy do wspólnoty i jest w niej przyjęty. Paweł pokazuje, że wiara może mieć bardzo prosty kształt i zarazem bardzo ważny.

W tym krótkim pozdrowieniu wspólnota staje się czymś więcej niż grupą ludzi zgromadzonych w jednym miejscu. „Pozdrawiają was wszyscy bracia” — pisze Paweł — choć wielu z nich znajduje się daleko od Koryntu. Ich pamięć i życzliwość przekraczają odległość, a święty pocałunek wyraża bliskość, która nie jest wyłącznie prywatnym uczuciem. To znak przyjęcia drugiego człowieka jako kogoś należącego do tej samej wspólnoty w Chrystusie. W otoczeniu tych słów pojawiają się wierzący z Azji, Akwila i Pryscylla, wspólnota zbierająca się w ich domu, a także ludzie, których obecność pokrzepia Pawła i Koryntian. Wiara ma tu konkretne twarze i więzi. Nie znosi oddalenia ani wszystkich różnic, lecz pozwala, by ludzie pamiętali o sobie i wzajemnie uznawali swoje miejsce. Ten gest nie ustanawia w każdej kulturze jednego obowiązującego sposobu pozdrawiania. Zachowuje jednak swoją głębię: chrześcijańska więź nie kończy się na słowach. W codziennym życiu może wyrażać się w prostym, pełnym szacunku przyjęciu drugiej osoby. Paweł kończy list obrazem wspólnoty, która obejmuje więcej niż tych obecnych w jednym domu. W Chrystusie bliskość może sięgać dalej, niż pozwala odległość.