1 List do Koryntian 14:35 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment bywa dla wielu czytelników bolesny, bo dotyka tego, co najbardziej związane z przynależnością i głosem we wspólnocie. Werset 35 mówi o pytaniach, które należy zadać „w domu swoich mężów”, oraz o tym, że „nie wypada kobiecie przemawiać na zgromadzeniu”. W wersecie 34 Paweł odwołuje się do Prawa, lecz w tym miejscu nie rozwija tego szerzej. Chrześcijanie odczytują ten tekst różnie: jedni widzą w nim wskazówkę dla konkretnego zgromadzenia w Koryncie, inni ogólną zasadę dla nabożeństw. Te różnice warto mieć w pamięci, zanim wyciągnie się wnioski. Kontekst rozdziału pokazuje jednak wyraźne pragnienie. Paweł chce, by zgromadzenie budowało, pocieszało i podnosiło na duchu (1 List do Koryntian 14:3). W wersecie 31 mówi o nauczaniu wszystkich, a w wersecie 33 przypomina, że Bóg nie jest Bogiem zamieszania, lecz pokoju. Pytania zadawane w domu można więc odczytać jako troskę o porządek, w którym każde pytanie ma swoje miejsce i nie zostaje bez odpowiedzi, a wspólnota zachowuje spokój. Pod surowym brzmieniem zdania kryje się zatem pragnienie wspólnoty, w której nauka służy budowaniu, a nie zamieszaniu. Ten sam list wzywa do troski o dary i do wzajemnego pokrzepienia, i właśnie w tym świetle werset 35 zyskuje sens, który łatwo przeoczyć.

Werset 35 brzmi jak zakaz bez wyjątków: kobieta ma nie przemawiać na zgromadzeniu, a pytania kierować do męża w domu. Nie należy łagodzić tej stanowczości. Trzeba jednak czytać ją w toku argumentu: Paweł porządkuje wspólne spotkanie, by uczestnicy mogli się wzajemnie pouczać, a proroctwa były wypowiadane po kolei. Werset 34–35 nie wyjaśnia dokładnie, jakiego rodzaju mówienie ma na myśli. To ważne, bo w tym samym liście Paweł wspomina kobiety modlące się i prorokujące. Dlatego chrześcijanie różnie rozumieją zakres zakazu: jedni widzą tu szczególne ograniczenie dotyczące zabierania głosu w określonej sytuacji, inni odczytują go jako zasadę porządku w zgromadzeniu, której zastosowanie trzeba zestawić z wcześniejszym fragmentem. Żadne z tych odczytań nie powinno pomijać ani surowego brzmienia wersetu, ani szerszego kontekstu listu. Najpewniejszy wniosek jest skromniejszy niż łatwe hasło o miejscu kobiet we wspólnocie: Paweł wiąże sposób zabierania głosu z porządkiem zgromadzenia, a dokładny zakres tego nakazu pozostaje przedmiotem odpowiedzialnej interpretacji.

Ten werset trudno czytać w oderwaniu od reszty fragmentu. Paweł pisze o zgromadzeniu, w którym wszyscy mogą prorokować, jeden po drugim, aby wszyscy się uczyli i byli podniesieni na duchu (1 List do Koryntian 14:31). Dalej przypomina, że Bóg nie jest Bogiem zamieszania, lecz pokoju (1 List do Koryntian 14:33). Cel jest więc wyraźny: porządek ma służyć budowaniu wspólnoty. Werset 35 trzeba czytać razem z wersetem 34, gdzie kobiety mają milczeć na zgromadzeniach, jak to Prawo nakazuje. Sam werset 35 mówi wprost: „Bo nie wypada kobiecie przemawiać na zgromadzeniu”. Chrześcijanie rozumieją te słowa różnie. Jedni widzą w nich ogólną zasadę dla każdego czasu, inni odczytują je jako odpowiedź na konkretną sytuację w Koryntie. Różnice dotyczą także tego, jak dziś rozumieć porządek w nabożeństwie. Sam werset nie mówi, że pytanie jest złe. Wskazuje miejsce i sposób, w jaki wątpliwości mają być wyjaśniane. Wspólnota ma być miejscem nauki, a nie zamieszania. Ten fragment łączy się więc z przypomnieniem, że Bóg jest Bogiem pokoju. Najwięcej mówi tu nie sam nakaz, lecz cel: porządek w zgromadzeniu ma służyć pokojowi i wzrastaniu wszystkich.

W 1 Liście do Koryntian 14:35 Paweł pisze: „A jeśli pragną się czegoś nauczyć, niech zapytają w domu swoich mężów! Bo nie wypada kobiecie przemawiać na zgromadzeniu”. Słowa te padają w części poświęconej porządkowi wspólnotowego zgromadzenia: proroctwo ma budować, pokrzepiać i pocieszać, a uczestnicy mają mówić kolejno. Troska o pokój wspólnoty jest tu wyraźna, lecz wskazanie, by kobiety milczały, pozostaje trudne dla wielu współczesnych czytelników. Chrześcijanie odmiennie rozumieją zakres tego polecenia. Jedni widzą w nim zasadę obowiązującą także dziś, inni — wskazówkę osadzoną w ówczesnym porządku zgromadzeń. Sam werset kieruje kobiety szukające nauki do rozmowy w domu z mężami; nie należy więc pomijać jego konkretnych adresatek ani zamieniać go w ogólne stwierdzenie o mniejszej wartości kobiecego głosu. W sąsiednich zdaniach Paweł przypomina, że słowo Boże nie wyszło od Koryntian i nie dotarło tylko do nich. To wezwanie do pokory obejmuje całą wspólnotę. Jak głos, który może służyć budowaniu, tak i cisza ma tu sens tylko w relacji do wspólnego dobra. Odczytanie tego wersetu wymaga uwagi zarówno na jego stanowcze brzmienie, jak i na pokój, któremu służyć ma zgromadzenie.