1 List do Koryntian 14:26 – znaczenie i zastosowanie

W tym fragmencie apostoł koryguje nieporządek i wskazuje, jak powinni postępować w przyszłości.

Najpierw gani ich za zamęt, który wprowadzali podczas zgromadzeń, popisując się swoimi darami (Pierwszy List do Koryntian 14:26). Gdy się zbierali, każdy miał coś do wniesienia: psalm, naukę, wypowiedź w języku, którego inni nie rozumieli, i tak dalej. Mogło to oznaczać, że mieszali ze sobą różne części nabożeństwa: jedna osoba miała natchniony psalm, inna naukę lub objawienie. Mogło też chodzić o to, że wszyscy naraz próbowali zabrać głos w tej samej części zgromadzenia. Wielu chciało jednocześnie zaśpiewać psalm lub przedstawić naukę, nie czekając na swoją kolej. Był to przecież zupełny nieporządek, który nie mógł nikomu pomóc. Całe publiczne nabożeństwo powinno mieć jeden cel: wszystko ma służyć budowaniu wspólnoty.

Następnie apostoł koryguje ich błędy i podaje zasady na przyszłość. Jeśli chodzi o mówienie językiem, którego inni nie rozumieją, podczas jednego zgromadzenia powinny zabierać głos najwyżej dwie lub trzy osoby, każda po kolei, a nie wszystkie naraz. Mogło się to odbywać tylko wtedy, gdy był obecny ktoś, kto potrafił wyjaśnić ich słowa (Pierwszy List do Koryntian 14:27; Pierwszy List do Koryntian 14:28). Powinien to być ktoś inny niż mówiący, bo gdyby ktoś przemawiał w takim języku, a potem sam objaśniał swoje słowa, byłby to jedynie popis. Jeśli jednak inna osoba potrafiła je wyjaśnić, można było wykorzystać równocześnie dwa dary duchowe, a wspólnota odnosiła z tego pożytek i umacniała się wiara słuchających. Jeśli nie było nikogo, kto mógłby objaśnić wypowiedź, mówiący powinien milczeć podczas zgromadzenia i korzystać z tego daru jedynie przed Bogiem i samym sobą (Pierwszy List do Koryntian 14:28). Jak to rozumiem, chodzi o modlitwę w zaciszu domu. Wszyscy obecni na publicznym nabożeństwie powinni uczestniczyć we wspólnym uwielbieniu, a nie oddawać się prywatnej pobożności w środku zgromadzenia. Prywatne nabożeństwo nie jest na miejscu, gdy wspólnota zbiera się na wspólną modlitwę.

Jeśli chodzi o prorokowanie, apostoł nakazuje, aby podczas jednego zgromadzenia mówiły najwyżej dwie lub trzy osoby (Pierwszy List do Koryntian 14:29) i żeby robiły to po kolei, nie wszystkie naraz. Pozostali mają badać i osądzać wypowiedziane słowa, czyli sprawdzać, czy rzeczywiście pochodzą od Boga. Mogli przecież pojawić się fałszywi prorocy, którzy tylko udawali, że mówią z Bożego natchnienia. Prawdziwi prorocy mieli oceniać te wypowiedzi, rozpoznawać, kto rzeczywiście przemawia z natchnienia, i osądzać, co pochodzi od Boga, a co nie. Tak, jak sądzę, należy rozumieć tę zasadę. Jeśli jednak wiadomo było, że dany prorok rzeczywiście przemawia z natchnienia, nie można było poddawać go takiemu samemu osądowi, bo oznaczałoby to, że także Ducha Świętego stawia się pod ludzkim osądem. Człowiek, o którym wiedziano, że przemawia z natchnienia, nie podlegał zwykłemu ludzkiemu osądowi.

Apostoł mówi też, że jeśli inny prorok otrzyma objawienie, gdy ktoś już przemawia, ten drugi powinien poczekać i zachować milczenie (Pierwszy List do Koryntian 14:30). Wielu rozumie to tak, że pierwszy mówca miał natychmiast przerwać, ale nie wydaje mi się to naturalne ani zgodne z kontekstem. Dlaczego człowiek przemawiający już z natchnienia miałby nagle przerwać tylko dlatego, że ktoś inny otrzymał natchnienie, jak gdyby ten sam Duch nie mógł prowadzić obu? Osoba, która otrzymała nowe objawienie, mogła przemówić w swojej kolejności, gdy potwierdziła już swoje powołanie. Dlaczego jednak należałoby uciszyć pierwszego mówcę, zanim dokończy to, co dał mu do powiedzenia ten sam Duch? Czy Duch Boży skłoniłby jednego człowieka do mówienia, a potem przerwałby mu, zanim skończy, skłaniając drugiego, by go powstrzymał? Wydaje się to mało prawdopodobne.

Taka interpretacja lepiej pasuje do kontekstu i do podanego zaraz potem uzasadnienia: wszyscy mogą prorokować po kolei, jeden po drugim (Pierwszy List do Koryntian 14:31). Nie byłoby to możliwe, gdyby jednemu mówcy przerywano przed końcem, ale łatwo mogło się tak dziać, jeśli prorok, który miał przemówić później, czekał, aż pierwszy skończy. Wkrótce potem Paweł dodaje na poparcie tej myśli, że duchy proroków są poddane prorokom (Pierwszy List do Koryntian 14:32). Oznacza to, że dary duchowe nie odbierają człowiekowi rozumu. Nadal ma on kontrolę nad tym, jak z nich korzysta. Boże natchnienie nie przypomina dzikiego szału, który ogarniał pogańskich kapłanów zachowujących się tak, jakby postradali zmysły. Działanie Boga cechują spokój i porządek. Osoba natchniona może zachowywać się jak rozumna istota ludzka i przestrzegać właściwego porządku oraz przyzwoitości, gdy przekazuje objawienie. W tym sensie dar duchowy pozostaje pod jej kontrolą i powinien być używany roztropnie.

Apostoł wyjaśnia następnie, dlaczego te zasady są potrzebne. Po pierwsze, służą dobru wspólnoty: temu, by mogła się uczyć i doznawać pokrzepienia. Prorocy powinni przemawiać w zalecany przez niego uporządkowany sposób, aby wszyscy mogli się uczyć i doznawać pociechy oraz zachęty. Celem służby jest pouczanie, budowanie i pokrzepianie wspólnoty. Osoby pełniące służbę powinny robić wszystko, co w ich mocy, by swoją pracę podporządkować tym celom.

Po drugie, apostoł mówi, że Bóg nie jest Bogiem zamętu, lecz pokoju i ładu (Pierwszy List do Koryntian 14:33). Dlatego Boże natchnienie nigdy nie powinno wprowadzać chaosu na chrześcijańskich zgromadzeniach ani prowadzić do odrzucenia wszelkich zasad przyzwoitości. Do tego doszłoby, gdyby kilku natchnionych mężczyzn przemawiało jednocześnie, nie czekając na swoją kolej. Cześć należna Bogu wymaga, by zgromadzenia chrześcijańskie odbywały się z poszanowaniem powszechnie przyjętych zasad przyzwoitości. Gdy nabożeństwo staje się hałaśliwe i chaotyczne, jakie wyobrażenie o czczonym Bogu mogą wynieść z niego obserwatorzy? Czy takie zachowanie wskazuje, że jest On Bogiem pokoju i ładu, a nie zamętu? Nabożeństwo powinno przebiegać tak, by w umysłach osób przyglądających się mu nie pozostawał żaden nieprzychylny ani lekceważący obraz Boga.

Po trzecie, Paweł mówi, że takiego porządku przestrzegano we wszystkich pozostałych wspólnotach: podobnie jak we wszystkich wspólnotach świętych (Pierwszy List do Koryntian 14:33). Wykorzystywano w nich dary duchowe zgodnie z tymi zasadami, co jasno dowodziło, że wspólnota w Koryncie również może postępować w ten sposób. Byłoby wstydem, gdyby mieli więcej darów duchowych niż większość wspólnot, a mimo to korzystali z nich w sposób bardziej nieuporządkowany niż ktokolwiek inny. Inne wspólnoty nie są ostatecznym wzorem, ale ich poszanowanie dla przyzwoitości i ładu powinno powstrzymywać nas przed łamaniem tych zasad. W tym sensie mogą być dla nas przykładem, a niepodążanie za nim przynosi wstyd.