Księga Izajasza 40:18 – znaczenie i zastosowanie

Prorok upomina dwa rodzaje ludzi. Pierwszymi są ci, którzy przedstawiają Boga za pomocą rzeczy stworzonych, przez co zamieniają Jego prawdę w kłamstwo, a Jego chwałę w hańbę. Wykonują podobizny, twierdzą, że przypominają one Boga, i oddają im cześć, jakby rzeczywiście tak było. Drugą grupę stanowią ci, którzy stawiają stworzenia na miejscu Boga: boją się ich bardziej niż Jego, jakby były Mu równe, albo kochają je bardziej niż Jego, jakby mogły z Nim rywalizować.

Pytanie „Z kim więc porównacie Boga?” pojawia się dwukrotnie (Księga Izajasza 40:18; Księga Izajasza 40:25). Sam Święty pyta, do kogo można Go przyrównać. Ukazuje to niedorzeczność bałwochwalstwa polegającego na oddawaniu czci widzialnym wizerunkom niewidzialnego Boga. Jest to również mocne ostrzeżenie przed bałwochwalstwem duchowym, czyli przed obdarzaniem jakiegokolwiek stworzenia miłością, lękiem, zaufaniem lub nadzieją należnymi wyłącznie Bogu. Ludzie pyszni stawiają siebie na równi z Bogiem, a chciwi — pieniądze. Wszystko, co cenimy bardziej niż Boga, staje się w praktyce rywalem Boga, co jest ciężką zniewagą dla Tego, który panuje nad wszystkim.

Aby ukazać niedorzeczność bałwochwalstwa, prorok najpierw opisuje bożki jako hańbiące i godne pogardy (Księga Izajasza 40:19–20). Przyjrzyjmy się tym lepszym, stawianym i czczonym przez bogaczy. Wykonuje się je z taniego metalu, odlewa w kształcie wybranym przez rzemieślnika, a potem pokrywa złotem, żeby wyglądały na cenne. Nadal są jednak dziełem ludzkich rąk: stworzył je rzemieślnik, więc nie mogą być Bogiem (Księga Ozeasza 8:6). Ich wartość, łącznie z kształtem, zależy od decyzji wykonawcy.

Są też oszustwem. Mogą wyglądać z zewnątrz na złote, lecz w środku są z ołowiu albo miedzi. Podobne były fałszywe bóstwa: nie były tym, na co wyglądały, i zwodziły swoich czcicieli. Jeśli tak jest z bogatszymi bożkami, o ile większą hańbą są bożki ludzi ubogich! Ktoś, kogo ledwie stać na dar ofiarny, może jednak pragnąć mieć własnego boga. Jeśli nie może zdobyć bożka z brązu ani kamienia, wybiera drewno, szukając drzewa, które długo wytrzyma, i każe wyrzeźbić z niego wizerunek.

Bogaci i ubodzy starannie mocują swoje bożki, żeby nikt ich nie ukradł. Te cenniejsze przytwierdza się srebrnymi łańcuchami, a nawet drewniany wizerunek zabezpiecza się tak, by nie dało się go przesunąć. Pomyślmy o hańbie, jaką bałwochwalcy ściągają na siebie. Ufają własnym rękom, które tworzą bogów mających im pomóc. „Nehusztany” — kawałki miedzi lub polana — traktuje się tak, jakby mogły ocalić. Ich myślenie jest puste, a serca pogrążone w ciemności.

A zarazem ich postępowanie powinno zawstydzać nas, którzy oddajemy cześć jedynemu prawdziwemu i żywemu Bogu. Nie szczędzili wydatków na swoje bożki, podczas gdy nam często żal przeznaczyć wiele na służbę Bogu. Pilnowali, by ich bożki nie zostały poruszone, podczas gdy my nieraz postępujemy tak, że odsuwamy od siebie Boga.

Następnie prorok ukazuje Boga jako nieskończenie wielkiego i godnego najwyższej czci, tak że nie sposób naprawdę porównać Go z bożkami. Dowodząc wielkości Boga, odwołuje się najpierw do tego, co ludzie słyszeli przez wieki, i do świadectwa wspólnego wszystkim pokoleniom i narodom (Księga Izajasza 40:21). Wskazuje na prawdy poznawalne dzięki samemu światłu natury oraz przekazywane od początku przez ojców i nauczycieli. Te prawdy o Bogu są tak stare jak świat. Już od stworzenia ziemi można zrozumieć, że Bóg jest wielki i że jest wielkim Królem ponad wszystkimi bogami.

Powszechnie uznawano, że istnieje nieskończony Byt, źródło wszelkiego istnienia. Prawda ta jest znana nie tylko od początku świata, lecz od początku samego wszechświata. Można powiedzieć, że opiera się na fundamencie ziemi. Niewidzialne przymioty Boga stają się wyraźnie widoczne w tym, co stworzył (List do Rzymian 1:20). Ojciec może o tym opowiedzieć, podobnie jak starsi (Księga Powtórzonego Prawa 32:7). Powie o tym także pierwszy napotkany człowiek. Niektórzy odczytują te słowa jako upomnienie: ludzie powinni wiedzieć i słyszeć. Ci, którzy tego nie wiedzą, często po prostu nie chcą wiedzieć. Światło świeci im przed oczami, ale je zamykają.

Mowa tu o Bogu, który panuje nad całym stworzeniem. Niebo i ziemia pozostają pod Jego opieką. „Zasiada nad okręgiem ziemi” (Księga Izajasza 40:22). Jego szczególna chwała znajduje się w górnym świecie, a jednak sprawuje On władzę także nad tym niższym. Nadaje mu prawa i kieruje wszystkimi jego ruchami dla własnej chwały. Zasiada nad ziemią niewzruszenie i dzięki temu ją umacnia. Swoją mocą i opatrznością wciąż rozciąga niebiosa i będzie to czynił aż do dnia, gdy zostaną zwinięte jak zwój. Rozpościera je tak łatwo, jak my rano rozsuwamy zasłonę, a wieczorem ją zasłaniamy.

Niebo jest dla ziemi niczym namiot mieszkalny, okrycie rozciągnięte nad naszymi głowami. Otacza cały świat. Bóg ukazuje swą wielkość także przez to, jak mali są wobec Niego ludzie. Liczni mieszkańcy ziemi są w Jego oczach jak koniki polne — tak mali, mało znaczący i łatwi do zgniecenia. Ludzie pyszni mogą się wywyższać, lecz przypomina to tylko skok konika polnego. Za chwilę znów muszą pochylić się ku ziemi. Jeśli zwiadowcy uważali się za koniki polne wobec potomków Anaka, olbrzymów wywodzących się od Anaka (Księga Liczb 13:33), kim jesteśmy wobec wielkiego Boga?

Koniki polne żyją krótko i beztrosko, w przeciwieństwie do mrówki. Podobnie jest z większością ludzi. Ci, którzy występują przeciw Bogu, choćby wydawali się innym groźni, z pewnością zostaną poniżeni przez Jego potężną rękę (Księga Izajasza 40:23–24). Książęta i sędziowie mogą mieć wielką władzę i wykorzystywać ją do wspierania ucisku i niesprawiedliwości. Mogą traktować ludzi wokół siebie jak nic nieznaczących, a swoich wrogów lekceważyć i nimi gardzić (Księga Psalmów 10:5; Księga Psalmów 12:5). Lecz gdy rozprawia się z nimi wielki Bóg, obraca ich wniwecz. Upokarza ich, łamie ich pychę i sprawia, że stają się niczym, przestając budzić strach czy miłość. Nie mogą ostać się przed Jego sądami. Sądy te albo nie pozwolą im na dobre zdobyć władzy, albo ją im odbiorą, gdy już ją posiądą. Nie zostaną zasadzeni ani zasiani — a właśnie w ten sposób rośliny przekazują życie dalej: przez nasiona albo sadzonki.

Nawet jeśli źli zdobędą na krótko władzę i zdadzą się mocno zasadzeni albo zasiani, ich powodzenie nie potrwa. Nie zapuszczą korzeni w ziemi i długo nie utrzymają się przy władzy. Elifaz, jeden z przyjaciół Hioba, widział, jak głupi zapuszczają korzenie, a jednak ich domy nagle zostały dotknięte przekleństwem. Figa może szybko zwiędnąć, podobnie jak ci, którzy przez pewien czas wydają się bezpieczni.

Bóg może ich zniszczyć także wtedy, gdy sądzą, że zapuścili już mocne korzenie. Wystarczy, że na nich dmuchnie, a zwiędną i przepadną. Wicher Jego sądu porwie ich jak plewy. Gniew Boga może początkowo wydawać się lekkim podmuchem, lecz szybko zmienia się w potężny wicher. Gdy Bóg sądzi, zwycięża. Ci, którzy nie chcą się przed Nim ukorzyć, nie zdołają Mu się oprzeć.

Prorok wskazuje następnie na to, co każdy może zobaczyć na niebie: na jasne światła wysoko nad nami (Księga Izajasza 40:26). Nie powinniśmy wpatrywać się wyłącznie w ziemię. Powinniśmy też spojrzeć w górę i przyjrzeć się jasnym światłom nieba, a potem zastanowić się, kto je stworzył. Nie stworzyły się same ani same się nie uporządkowały. Musi więc istnieć Bóg, który dał im istnienie, moc i ruch.

To, co widzimy w stworzeniu, powinno prowadzić nas do Stwórcy. Bałwochwalcy patrzyli na gwiazdy, lecz zatrzymywali się na tym, co widzieli, i nie szli dalej. Czcili ciała niebieskie zamiast Tego, który je stworzył (Księga Powtórzonego Prawa 4:19; Księga Hioba 31:26). Dlatego prorok wzywa, byśmy korzystali zarówno z rozumu, jak i ze wzroku. Powinniśmy zastanowić się, kto stworzył gwiazdy, i tylko Jemu oddawać cześć.

Boga należy czcić za Jego władzę nad nimi. Wyprowadza ich zastępy po kolei, jak dowódca ustawiający swoje wojsko w szyku. Zna każdą gwiazdę z imienia, według jej miejsca i zadania (Księga Psalmów 147:4). Posługuje się nimi dokładnie tak, jak chce. Gdy wzywa je do służby, są Mu tak posłuszne, że żadna nie uchyla się od zadania. Jak gwiazdy walczące przeciw Siserze — każda wykonuje to, co zostało jej powierzone.

Nie wolno więc stawiać tych stworzeń na równi z Bogiem. Są jedynie gotowymi do służby poddanymi Boga, a traktowanie ich jak bogów obraża zarówno je, jak i Jego.