List do Tytusa 1:4 – znaczenie i zastosowanie

Na początku listu do Tytusa Paweł nazywa go swoim prawdziwym dzieckiem we wspólnej wierze. Słowo „dziecko” mówi o bliskości, która już istnieje, zanim w dalszej części pojawią się konkretne polecenia dla przewodników wspólnot na Krecie. Paweł życzy mu łaski i pokoju od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, naszego Zbawiciela. W tym przywitaniu słychać sporo czułości. Odpowiedzialność, którą Tytus będzie dźwigał, nie zostaje tu opisana jako ciężar człowieka pozostawionego samemu sobie, lecz jako zadanie wyrastające z przynależności do wspólnoty wiary. Łaska i pokój pojawiają się jako dar wypowiedziany od Boga, a dopiero potem list przechodzi do wymagań wobec tych, którzy mają prowadzić innych. Pawłowe powitanie przypomina, że więź z Bogiem i z bliskimi w wierze jest źródłem, z którego wypływa odpowiedzialność, a nie jej nagrodą. (List do Tytusa 1:4)

List otwiera się osobistym określeniem Tytusa: Paweł nazywa go „moim prawdziwym dzieckiem we wspólnej nam wierze”. To język bliskiej więzi, ale zarazem wskazanie jej podstawy. Tytusa i Pawła łączy nie tylko relacja nauczyciela z współpracownikiem, lecz wiara, którą wcześniej Paweł opisał jako prowadzącą do pobożnego życia i związaną z nadzieją życia wiecznego. Określenie „prawdziwe dziecko” podkreśla autentyczność tej więzi; nie oznacza, że Tytus jest biologicznym synem Pawła. Pozdrowienie „Łaska i pokój” również niesie treść teologiczną. Nie są to jedynie życzliwe słowa przed przejściem do spraw organizacyjnych: Paweł wskazuje Boga Ojca i Chrystusa Jezusa jako ich źródło, a Chrystusa nazywa „naszym Zbawicielem”. Wspólnota wiary i służba Tytusa wyrastają więc z Bożego działania, nie tylko z ludzkiego autorytetu czy zdolności. Ma to znaczenie wobec zadania na Krecie: Tytus ma uporządkować zaległe sprawy i ustanowić prezbiterów. List nie przedstawia tego jako łatwej misji ani nie obiecuje powodzenia bez przeszkód. Już w pozdrowieniu osadza jednak odpowiedzialność Tytusa w więzi wiary oraz w łasce i pokoju pochodzących od Boga.

Paweł nazywa Tytusa swoim prawdziwym dzieckiem. Więź opiera się tu na wierze, którą obaj mają wspólną. Ten krótki zwrot pokazuje, że relacje w kościele mogą być prawdziwe i głębokie, a jednocześnie oparte na czymś większym niż wspólne znajomości czy zadania. Zaraz potem pada błogosławieństwo: „łaska i pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, naszego Zbawiciela”. Wykrzyknik na końcu zdania wyraża przekonanie apostoła. Paweł pisze tak, jakby źródłem tego daru był Bóg, a nie zasługi adresata. Warto zauważyć, do czego ten list miał doprowadzić. Tytus został na Krecie, by uporządkować zaległe sprawy i ustanowić prezbiterów w każdym mieście (List do Tytusa 1:5). Można więc uznać, że zadanie organizacyjne i moralne wyrasta z tego samego fundamentu co błogosławieństwo, a nie opiera się wyłącznie na wysiłku czy kompetencjach. Można sobie wyobrazić kogoś, kto próbuje naprawiać wszystko własnymi siłami i szybko traci cierpliwość oraz dobry osąd. Spokój wewnętrzny nie zwalnia z odpowiedzialności, ale pozwala ją dźwigać bez lęku. Ta wspólnota dzieci w wierze pokazuje, że porządek w kościele rodzi się z łaski, a nie z samego zarządzania.

W jednym krótkim pozdrowieniu Paweł łączy osobistą więź z tym, co wspólne i większe od nich: wiarę. Tytus jest nazwany jego „prawdziwym dzieckiem we wspólnej nam wierze”. To określenie nie zaciera różnicy między nimi; pokazuje, że więź duchowa może być zarazem bliska i zakorzeniona poza samymi ludźmi, w Bogu, któremu obaj służą. Następne słowa kierują wzrok ku źródłu tej drogi: „Łaska i pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, naszego Zbawiciela”. Paweł nie przedstawia ich jako nagrody za dobrze wykonaną pracę. Są darem, z którego może wyrastać wierna służba. Rozdział zaczyna się od nadziei życia wiecznego obiecanego przez prawdomównego Boga; pozdrowienie osadza więc codzienną troskę o wspólnotę w obietnicy sięgającej poza teraźniejszość. To ważne także wobec zadań, które Paweł powierza Tytusowi na Krecie. Ustanawianie odpowiedzialnych przywódców nie jest jedynie porządkowaniem wspólnoty. Ma służyć wierze, która prowadzi do życia w pobożności. Łaska i pokój nie usuwają ciężaru odpowiedzialności; nadają mu właściwe miejsce. Są jak korzeń pod widoczną pracą: cicha podstawa, z której wspólnota może wzrastać, nie opierając nadziei wyłącznie na ludzkiej trwałości. W tym pozdrowieniu wieczność jest już obecna jako obietnica podtrzymująca służbę.