List do Rzymian 16:9 – znaczenie i zastosowanie

Ten krótki fragment łatwo przeoczyć, bo wśród długiej listy imion wygląda jak zwykła formułka na zakończenie listu. Paweł wymienia jednak konkretnych ludzi, których zna z imienia i z którymi łączy go praca oraz wspólna wiara. Słowo „umiłowany” pokazuje, że za tym zestawieniem stoi bliskość, która sięga dalej niż obowiązek. Szczególnie poruszające jest to, jak Apostoł mówi o Urbanie. Nazywa go w słowach „naszego współpracownika w Chrystusie”, co wskazuje na wspólne dzieło wiary, którego nie da się wykonać w pojedynkę. W tym obrazie Kościoła liczy się to, czy ktoś wspiera drogę innych. Stachys zostaje wymieniony z osobna jako ktoś szczególnie bliski Apostołowi, co pokazuje, że w tym zdaniu łączą się wspólna służba i osobiste przywiązanie. Samo pozdrowienie staje się tu gestem troski. Paweł pamięta o ludziach z imienia i powierza ich pamięci wspólnoty w Rzymie. Takie zwykłe słowa mówią, że praca wykonana dla Chrystusa nie przechodzi bez echa w sercu tych, którzy ją dzielą. Może to być najbardziej pocieszająca myśl tego fragmentu: wierność, która wydaje się mała, zostaje zauważona i zachowana w pamięci Kościoła, w którym każde imię ma swoje miejsce.

Jedno zdanie w pozdrowieniach Pawła przechowuje coś więcej niż listę imion. W Liście do Rzymian 16:9 Urban zostaje nazwany „naszym współpracownikiem w Chrystusie”, a Stachys — „moim umiłowanym”. Te określenia nie tworzą rankingu. Pokazują dwa wymiary więzi we wspólnocie: wspólną służbę Chrystusowi oraz osobistą bliskość. Kontekst rozdziału potwierdza, że Paweł dostrzega ludzi po imieniu i wiąże ich z konkretnymi relacjami oraz trudami. Wcześniej wymienia współpracowników, którzy służą razem z nim; w kolejnych pozdrowieniach wspomina tych, którzy ponieśli trud lub wytrwali w próbie. Przy Urbanie podkreśla współpracę, przy Stachysie miłość. Tekst nie wyjaśnia, na czym polegała ich praca ani skąd wynikała szczególna więź Pawła ze Stachysem, dlatego nie należy dopowiadać szczegółów. Żadne z tych określeń nie odbiera znaczenia drugiemu. Życie Kościoła nie sprowadza się ani do wykonywanych zadań, ani do prywatnych sympatii. Służba ma miejsce w Chrystusie, a osobista miłość nie znika wśród wspólnych obowiązków. Paweł obejmuje obie te rzeczywistości jednym pozdrowieniem. Tak krótki werset pokazuje, że wspólnota wiary składa się z osób, których służba i więzi nie są wymienne ani anonimowe.

W Liście do Rzymian 16:9 wygląda to na zwykłe pozdrowienie na końcu listu, a jednak Paweł wymienia dwóch konkretnych ludzi. Urbana nazywa współpracownikiem w Chrystusie, a Stachysa umiłowanym. Pierwsze określenie mówi o wspólnej pracy przy Ewangelii, drugie o bliskości, którą apostoł czuje wobec tego człowieka. Podobne słowo pojawia się w tym rozdziale przy innych imionach, co pokazuje, jak osobiste są te pozdrowienia. O Urbanie i Stachysie nie wiemy wiele więcej z tego fragmentu. Nie ma tu opowieści o ich czynach ani dłuższych wypowiedzi. Mimo to Paweł pamięta o nich i wysyła im dobre słowo. Taka pamięć ma wartość, bo wiele dobrego w Kościele dzieje się bez rozgłosu: w regularnej służbie, w gotowości do pomocy i w wierności zwyczajnym obowiązkom. Ktoś, kto pracuje w cieniu, może w takim zdaniu usłyszeć, że jego wysiłek został zauważony. Wers pokazuje też konkret. Apostoł nie pisze ogólnie o „wszystkich braciach”, lecz podaje imiona. Wspólnota, która zna swoich ludzi z imienia, łatwiej dostrzega tych, którzy potrzebują wsparcia, i łatwiej dziękuje za to, co zrobili. Może właśnie dlatego ta krótka lista imion należy do Pisma Świętego tak samo jak wielkie nauki listu.

Jedno krótkie pozdrowienie, a w nim dwa sposoby przynależności: Urban jest „naszym współpracownikiem w Chrystusie”, Stachys zaś „moim umiłowanym”. Paweł nie opisuje ich zasług ani nie wylicza zadań. Wystarcza, że nazywa ich po imieniu i wskazuje więź, która ich obejmuje: wspólną służbę Chrystusowi oraz osobistą miłość. W końcowym rozdziale Listu do Rzymian takie pozdrowienia układają się w obraz wspólnoty tworzonej przez wielu konkretnych ludzi. Nie wszyscy są równie blisko Pawła i nie o każdym wiadomo tyle samo. Mimo to żadne z tych imion nie ginie w bezosobowym tłumie. Apostoł pamięta o osobach, które współtworzą życie Kościoła. Werset nie mówi, na czym polegała praca Urbana ani jaka była historia więzi Pawła ze Stachysem. Pozostawia tę wiedzę poza zasięgiem czytelnika. Pokazuje jednak, że służba Chrystusowi nie wyklucza czułości, a osobista miłość nie musi pozostawać prywatna: zostaje wypowiedziana wobec wspólnoty. W tych kilku słowach wiara ma ludzkie imiona i miejsce dla serdecznej pamięci.