List do Rzymian 16:19 – znaczenie i zastosowanie

Ten krótki werset ma w sobie wyraźną czułość. Najpierw pojawia się wiadomość, że posłuszeństwo wspólnoty jest znane wszystkim, a dopiero potem słowa: „Więc raduję się z was”. Ta radość nie jest pustym komplementem, lecz wyrazem bliskości kogoś, kto widzi wierność innych i cieszy się nią szczerze. Tuż przed tym fragmentem, w Liście do Rzymian 16:17-18, pojawia się przestroga przed ludźmi, którzy wzniecają spory, więc radość ta dojrzewa w cieniu troski o wspólnotę. W słowach „abyście byli roztropni w tym, co dobre, a co do zła – niewinni” widać serce, które nie chce być ani twarde, ani łatwowierne. Niewinność w tym sensie nie jest niewiedzą o złu. Jest raczej wewnętrzną czystością, która nie przywyka do zła i nie daje mu miejsca w sercu. Kto dobrze zna to, co dobre, rzadziej daje się uwieść pięknym i pochlebnym słowom, o których Apostoł pisze wcześniej. Ten werset pokazuje, że czujność i łagodność mogą iść razem, bo obie wyrastają z przywiązania do dobra.

List do Rzymian 16:19 łączy pochwałę ze wskazówką dotyczącą rozeznania. Paweł cieszy się, że posłuszeństwo wspólnoty jest znane, ale nie traktuje dobrej opinii jako powodu do beztroski. Bezpośrednio wcześniej ostrzega przed tymi, którzy wywołują spory i zwodzą innych pochlebstwem. W tym kontekście jego życzenie jest konkretne: chrześcijanie mają rozpoznawać dobro, a wobec zła pozostawać niewinni. Nie chodzi więc o naiwność ani o szczegółową znajomość zła. Roztropność oznacza tu zdolność odróżniania tego, co buduje zgodnie z nauką, od tego, co prowadzi do podziałów i zwiedzenia. Niewinność nie oznacza braku kontaktu ze światem, lecz nieuczestniczenie w złu. Paweł nie każe wspólnocie badać zła z taką samą uwagą jak dobra; wskazuje, ku czemu ma być skierowane jej rozeznanie. Ten werset nie przeciwstawia myślenia wierze. Przeciwnie, posłuszeństwo nie jest ślepym podporządkowaniem: wymaga mądrego rozpoznawania tego, czemu warto być posłusznym. Pochwała Pawła i jego przestroga należą do siebie. Dojrzała wspólnota potrafi zachować wierność bez fascynacji złem.

Apostoł Paweł zaczyna od uznania. Posłuszeństwo wierzących jest znane wszystkim, a to oznacza, że ich wierność już widać z zewnątrz. Dopiero potem pojawia się prośba, która nadaje całemu zdaniu ciężar: „pragnę jednak, abyście byli roztropni w tym, co dobre, a co do zła – niewinni” (List do Rzymian 16:19). Paweł nie każe zamykać oczu na zło ani udawać, że go nie ma. Chce, aby wierzący byli mądrzy wobec dobra, czyli rozpoznawali je i umieli w nim żyć. Wobec zła prosi o niewinność, o serce, które się w nim nie zanurza. Wersety 17 i 18 pokazują, o co chodzi: są ludzie, którzy wzniecają spory i „pięknymi i pochlebnymi słowami uwodzą serca ludzi prostodusznych”. Niewinność nie oznacza więc braku zrozumienia. Oznacza odmowę udziału w tym, co zwodzi. Taka postawa wymaga czegoś więcej niż wiedzy. Samo poznanie zła nie czyni człowieka czystym, a znajomość dobra nie gwarantuje, że serce będzie się go trzymać. Paweł łączy oba wymiary: roztropność ma prowadzić ku dobremu, a niewinność ma strzec przed złem. Razem tworzą jedną wierną postawę wobec świata.

Wśród pozdrowień dla konkretnych osób i wspólnot Paweł zatrzymuje się przy czymś, co już jest widoczne: posłuszeństwo adresatów znane jest wszystkim. Nie mówi o nim jak o osobistej zasłudze, lecz wyraża radość i troskę. W Liście do Rzymian 16:19 życzy im roztropności w dobru i niewinności wobec zła. Te słowa padają po ostrzeżeniu przed ludźmi, którzy przez pochlebne mowy wzniecają spory i odciągają innych od otrzymanej nauki. Roztropność nie oznacza więc przebiegłości ani podejrzliwości wobec każdego. Pomaga rozpoznać, co buduje wspólnotę, a co pod pozorem pięknych słów służy podziałom. Niewinność wobec zła nie jest zachwytem nad własną niewiedzą, lecz nieuczestniczeniem w tym, co krzywdzi i zwodzi. Można dostrzec tu obraz czystej wody: przejrzystej, zdolnej przyjąć światło, lecz niezmąconej tym, co ją zatruwa. Taka postawa nie ucieka od świata i nie karmi się złem. Pozostaje wierna dobru, a zarazem czujna na słowa, które rozrywają więzi. Dla Pawła te dwie rzeczy idą razem: rozeznanie chroni prostotę, a prostota nie musi oznaczać bezbronności.