List do Rzymian 14:8 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset wyrasta z konkretnego napięcia w rzymskiej wspólnocie. Jedni uważali, że można jeść wszystko, inni przestrzegali pewnych dni i nie jedli wszystkiego, a Paweł prosi o wzajemne przyjęcie bez sądzenia. W tym tle List do Rzymian 14:8 brzmi jak spokojne przypomnienie, do kogo naprawdę należymy: „jeżeli bowiem żyjemy, żyjemy dla Pana; jeżeli zaś umieramy, umieramy dla Pana. Więc i w życiu, i w śmierci należymy do Pana.” Szczególnie porusza w tych słowach ich ciągłość. Apostoł nie dzieli życia na część, którą można poddać ludzkiemu osądowi, i część, którą trzeba jakoś zabezpieczyć. Przynależność do Pana obejmuje dzień pracy, zmęczenie, chorobę i ostatni oddech. Dlatego nikt inny nie ma prawa odbierać drugiemu tego, co należy do Boga. Warto zauważyć, że werset mówi o tym, czym człowiek jest w relacji do Pana, a nie o tym, jak musi się zachować, by na nią zasłużyć. Dla tych, którzy wciąż rozliczają własną wartość, ta myśl ma szczególną wagę, bo wskazuje na przynależność jako fundament, a nie na wynik.

Paweł wypowiada te słowa w kontekście sporów między wierzącymi o jedzenie i świętowanie określonych dni. Nie rozstrzyga tu, że wszystkie różnice są nieważne. Pokazuje raczej, dlaczego nie powinny prowadzić do pogardy ani potępiania: życie wierzącego nie jest własnością, którą można wykorzystać do osądzania innych. „Jeżeli żyjemy, żyjemy dla Pana; jeżeli zaś umieramy, umieramy dla Pana” obejmuje całość istnienia, nie tylko religijne praktyki. Codzienny wybór jedzenia, podejście do szczególnego dnia, a także śmierć mieszczą się w relacji do Pana. Werset nie mówi, że życie będzie wolne od cierpienia ani że śmierć przestaje być bolesna. Mówi, do kogo należą żywi i umarli. Następny werset wskazuje na Chrystusa, który umarł i powrócił do życia, aby panować nad jednymi i drugimi. To panowanie nadaje sens słowom o przynależności: nie jest ona zasługą wynikającą z bezbłędnych przekonań, lecz podstawą życia przed Bogiem. Dlatego Paweł przesuwa uwagę z oceniania cudzej służby na odpowiedzialność każdego przed Bogiem. Różnice sumienia pozostają realne, ale nie dają prawa, by uzurpować sobie miejsce Pana.

W Liście do Rzymian 14:8 apostoł pokazuje, komu należy codzienność. Nie dzieli życia na dwie osobne strefy, jedną dla żywych i drugą dla umierających. Mówi o jednym Panu, który obejmuje jedno i drugie. Zdanie „Więc i w życiu, i w śmierci należymy do Pana” zamyka tę myśl. Najbardziej konkretnie widać to w zwykłych wyborach. Ktoś uczciwie wykonuje swoją pracę, nawet gdy nikt tego nie zauważa, bo jego praca należy do Pana. Ktoś inny w niedzielę śpiewa w chórze, a w poniedziałek ostrożnie mówi o koledze z biura. Zwyczaje mogą się różnić, a oboje żyją dla tego samego Pana. Ten werset zdejmuje też z człowieka ciężar bycia sędzią. Jeśli życie i śmierć należą do Pana, nikt nie musi bronić swojej wierności kosztem brata. Podstawę podaje List do Rzymian 14:9: „Po to bowiem Chrystus umarł i powrócił do życia, by zapanować zarówno nad umarłymi, jak i nad żywymi.” W tym zdaniu nie ma wątpliwości co do właściciela życia. Spory o szczegóły mogą pozostać, ale pytanie o to, komu należymy, zostało tu rozstrzygnięte.

W Liście do Rzymian 14:8 Paweł nie mówi o życiu w samotności ani o śmierci jako prywatnej sprawie. Pisze do wspólnoty, w której chrześcijanie różnili się w sprawach jedzenia i świętowania dni. Przypomina, że żaden z nich nie należy wyłącznie do siebie. Życie i śmierć są objęte tą samą więzią z Panem. To zdanie nie usuwa różnic ani nie daje nikomu prawa do osądzania drugiego. Przeciwnie, przynależność do Pana uczy pokory: każdy odpowiada przed Nim za siebie, a wspólnota ma przyjmować ludzi, których Bóg przygarnął. Codzienna decyzja o tym, co jeść, może stać się wyrazem wdzięczności; cudza decyzja nie musi być miarą cudzej wierności. Obrazem tej nadziei jest nić, która nie urywa się przy granicy śmierci. Paweł zakotwicza ją w Chrystusie, który umarł i powrócił do życia, by panować nad żywymi i umarłymi. Śmierć pozostaje rzeczywista, lecz nie odłącza od Pana. W obu stronach ludzkiego istnienia ostateczne słowo należy do Tego, do którego należymy.