List do Rzymian 14:7 – znaczenie i zastosowanie

Ten krótki fragment brzmi prawie jak opis zwykłej ludzkiej kondycji. Nikt nie żyje wyłącznie dla siebie i nikt nie umiera tylko dla siebie. Słowa te nabierają ciężaru, kiedy widać, ile naszego bólu rodzi się z poczucia, że wszystko dzieje się tylko wokół nas i że nikt nie dźwiga tego razem z nami. W Liście do Rzymian 14:8 czytamy, że jeżeli żyjemy, żyjemy dla Pana, a jeżeli umieramy, umieramy dla Pana, więc w życiu i w śmierci należymy do Pana. Wiara osadza życie w większej relacji. Można pomyśleć o kimś, kto po stracie z trudem wstaje rano. Jego dzień nadal jest jego, a jednak nie jest już zamknięty w jego własnych granicach. Myśl ta ma w sobie łagodność. Nawet zwykłe chwile, zmęczenie, łzy i codzienne kroki mieszczą się w Bożej trosce. Ten fragment pokazuje, że przynależność do Pana obejmuje zarówno życie, jak i śmierć, więc nasze dni nie są pustą przestrzenią, w której jesteśmy zdani wyłącznie na siebie.

„Nikt zaś z nas nie żyje dla siebie i nikt nie umiera dla siebie” nie znaczy, że człowiek przestaje odpowiadać za własne decyzje. Paweł wskazuje raczej, że życie i śmierć nie są niezależną, prywatną własnością. W następnym wersecie wyjaśnia, że w obu sytuacjach człowiek należy do Pana. Ten sens porządkuje spór opisany w rozdziale: jedni jedzą wszystko, inni powstrzymują się od niektórych pokarmów; różnie też traktują poszczególne dni. Paweł nie rozstrzyga tu każdej różnicy jako kwestii obojętnej. Pokazuje natomiast, że obie strony mogą podejmować swoje praktyki ze względu na Pana i dziękować Bogu. Dlatego nie wolno jednej gardzić drugą ani jej potępiać. Werset przesuwa więc punkt ciężkości z pytania „kto ma prawo rozstrzygać o cudzym postępowaniu?” na pytanie o przynależność: człowiek odpowiada przed Bogiem, nie przed osądem współbrata. Chrystus, który umarł i powrócił do życia, jest Panem żywych i umarłych. Nie znosi to namysłu nad przekonaniami; ogranicza za to roszczenie do wydawania wyroku nad cudzym sługą. Wspólnota pozostaje miejscem różnic, ale nie samowładzy nad sumieniem drugiego.

Ten werset domyka wątek, który Paweł rozwija od początku czternastego rozdziału. Chodzi o spory wierzących o jedzenie i dni oraz o ocenianie drugiego człowieka. Zdanie „Nikt zaś z nas nie żyje dla siebie i nikt nie umiera dla siebie” stawia całe napięcie w innym świetle. Życie wierzącego nie zaczyna się i nie kończy na jego własnych upodobaniach. We wspólnocie łatwo o różne przekonania i różną wrażliwość sumienia. Jeden czuje się wolny, drugi ostrożny. Werset nie rozstrzyga tu każdego szczegółu. Pokazuje natomiast, do kogo należy każde życie. Następny wiersz wyjaśnia to wprost: żyjemy dla Pana i umieramy dla Pana, więc należymy do Niego. Ta perspektywa zmienia ton rozmowy. Gdy wybór służy przede wszystkim wygodzie jednej osoby, łatwo o pogardę dla kogoś, kto postępuje inaczej. Gdy pytanie brzmi, komu ma służyć dana decyzja, spór traci ostrość, bo obie strony stoją przed tym samym Panem. Paweł przypomina, że cel życia jest wspólny dla wszystkich wierzących.

„Nikt zaś z nas nie żyje dla siebie i nikt nie umiera dla siebie” — pisze Paweł do wspólnoty, w której chrześcijanie różnili się w sprawach jedzenia i świętowania dni. Nie rozstrzyga tu, że każda praktyka jest jednakowa. Przypomina, że człowiek nie jest ostatecznym sędzią drugiego: życie i śmierć należą do Pana, a wspólnota ma przyjmować siebie życzliwie. To zdanie odsłania cichą prawdę o ludzkim istnieniu. Nawet decyzje podejmowane w ukryciu nie zamykają człowieka w świecie wyłącznie jego własnym. Czyjaś wierność może wyrażać wdzięczność Bogu inaczej niż wierność drugiej osoby. Nie musi to od razu oznaczać zgody w każdej sprawie; wymaga jednak pokory wobec tego, że oboje należą do Pana. W świetle dalszych słów rozdziału ta przynależność obejmuje życie i śmierć, ponieważ Chrystus umarł i powrócił do życia, by panować nad umarłymi i żywymi. Nie wszystko zostaje w ludzkich rękach ani w ludzkim osądzie. Werset odsuwa więc samotność samowystarczalności: człowiek żyje przed Bogiem i pośród innych, powierzony Temu, który jest Panem obu.