List do Rzymian 13:7 – znaczenie i zastosowanie

Uczymy się tu sprawiedliwości i miłości bliźniego.

Po pierwsze, uczymy się sprawiedliwości: „Oddawajcie każdemu to, co mu się należy” (List do Rzymian 13:7). Dotyczy to szczególnie rządzących, ponieważ Paweł wciąż mówi o obowiązkach wobec władzy. Zasada ta odnosi się też do wszystkich, z którymi mamy do czynienia. Być sprawiedliwym znaczy dawać każdemu to, co do niego należy. To, co posiadamy, zostało nam powierzone, jesteśmy więc zarządcami, a nie właścicielami, i inni mają do tego rzeczywiste prawo.

Dlatego najpierw powinniśmy oddać Bogu to, co Mu się należy. Następnie powinniśmy dać to, co słusznie należy się nam samym, naszym rodzinom, krewnym, społeczeństwu, wspólnocie, ubogim i wszystkim, z którymi prowadzimy interesy. Powinniśmy robić to chętnie i z radością, nie czekając, aż zmusi nas do tego prawo. Paweł wymienia potem niektóre z tych obowiązków bardziej szczegółowo.

Najpierw mówi o podatkach: „Komu podatek, podatek; komu cło, cło”. W tamtym czasie wiele miejsc, w których po raz pierwszy głoszono Ewangelię, znajdowało się pod panowaniem Rzymu i było traktowanych jako prowincje imperium. Paweł napisał te słowa do Rzymian, którzy byli zamożni, ale też obciążeni wysokimi podatkami i opłatami. Wzywa ich do uczciwego i sumiennego płacenia. Niektórzy rozróżniają daninę i cło, twierdząc, że danina oznacza regularne podatki, a cło — opłaty pobierane okazjonalnie. Jedno i drugie trzeba jednak wiernie płacić, gdy zgodnie z prawem jest należne.

Nasz Pan urodził się w czasie, gdy Jego matka udała się na spis ludności, a sam powiedział, by oddać cesarzowi to, co cesarskie. Wielu ludzi wydaje się uczciwych w innych sprawach, a jednak nie czuje się winnych, gdy oszukuje państwo. Usprawiedliwiają to przewrotnym powiedzeniem, ale zasada Pawła jest jasna: płać to, co jesteś winien.

Paweł mówi też o należnym szacunku: „Komu szacunek, szacunek; komu cześć, cześć”. Dotyczy to nie tylko rządzących, lecz także wszystkich, którym podlegamy, takich jak rodzice i zwierzchnicy, oraz tych, którzy sprawują nad nami władzę w Panu. Mówi o tym piąte przykazanie: „Czcij ojca swego i matkę swoją”. Porównaj (Księga Kapłańska 19:3). Nie chodzi o strach, który każe człowiekowi drżeć z przerażenia, lecz o pełne miłości i szacunku posłuszeństwo. Jeśli brakuje takiego szacunku w sercu, żaden inny obowiązek nie zostanie spełniony należycie.

Paweł mówi również o spłacaniu długów: „Nie bądźcie nikomu nic winni” — to znaczy nie trwajcie w długu, jeśli możecie go spłacić, chyba że osoba, której jesteście winni, zgodziła się na inne rozwiązanie. Oddawajcie każdemu to, co do niego należy. Nie wydawajcie na siebie tego, co jesteście winni innym. „Niegodziwy pożycza, a nie oddaje” (Księga Psalmów 37:21). Wielu ludzi odczuwa ciężar długów, lecz niewiele myśli o grzechu, jakim jest pozostawanie w długu, gdy powinni go spłacić.

Po drugie, uczymy się miłości, czyli miłości wzajemnej: „Nie bądźcie nikomu nic winni, poza wzajemną miłością” (List do Rzymian 13:8). Niektórzy odczytują te słowa tak: wszelkie inne zobowiązania wobec krewnych czy sąsiadów zbiegają się w jednym długu — długu miłości. To dług, który powinniśmy nieustannie spłacać, a którego nigdy nie spłacimy do końca. Wyraźnie pokazują to zarówno prawo Boże, jak i dobro człowieka. Miłość nie jest czymś, co pozostawiono naszemu wyborowi. Jest nakazana i obejmuje wszystkie obowiązki wobec siebie nawzajem.

Miłość jest wypełnieniem prawa nie dlatego, że sama zapewnia doskonałe posłuszeństwo, lecz dlatego, że zdecydowanie nas do niego prowadzi. Obejmuje obowiązki wymienione w drugiej tablicy Dekalogu, a ich spełnianie zakłada miłość do Boga. Zobacz (Pierwszy List Jana 4:20). Jeśli miłość jest szczera, Bóg przyjmuje ją jako wypełnienie prawa. Jak dobremu Panu służymy! Zebrał cały nasz obowiązek w jednym słowie, i to jak pięknym słowie: miłość. Kochać i być kochanym — to radość i szczęście istoty rozumnej. „Bóg jest miłością” (Pierwszy List Jana 4:16), a miłość jest Jego podobieństwem w duszy. Tam, gdzie panuje miłość, dusza jest właściwie ukształtowana i gotowa do każdego dobrego dzieła.

Aby pokazać, że miłość wypełnia prawo, Paweł przedstawia dwa dowody. Najpierw przytacza konkretne przykazania (List do Rzymian 13:9). Wymienia pięć ostatnich przykazań i mówi, że wszystkie streszczają się w tym królewskim prawie: „Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego”. Nie oznacza to, że trzeba kochać bliźniego z taką samą siłą jak siebie, ale z taką samą szczerością. Kto miłuje bliźniego jak siebie, będzie troszczył się o jego ciało, mienie i dobre imię tak samo jak o własne. Na tym opiera się złota zasada: postępować wobec innych tak, jak chcielibyśmy, by oni postępowali wobec nas.

Gdyby nie było praw ani kar, a ludzka natura nie była tak skażona, że potrzebne są ograniczenia, samo prawo miłości wystarczyłoby, by zapobiegać krzywdzie oraz zachować pokój i dobry porządek między nami. Wymieniając przykazania, Paweł stawia siódme przed szóstym i jako pierwsze wymienia cudzołóstwo. Ludzie często mówią o tym grzechu tak, jakby był wyrazem miłości, a w rzeczywistości jest poważnym jej naruszeniem — podobnie jak zabójstwo i kradzież. Pokazuje to, że prawdziwa miłość braterska w pierwszej kolejności troszczy się o duszę bliźniego. Kto kusi innych do grzechu i niszczy ich umysły oraz sumienia, może mówić językiem namiętności, ale w rzeczywistości nienawidzi ich, tak jak diabeł, bo występuje przeciwko ich duszy.

Po drugie, Paweł podaje ogólną zasadę dotyczącą miłości braterskiej: „Miłość nie wyrządza zła bliźniemu” (List do Rzymian 13:10). Człowiek postępujący w miłości i kierujący się nią nie krzywdzi innych. Nie wyrządza nikomu zła, a nawet go nie planuje. Samo planowanie zła jest już w pewnym sensie jego czynieniem. Dlatego knucie grzechu nazwano przygotowywaniem zła na posłaniu (Księga Micheasza 2:1). Miłość nie wyrządza krzywdy ani szkody. Sprzeciwia się wszystkiemu, co mogłoby przynieść drugiemu człowiekowi szkodę, urazę lub smutek.

Miłość nie wyrządza zła, ale obejmuje jeszcze więcej, niż mówią te słowa. Nie tylko powstrzymuje się od krzywdzenia, lecz także czyni wszelkie możliwe dobro. Grzechem jest nie tylko planowanie zła przeciw bliźniemu, ale również odmawianie dobra tym, którym się ono należy. Oba te zachowania są zakazane (Księga Przysłów 3:27–29). Pokazuje to, że miłość wypełnia prawo, ponieważ celem prawa jest powstrzymywanie nas od zła i prowadzenie ku dobru. Miłość jest żywą, czynną zasadą posłuszeństwa całemu prawu. Gdy prawo miłości jest obecne w sercu, całe prawo jest w nim zapisane.