Księga Psalmów 8:6 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie z piątego wersu, czym jest człowiek, że Bóg o nim pamięta, brzmi jak prawdziwe zdumienie. Szósty werset odpowiada na nie bardzo czule: „Uczyniłeś go niewiele mniejszym od istot niebieskich, chwałą i czcią go uwieńczyłeś” (Księga Psalmów 8:6). Psalmista nie wylicza zasług ani osiągnięć. Mówi o tym, co Bóg z człowiekiem uczynił. Czasowniki są zwrócone do Boga, więc to Jego działanie nadaje człowiekowi wartość, a nie jego własne dokonania. Warto zauważyć, że człowiek został uczyniony „niewiele mniejszym” od istot niebieskich, a nie równym im. Ta niewielka różnica mówi o kruchości, która nie znika, nawet gdy człowiek jest wyróżniony. Jego godność nie wyrasta z niego samego, lecz z wyboru Boga, który go uwieńczył. Wieniec nie jest nagrodą za wysiłek. Jest znakiem, że ktoś został zauważony i przeznaczony do szacunku. Dla kogoś, kto czuje się niewidoczny albo mało wart, ten werset może mieć szczególne znaczenie. Wartość człowieka nie zależy od wyników i nie gaśnie wtedy, gdy coś się nie udaje. Opiera się na tym, że Bóg pamięta, i pamięta z czcią.

W Księdze Psalmów 8:6 godność człowieka nie jest przedstawiona jako jego własne osiągnięcie. To Bóg go „chwałą i czcią” uwieńczył. Wcześniejsze wersety zestawiają ogrom nieba z kruchością człowieka: wobec księżyca i gwiazd człowiek wydaje się mały, a jednak Bóg o nim pamięta i się nim zajmuje. Psalm nie rozwiązuje tego napięcia przez pomniejszenie stworzenia ani przez wyniesienie człowieka do rangi Boga. Ukazuje godność jako dar pochodzący od Stwórcy. Wyrażenie „niewiele mniejszym od istot niebieskich” podkreśla wyjątkowe miejsce człowieka w stworzeniu. W następnym wersecie ta pozycja wiąże się z władzą nad dziełami Bożych rąk. Nie jest to jednak niezależne panowanie: świat nadal należy do Boga, a ludzka władza jest powierzona przez Niego. Obraz zwierząt i stworzeń morskich rozwija tę myśl, nie daje podstaw do bezwzględnego wykorzystywania przyrody. Psalm łączy więc wielkość człowieka z zależnością od Boga. Człowiek ma znaczenie, lecz nie dlatego, że sam wyznacza swoją wartość; otrzymuje ją od Stwórcy, razem z odpowiedzialnością za powierzone stworzenie.

Na pytanie z piątego wersetu, czym jest człowiek, że Bóg o nim pamięta, Księga Psalmów 8:6 odpowiada obrazem korony. Bóg uczynił człowieka niewiele mniejszym od istot niebieskich i uwieńczył go chwałą i czcią. Korona jest czymś otrzymanym, a nie zarobionym. W tekście godność stoi przed władzą. Psalm nie zaczyna od tego, co człowiek potrafi zbudować, uprawić czy posiąść. Dopiero w wersetach siódmym i ósmym mowa o owcach, bydle, ptactwie i rybach, które zostały złożone pod jego stopy. Władza nad stworzeniem wypływa więc z godności, którą człowiek otrzymał wcześniej. Ta kolejność chroni przed dwiema skrajnościami. Człowiek nie musi zarabiać na swoją wartość, bo została mu nadana. Może nosić godność z wdzięcznością i sprawować powierzoną władzę z troską. Pycha zapomina, skąd pochodzi korona, a zniechęcenie zapomina, kim jest ten, kto ją nałożył. Pamięć Boga o człowieku nie zależy od wielkich czynów. Ten werset ma moc także w zwykłych dniach, których nikt nie zauważa, bo godność nie zależy od tego, czy dzień wypadł imponująco. Korona nie spada wraz z kolejnym niepowodzeniem.

Po spojrzeniu na księżyc i gwiazdy psalmista pyta, czym jest człowiek wobec ogromu stworzenia. Odpowiedź nie pomniejsza jego kruchości, lecz odsłania otrzymaną godność: „Uczyniłeś go niewiele mniejszym od istot niebieskich, chwałą i czcią go uwieńczyłeś” (Księga Psalmów 8:6). Człowiek nie zakłada tej korony sam. Jest ona darem Stwórcy, który pamięta o ludzkim życiu i się nim zajmuje. Psalm trzyma razem dwie prawdy: wielkość Boga i znaczenie człowieka. Chwała i cześć nie czynią ludzi równymi Bogu; wskazują, że ich wartość ma źródło w Jego zamyśle. Werset następny mówi o władzy nad dziełami Bożych rąk, a dalsze wymienia zwierzęta i stworzenia powierzane ludzkiej trosce. Godność nie jest więc przyzwoleniem na bezgraniczne posiadanie, lecz powierzeniem odpowiedzialności. Może przypominać o tym zwyczajna chwila: uważne podanie wody spragnionemu zwierzęciu albo oszczędne korzystanie z tego, co żywe. Psalm nie przedstawia człowieka jako miary wszechrzeczy. Umieszcza go pod spojrzeniem Boga, obdarowanego czcią i odpowiedzialnego za powierzony świat.