Księga Psalmów 69:13 – znaczenie i zastosowanie

W Księdze Psalmów 69:13 czytamy: „Mówią o mnie siedzący w bramie i śpiewają pieśni ci, którzy piją sycerę.” Brama miasta była miejscem, gdzie toczyło się życie publiczne, więc upokorzenie nie zostaje tu w czterech ścianach. Ból staje się tematem rozmów, rozrywki i żartów, a psalmista nie ukrywa, że stał się pośmiewiskiem. Warto zauważyć, że w Księdze Psalmów 69:10 obelgi zostają powiązane z gorliwością o Boży dom, a łączy je słowo „bo”. Nie oznacza to, że każde cierpienie ma taką samą przyczynę ani że wierność zawsze zostanie nagrodzona uznaniem. Trzynasty werset pokazuje raczej, jak trudno jest słyszeć o sobie w miejscach, gdzie kształtuje się opinia, i przy biesiadnych pieśniach. Najmocniej wybrzmiewa jednak zwrot z następnego wersetu: „Lecz ja”. Psalm nie kończy się na pośmiewisku, bo cierpienie zostaje skierowane do Boga, a nie zamknięte w rozmowach przy bramie. Ten fragment pokazuje, że publiczny wstyd może boleć w samotności, ale nie musi zamykać człowieka w niej samym.

Księga Psalmów 69:13 pokazuje, że cierpienie psalmisty ma także wymiar publiczny. Nie tylko zmaga się on z obrazem tonącego człowieka i odrzuceniem bliskich; staje się tematem rozmów i pieśni. „Siedzący w bramie” to ludzie przebywający w miejscu życia społecznego, gdzie spotykano się i rozmawiano. Wzmianka o pijących sycerę, czyli mocny napój, kreśli obraz tych, którzy w swobodnej, być może drwiącej atmosferze układają o nim pieśni. Ważne jest rozróżnienie między rozgłosem a prawdą: to, że ktoś staje się przedmiotem powszechnej rozmowy, nie dowodzi winy ani nie unieważnia jego skargi. W sąsiednich wersetach psalmista mówi o obelgach i pośmiewisku, a następnie zwraca się do Boga w modlitwie. Tak układa się napięcie tego fragmentu: ludzie mówią o nim, lecz jego udręka nie zamyka się w ich opowieści. Psalm nie przedstawia publicznego upokorzenia jako czegoś błahego. Nazywa je częścią realnego kryzysu, a zarazem pokazuje, że cudze szyderstwo nie jest ostatnim słowem nad człowiekiem. W tej pieśni ostatnie słowo należy do Boga, do którego psalmista woła o wysłuchanie.

„Mówią o mnie siedzący w bramie i śpiewają pieśni ci, którzy piją sycerę” (Księga Psalmów 69:13). Ci, którzy siedzą w bramie, zdają się być ludźmi z miejsca spotkań i rozmów, bo w dawnych miastach to przy bramie często załatwiano sprawy i wymieniano wiadomości. Obok nich śpiewają pijący sycerę, czyli mocny trunek według przekładu, którego używamy. Pieśni o cudzej porażce układają ci, którzy sami nie dźwigają tego ciężaru, a wspólną sprawą staje się śmiech kosztem drugiego człowieka. Z perspektywy codzienności widać tu prosty mechanizm. Trudność jednej osoby szybko staje się tematem rozmów, żartów i opowieści. Psalmista nie ma wpływu na to, co słyszy, i właśnie ta bezsilność nadaje temu wersetowi ciężar. Kontekst pokazuje jednak, że opis drwin nie kończy wypowiedzi. W Księdze Psalmów 69:14 poeta zwraca się do Boga w „czasie łaskawości” i w „Twojej zbawczej wierności”. Hałas bramy zostaje w tle, a modlitwa idzie dalej. Ten werset zostawia po sobie gorzki obraz, ale też wyraźne rozróżnienie. Mowa ludzi w bramie pozostaje ich mową, a psalmista kieruje swoje słowa ku Temu, który go słucha.

Werset ukazuje samotność człowieka, którego cierpienie stało się widowiskiem dla innych. Siedzący w bramie i pijący sycerę — napój alkoholowy — mówią o nim i śpiewają pieśni. Brama jest miejscem publicznym, więc upokorzenie rozbrzmiewa pośród ludzi, zamiast pozostać ukrytym bólem. W sąsiednich wersetach psalmista mówi o obcości nawet wobec bliskich oraz o zniewagach, które spotkały go z powodu gorliwości o Boży dom. Jego skarga nie upiększa rzeczywistości: człowiek może wiernie szukać Boga, a mimo to doświadczać szyderstwa i osamotnienia. Psalm nie nazywa tego cierpienia oznaką odrzucenia przez Boga. Właśnie dlatego ważna jest zmiana, która następuje zaraz potem: „Lecz ja, o Panie, kieruję moją modlitwę do Ciebie”. Głosy z bramy są głośne, ale nie są jedynym głosem w tej scenie. Modlitwa zwraca się ku Bogu, którego łaska i wierność pozostają nadzieją psalmisty. Nie obiecuje łatwego końca; daje jednak miejsce, w którym poniżony człowiek może być usłyszany, a jego ból nie zostaje sprowadzony do cudzej pieśni.