Księga Psalmów 37:12 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset opisuje postawę, którą łatwo rozpoznać po napięciu, jakie wywołuje. Psalmista pisze: „Występny knuje zło przeciw sprawiedliwemu i zgrzyta na niego zębami”. Zło jest tu zaplanowane, a gniew widoczny nawet wtedy, gdy nie znajduje ujścia w słowach. Psalm nie ukrywa, jak to wygląda z drugiej strony. Sprawiedliwy widzi wrogość skierowaną na siebie i wie, że taka sytuacja ciąży na sercu i odbiera spokój. Warto zauważyć, że w Księdze Psalmów 37:12 nie ma pouczenia, by udawać obojętność. Słowa o knuciu i zgrzytaniu zębami nazywają zagrożenie wprost, bez złagodzenia. Dopiero w następnym wersecie pojawia się obraz Pana, który się śmieje, bo widzi nadchodzący dzień występnego. Zmienia się wtedy perspektywa, a nie fakt krzywdy. Sprawiedliwy nie musi przestać czuć bólu, by zaufać, że plany wroga nie są ostatnim słowem. Psalmista nie prowadzi więc od razu do ulgi. Najpierw nazywa to, co dzieje się między ludźmi, a dopiero potem pokazuje, gdzie stoi Bóg. Nadzieja może rodzić się w pobliżu trudnego uczucia i nie wymaga, by je najpierw zagłuszyć.

Werset nie opisuje zwykłego sporu. Występny „knuje zło” przeciw sprawiedliwemu, a zgrzytanie zębami ukazuje wrogość, która przeradza się w pragnienie krzywdy. Psalm nie łagodzi obrazu: kilka wersetów dalej mowa o mieczu i łuku wymierzonych w ubogich i tych, którzy postępują uczciwie. Zło jest tu zamierzone, a jego skutki dotykają szczególnie bezbronnych. Kluczowe jest jednak miejsce tego obrazu w całym psalmie. W Księdze Psalmów 37 Dawid nie zachęca do odwetu ani do zazdrości o pozorną pomyślność złoczyńców. Wzywa, by nie pozwolić, żeby ich postępowanie rozpaliło gniew i pchnęło innych ku złu. W wersecie następnym perspektywa się zmienia: Pan widzi nadchodzący dzień występnego. To nie jest obietnica, że każda krzywda zostanie naprawiona natychmiast ani że sprawiedliwi unikną cierpienia. Dalszy obraz złamanego łuku i miecza przeszywającego własne serce mówi o odwróceniu przemocy przeciw jej sprawcom. Werset 12 nazywa więc groźbę bez upiększeń, ale nie nadaje jej ostatniego słowa. Gniew prześladowcy jest realny; nie jest jednak miarą ostatecznego porządku, który psalm przypisuje Bogu.

Ten werset opisuje znany obraz: ktoś planuje szkodę w ukryciu, a jego złość zostaje w zaciśniętych zębach. „Występny knuje zło przeciw sprawiedliwemu i zgrzyta na niego zębami.” Psalmista nie udaje, że takie zamiary są niegroźne, i nazywa je wprost. Warto jednak zauważyć, co dzieje się dalej. W Księdze Psalmów 37:13 Pan widzi, że dzień występnego nadchodzi, a fragment kończy się zapowiedzią, że ich miecz przeszyje ich własne serca. Psalm mówi więc, że zło nie ma ostatniego słowa. Nie obiecuje jednak, że sprawiedliwy nie dozna przykrości ani że jego sprawy zawsze pójdą gładko. Dlatego w Księdze Psalmów 37:8 pojawia się wezwanie do porzucenia gniewu. Ten, kto knuje przeciw dobremu, często liczy na to, że przeciwnik zareaguje tak samo. Psalmista pokazuje inną drogę: sprawiedliwy nie musi wygrywać rachunków sam. Może zostawić sprawę w rękach Boga. Najmocniejszy obraz tego fragmentu to kontrast między knuciem w ciemności a Bogiem, przed którym żaden zamysł nie pozostaje ukryty.

„Występny knuje zło przeciw sprawiedliwemu i zgrzyta na niego zębami” — ten obraz nie ukrywa przemocy pod łagodnym językiem. Zło jest tu zarazem zamiarem i gniewem: przeciwnik nie tylko planuje krzywdę, lecz także okazuje wrogość wobec człowieka, który trwa przy prawości. Psalm nie obiecuje, że sprawiedliwy nie spotka się z uciskiem. Ważne jest jednak, gdzie ten werset znajduje się w psalmie. Wcześniej Dawid wzywa, by nie zazdrościć złoczyńcom ani nie dać się ponieść gniewowi, a zaraz potem mówi, że Pan widzi nadchodzący dzień występnego. Obraz zgrzytających zębów nie jest więc ostatnim słowem. Ludzka wrogość może być głośna i groźna, ale nie obejmuje całego czasu ani całej prawdy o świecie. Można pomyśleć o trawie, która przez chwilę przesłania ziemię, a potem więdnie. Psalm wcześniej używa właśnie takiego obrazu przemijania; nie po to, by umniejszyć krzywdę, lecz by przypomnieć o granicach ludzkiej przemocy. Sprawiedliwy nie zostaje nazwany bezbronnym zwycięzcą każdej doczesnej walki. Jego nadzieja opiera się na Bożym widzeniu i na pokoju, którego nie ustanawia zgrzytający zębami przeciwnik (Księga Psalmów 37:12).