Księga Psalmów 150:5 – znaczenie i zastosowanie

W Księdze Psalmów 150:5, pod koniec całego zbioru pieśni, chwała Boża zostaje rozłożona na wiele głosów i instrumentów. Psalmista wymienia cymbały dwa razy, za każdym razem z innym określeniem: „Chwalcie Go na dźwięcznych cymbałach, chwalcie Go na brzęczących cymbałach:”. Powtórzenie wydaje się tu celowe, bo pokazuje, że uwielbienie może brzmieć czysto i radośnie, a może też szorstko i głośno. Ta pieśń nie zna jednego, uporządkowanego brzmienia. Obok harfy z trzeciego wersetu stoi grzechot cymbałów, którego nie da się nazwać delikatnym. Dźwięk nie musi być piękny według ludzkiej miary, żeby stać się częścią uwielbienia. Taki obraz pomaga zobaczyć, że emocje nie zawsze układają się w spokojną modlitwę. Radość bywa hałaśliwa, a ulga chropowata, i psalm wpisuje oba te brzmienia w chwałę Boga. Wezwanie w tym fragmencie kieruje się do wspólnoty, a w szóstym wersecie do wszystkiego, co żyje: „Wszystko, co żyje, niech chwali Pana! Alleluja.” Psalm nie stawia tu warunku, że najpierw trzeba być cichym. Pieśń nie wybiera między radością a napięciem, lecz łączy je w jednym wezwaniu. Chwała zabrzmi wtedy, gdy zabrzmi w niej to, co w człowieku naprawdę jest.

Werset o dźwięcznych i brzęczących cymbałach domyka wyliczenie instrumentów w Księdze Psalmów 150. Nie chodzi w nim o wskazanie, że jeden instrument jest właściwszy od drugiego. Róg, harfa, cytra, bęben, flet i cymbały układają się w obraz rozmaitych dźwięków połączonych jednym celem: oddawaniem chwały Bogu. Cymbały są głośne i wyraziste. Ich brzmienie nie przypomina skupionej melodii fletu ani subtelnych strun, ale właśnie dlatego wnosi do pieśni inny rodzaj energii. Psalm nie ogranicza uwielbienia do jednego nastroju czy estetyki. W jego obrazie mieszczą się różne barwy, rytmy i sposoby wspólnego świętowania. Kontekst określa sens tego wezwania: Boga chwali się za Jego potężne czyny i wielkość, a finał psalmu rozszerza wezwanie na „wszystko, co żyje”. Instrument nie staje się tu celem samym w sobie; jest jednym z głosów skierowanych ku Bogu. Werset pokazuje więc nie tyle katalog muzycznych możliwości, ile wspólnotę różnorodnych dźwięków, które znajdują wspólny kierunek w uwielbieniu.

Księga Psalmów kończy się serią wezwań do chwały. W Księdze Psalmów 150:5 pojawiają się cymbały, instrumenty z metalu, które dają krótki, wyraźny dźwięk. Autor nie poprzestaje na ogólnym słowie o uwielbieniu. Wymienia konkretne narzędzia i konkretne brzmienia: „Chwalcie Go na dźwięcznych cymbałach, chwalcie Go na brzęczących cymbałach”. Powtórzenie podkreśla, że chwała ma swoje dźwięki i da się ją usłyszeć. Werset ten stoi tuż przed wezwaniem skierowanym do wszystkiego, co żyje, z szóstego wersetu. Tekst nie tłumaczy, dlaczego wybrano właśnie cymbały. Pozostaje jednak jasny: uwielbienie może brzmieć wyraźnie, prosto i głośno. Psalmista zestawia cymbały z harfą i fletem, nie wyróżniając ich i nie pomniejszając. Zwykła praca, rozmowa przy stole czy prosty rytm dnia mogą wydawać się zbyt małe na chwałę. Ten psalm pokazuje, że z takich dźwięków również może powstać uwielbienie. Ten werset przypomina, że wdzięczność może mieć prosty i głośny dźwięk, a mimo to pozostaje chwałą dla Boga.

„Chwalcie Go na dźwięcznych cymbałach, chwalcie Go na brzęczących cymbałach” — psalmista nie szuka jednego, gładkiego tonu. Wzywa do uwielbienia przy dźwiękach, które wypełniają przestrzeń i trudno je przeoczyć. Cymbały brzmią wśród innych instrumentów wymienionych w psalmie: obok rogu, harfy, bębna i fletu. Każdy wnosi własne brzmienie, a razem tworzą pieśń większą niż pojedynczy głos. Ten rozmach nie odrywa pochwały od rzeczywistości. Wcześniejsze wersety wskazują na potężne czyny Boga i Jego wielką potęgę; ostatni obejmuje wezwaniem wszystko, co żyje. Uwielbienie wyrasta więc z pamięci o Bogu, a zarazem sięga dalej niż prywatne słowa. Może rozbrzmiewać we wspólnocie, w świątyni, pośród stworzenia. Cymbały nie są instrumentem ciszy ani subtelnego tła. Ich brzęk przypomina, że chwała należy się Bogu nie tylko wtedy, gdy łatwo znaleźć piękne słowa. Psalm daje miejsce pełnemu, cielesnemu dźwiękowi: temu, co słyszalne, wspólne i skierowane ku Bogu. W jego końcowym wezwaniu każde żywe istnienie zostaje włączone w pieśń, której miarą jest wielkość Boga, nie doskonałość ludzkiego głosu.