Księga Psalmów 148:10 – znaczenie i zastosowanie

Ten wers pojawia się w długiej liście, do której wezwanie prowadzi w Księdze Psalmów 148:7: „Chwalcie Pana z ziemi”. Wymienione tu stworzenia, dzikie zwierzęta, bydło, to, co się roi na ziemi, i skrzydlate ptactwo, nie mają ludzkiego głosu i nie mogą wyrazić zachwytu słowami. Psalm jednak nie czeka na słowa, a to, co te istoty są i jak żyją w miejscu, które im wyznaczono, ma w nim swoje znaczenie. Najbardziej porusza mnie to, że obok gór i cedrów stoją tu rzeczy drobne i mało widoczne, właśnie to, co się roi. Psalmista nie układa świata w ważniejszy i mniej ważny chór. Dla kogoś, kto czuje się niepostrzeżony, ten fragment może być cichą wiadomością, że pieśń potrzebuje także tych, którzy nie są głośni. Warto pamiętać, że Księga Psalmów 148:10 nie stawia tych stworzeń ponad człowiekiem i nie każe ich czcić. Mówi o nich jako o części całego stworzenia, które ma chwalić Pana. W tym jest spokój: ziemia, ptaki i zwierzęta razem z ludźmi mają swoje miejsce w jednym śpiewie, który nie zależy od tego, kto go najgłośniej słyszy.

Werset wymienia dzikie zwierzęta, bydło, stworzenia poruszające się po ziemi i ptaki. To nie ozdobny katalog przyrody, lecz część wezwania z początku strofy: „Chwalcie Pana z ziemi”. Psalmista obejmuje nim stworzenia bardzo różne — od zwierząt żyjących z dala od ludzi po te, które towarzyszą ludzkiej pracy i codzienności. Kluczowe rozróżnienie dotyczy sposobu chwalenia. Psalm nie przypisuje zwierzętom ludzkiej mowy ani świadomego wyznania wiary. Włącza je w poetycki obraz całego stworzenia oddającego chwałę Bogu. Wcześniej wezwane zostały ciała niebieskie, a obok zwierząt wymieniono morze, pogodę, góry i drzewa. Później w tej samej pieśni pojawiają się narody i ludzie różnych pokoleń. Chwała nie jest więc wyłączną domeną człowieka, choć człowiek potrafi nazwać ją słowami. Ten werset poszerza perspektywę: świat zwierząt nie jest jedynie tłem ludzkiego życia ani zasobem do wykorzystania. Należy do stworzenia, które Psalm przedstawia jako skierowane ku Stwórcy. Nie chodzi o to, że każde zwierzę podejmuje moralną decyzję, lecz o poetyckie wyznanie, że całe życie na ziemi ma miejsce w Bożym porządku i uczestniczy w uwielbieniu.

Ten wers wymienia zwierzęta, które w ludzkim sensie nie mówią i nie śpiewają, a mimo to wchodzą w wezwanie do chwały. Psalm 148 zaczyna się od aniołów i gwiazd, a w wersecie 7 psalmista woła: „Chwalcie Pana z ziemi”. Wers 10 rozwija to wezwanie na konkretne stworzenia: „dzikie zwierzęta i wszelkie bydło, to, co się roi na ziemi, i skrzydlate ptactwo”. Imperatyw z wersu 7 obejmuje także te istoty. Co to znaczy w praktyce? Chwała nie wymaga słów z naszego słownika. Bydło pasie się na łące, ptak buduje gniazdo, owad krząta się w trawie. Każde z tych stworzeń żyje zgodnie z tym, co zostało w nim utwierdzone, jak mówi wers 6. Psalmista nie prosi ich o wymyślanie pieśni. Wystarcza wierne trwanie w swoim porządku. Dla człowieka ma to wymiar bardzo zwyczajny. Uczciwa praca, cierpliwość przy codziennych obowiązkach i troska o to, co zostało powierzone, również mogą być odpowiedzią na to wezwanie. Fragment nie obiecuje jednak, że każdy dzień będzie lekki. Mówi o stworzeniu, które wypełnia swoje miejsce w dziele Bożym. Ten obraz pokazuje też szerokość tego chóru. Dzikie i oswojone, małe i wielkie, pełzające i latające, wszystkie znajdują się w jednym wezwaniu. Żadna część stworzenia nie stoi tu poza śpiewem.

Wśród głosów wezwanych do chwalenia Boga psalm wymienia „dzikie zwierzęta i wszelkie bydło, to, co się roi na ziemi, i skrzydlate ptactwo”. Obok mórz, wichru, gór i drzew pojawiają się stworzenia bliskie ludzkim osiedlom i te, które pozostają poza ludzką kontrolą. Żadne nie jest zbyt pospolite, ukryte ani dzikie, by nie należeć do szerokiej pieśni stworzenia. To poetyckie wezwanie nie opisuje zwierząt wypowiadających słowa. Ukazuje świat jako całość skierowaną ku chwale Stwórcy. W jego porządku każde stworzenie ma własne miejsce i sposób istnienia, niezależny od ludzkiej użyteczności. Bydło, ptak nad polem i drobne życie poruszające się w trawie nie muszą zdobywać znaczenia: ich obecność należy do bogactwa świata, który wychwala Boga. Psalm rozszerza perspektywę modlitwy. Nie ogranicza jej do świątyni, ludzkich spraw ani tego, co łatwo dostrzec. W jednym obrazie spotykają się stworzenia oswojone i nieujarzmione, widoczne i niemal niezauważalne. Ich różnorodność przypomina, że chwała Boga obejmuje życie w jego pełni, nie tylko to, które człowiek potrafi nazwać lub wykorzystać.