Księga Liczb 14:11 – znaczenie i zastosowanie

Oto sprawiedliwy wyrok, który Bóg ogłosił przeciwko Izraelowi za szemranie i niewiarę. Później złagodził go, ale nadal pokazywał on, na co zasługiwał grzech ludu i czego wymagała ścisła sprawiedliwość. Ukazywał też, co by się stało, gdyby Mojżesz się nie wstawił. Gdy chwała Pana ukazała się w przybytku, Mojżesz zapewne zrozumiał to jako wezwanie, by stanąć przed Bogiem, tak jak wcześniej wszedł na górę w podobnym kryzysie, zanim zbudowano przybytek (Księga Wyjścia 32:30). Gdy lud próbował go zawstydzić, Bóg publicznie okazał mu szacunek jako temu, który znał Jego zamysły.

Najpierw Bóg pokazał Mojżeszowi, jak ciężki był grzech ludu (Księga Liczb 14:11). To, co działo się między Bogiem a Izraelem, przechodziło przez Mojżesza. Gdy lud gniewał się na Boga, szemrał przeciwko Mojżeszowi (Księga Liczb 14:2). A gdy Bóg gniewał się na lud, również mówił do Mojżesza, bo Pan objawia swoje zamiary prorokom, swoim sługom (Księga Amosa 3:7). Bóg wskazał na dwie rzeczy.

Po pierwsze, na ich grzech. Powiedział, że lud Go obraża. Mówiąc dokładniej, odrzuca Go, znieważa i gardzi Nim, ponieważ Mu nie wierzy. Niewiara była gorzkim korzeniem, z którego wyrosły wszelka gorycz i bunt. Brak zaufania sprawił, że na pustyni nastał dzień prowokowania Boga (List do Hebrajczyków 3:8). Nieufność wobec Boga, Jego mocy i obietnic sama w sobie jest poważnym wykroczeniem, a ponadto leży u podłoża wielu innych grzechów. Niewiara jest ciężkim grzechem (Pierwszy List Jana 5:10) i korzeniem grzechu (List do Hebrajczyków 3:12).

Po drugie, Bóg wskazał na ich uporczywy upór. Zapytał: „Jak długo będą tak postępować?”. Bóg pamięta, jak długo grzesznicy Go obrażają, a im dłużej to trwa, tym bardziej Go to gniewa. Ich grzech był tym cięższy ze względu na to, kim byli. Byli „tym ludem”, wybranym do szczególnej relacji z Bogiem i wyznającym, że do Niego należy. Im bliżej Boga ludzie są z racji swego miana i wyznawanej wiary, tym bardziej obrażają Go grzechem, zwłaszcza gdy Mu nie ufają. Ich grzech był też cięższy ze względu na to, co widzieli. Doświadczyli mocy i dobroci Boga przez wszystkie znaki, których dokonał pośród nich. Można by sądzić, że to skłoni ich do zaufania Mu i posłuszeństwa. Im więcej Bóg dla nas uczynił, tym większa jest nasza wina, jeśli nadal Mu nie ufamy.

Następnie Bóg pokazał Mojżeszowi, jaki wyrok nakazywała sprawiedliwość (Księga Liczb 14:12). „Cóż pozostaje, jak nie położyć im kresu?” Innymi słowy, wykonanie wyroku miało nastąpić wkrótce. Bóg miał dotknąć ich zarazą, nie pozostawić nikogo przy życiu i wymazać ich imię oraz ród. Odrzuciłby ich jako swój lud i nie musiałby się już nimi zajmować. Buntujące się dzieci zasługują na wydziedziczenie.

Gdyby ktoś zapytał, co stanie się z przymierzem Boga z Abrahamem, odpowiedź brzmiała: Bóg mógł je zachować przez Mojżesza: „Uczynię z ciebie większy naród”. W ten sposób Bóg wystawiał Mojżesza na próbę, by sprawdzić, czy nadal kocha Izrael tak jak wcześniej, kiedy dobro ludu stawiał ponad awans własnego rodu. Mojżesz wciąż myślał przede wszystkim o wspólnym dobru i nie mógł znieść myśli, że miałby budować własną sławę na zgubie Izraela. Bóg uczy nas tu także, że nie jest zależny od grzeszników. Gdyby Adam i Ewa zostali zgładzeni, mógłby powołać do życia inną parę i nadal okazywać miłosierdzie. Podobnie, gdyby Izrael został zgładzony, Bóg mógłby objawić swoje miłosierdzie przez Mojżesza.

Mojżesz pokornie modlił się za lud. Grzech wybił wyłom w murze ich ochrony i zniszczenie wdarłoby się przez niego, gdyby Mojżesz nie wstawił się w porę i go nie powstrzymał. Wskazywał w ten sposób na Chrystusa, który modlił się za prześladowców. Chrystus jest dla nas wzorem, zgodnie z własnym nakazem (Ewangelia Mateusza 5:44).

Prośba Mojżesza była prosta: „Proszę, przebacz grzech temu ludowi” (Księga Liczb 14:19). Innymi słowy: „Nie sprowadzaj na nich zagłady, na którą zasługują”. Przypominało to modlitwę Chrystusa za tych, którzy Go ukrzyżowali: „Ojcze, przebacz im”. Gdy cały naród grzeszy jako naród, przebaczenie oznacza zdjęcie z niego kary, i właśnie o to Mojżesz tutaj gorliwie prosił.

Mojżesz przytacza wiele mocnych argumentów. Przede wszystkim odwołuje się do czci Boga (Księga Liczb 14:13–16). Zaczyna od tego niemal niespodziewanie, nawiązując do przerażających słów Boga: „Odrzucę ich”. „Panie — mówi — Egipcjanie o tym usłyszą”. Cześć Boga była Mojżeszowi bliższa niż jego własne interesy.

Mojżesz argumentuje, że zarówno Egipt, jak i Kanaan przyglądały się Izraelitom, a wobec tego ludu rozbudzono wielkie nadzieje. Sąsiednie narody słyszały, że Pan jest pośród Izraelitów (Księga Liczb 14:14). Wieść o Bożej trosce o nich rozeszła się daleko, a żaden inny lud na ziemi nie zajmował tak wyjątkowego miejsca. Gdyby teraz zostali zgładzeni, wiadomość szybko by się rozeszła. Usłyszeliby o tym Egipcjanie, którzy mieli wśród Izraelitów swoich szpiegów, a także mieszkańcy Kanaanu (Księga Liczb 14:13–14). Egipt i Kanaan utrzymywały ze sobą bliskie kontakty, choć nie przez tę drogę na pustyni.

Gdyby cały ten lud, który zrobił tak wielkie wrażenie i wiązał z sobą tak wielkie nadzieje, został zgładzony, poganie źle by to zrozumieli. Jego światło natychmiast by zgasło, a wieść o tym z radością obiegłaby narody. Nie uznaliby jednak, że sprawiedliwość Boga przynosi Mu chwałę. Błędnie odczytaliby to jako dowód Jego bezsilności. Powiedzieliby, że zgładził Izraelitów na pustyni, bo nie miał dość mocy, by wprowadzić ich do Kanaanu, jak gdyby Jego siła osłabła, a źródło cudów wyschło (Księga Liczb 14:16). Mojżesz prosi więc, by żadna cecha Boga nie była czczona kosztem innej. Lepiej, by miłosierdzie zatriumfowało nad sądem, niż by podano w wątpliwość moc Boga.

To jeden z najlepszych rodzajów modlitwy. Opiera się na czci należnej Bogu i odpowiada pierwszej prośbie Modlitwy Pańskiej: „Niech się święci Twoje imię”. Nie dopuść, by splamiono majestat Twego chwalebnego tronu. Sam Bóg posługuje się takim argumentem, mówiąc: „Obawiam się gniewu wroga” (Księga Powtórzonego Prawa 32:27). Powinniśmy też kierować się tą myślą w życiu, postępując tak, by nie dawać wrogom Boga powodu do mówienia o Nim źle (Pierwszy List do Tymoteusza 6:1).

Mojżesz odwołuje się również do tego, jak Bóg objawił swoje imię na Horebie (Księga Liczb 14:17–18): „Niech moc Pana okaże się wielka”. Chodzi tu o moc przebaczającego miłosierdzia, o władzę Boga nad własnym gniewem.

Gdyby Bóg ich zgładził, ludzie podaliby w wątpliwość Jego moc. Gdyby jednak wytrwał i doprowadził do końca dzieło ich ocalenia, mimo potęgi wrogów i ich własnych grzechów, jeszcze wyraźniej ukazałby swoją moc. Czegóż nie może dokonać Ten, który potrafi uczynić zwycięzcą tak słaby lud, a tak niegodny lud uczynić swoim ludem wybranym? Im większe jest niebezpieczeństwo, że inni będą mówić przeciwko mocy Boga, tym bardziej powinniśmy pragnąć, by ta moc została otoczona czcią.

Aby umocnić swoją prośbę, Mojżesz przypomina słowa samego Boga: „Pan jest nieskory do gniewu i pełen miłosierdzia”. Bóg objawił swoją dobroć jako część swojej chwały (Księga Wyjścia 34:6–7). Teraz Mojżesz prosi, by Bóg ponownie ukazał tę chwałę w tej sytuacji. W modlitwie powinniśmy zawsze czerpać ufność ze Słowa Bożego i z obietnic, które dają nam nadzieję (Księga Psalmów 119:49). Mojżesz mówi w istocie: „Panie, postąp zgodnie ze swoimi słowami. Czyż przemówiłeś, a nie dotrzymasz słowa?”.

Mojżesz opiera swoją prośbę na trzech rzeczach, które Bóg wyraźnie objawił. Po pierwsze, Bóg jest dobry: nieskory do gniewu i pełen miłosierdzia. Nie łatwo Go rozgniewać, a wobec tych, którzy Go obrażają, jest życzliwy i czuły. Po drugie, jest gotów przebaczyć każdy rodzaj grzechu. Po trzecie, nawet gdy karze, nie zamierza doprowadzić do całkowitej zagłady. Tak można rozumieć te słowa: gdy Bóg dosięga winy ojców w ich dzieciach, nie unicestwia wszystkiego.

Bóg powiedział w drugim przykazaniu, że będzie dosięgał grzechu w taki sposób, ale tutaj chodzi o to, że nie wymazuje od razu całych rodzin, wspólnot ani narodów. To dobrze pasuje do tej sytuacji. Mojżesz nie prosi, by Bóg w ogóle nie ukarał tego grzechu, bo zachęcałoby to jedynie do buntu. Prosi, by Bóg nie zgładził całego ludu jak jednego człowieka (Księga Liczb 14:15). Innymi słowy, nie prosi o uwolnienie od karcenia, lecz o to, by lud nie został odcięty od błogosławieństw przymierza z Bogiem.

To przypomnienie było szczególnie trafne, ponieważ Bóg po raz pierwszy objawił to samo imię, gdy przebaczył grzech związany ze złotym cielcem. Obecny grzech ludu był poważny, ale nie polegał na bałwochwalstwie. Mojżesz odwołuje się także do wcześniejszego miłosierdzia: prosi, by Bóg przebaczył temu ludowi tak, jak przebaczał mu od czasu wyjścia z Egiptu (Księga Liczb 14:19). Na pierwszy rzut oka może się to wydawać słabym argumentem. Dlaczego Bóg miałby wciąż przebaczać ludziom, którzy po tylu przebaczeniach coraz bardziej się buntowali? Ludzka mądrość podpowiadałaby, że taka cierpliwość może zachęcać ich do grzechu.

Jednak drogi Boga znacznie przewyższają nasze, także w sposobie, w jaki przebacza grzechy (Księga Izajasza 55:9). Mojżesz uznaje wcześniejsze przebaczenie Boga za mocny powód, by prosić o kolejne. Prosi więc, by Bóg przebaczył teraz tak, jak przebaczał wcześniej. Ponowne przebaczenie nie umniejszy Bożej sprawiedliwości ani nie osłabi uwielbienia dla Jego miłosierdzia. Dlatego potomkowie Jakuba nie zostają zgładzeni: mają do czynienia z Bogiem, który się nie zmienia (Księga Malachiasza 3:6).