Ewangelia Mateusza 5:14 – znaczenie i zastosowanie

Ewangelia Mateusza 5:14 pojawia się zaraz po błogosławieństwach, w których Jezus mówi o ubogich w duchu, o prześladowanych dla sprawiedliwości i o tych, których ludzie znieważają z Jego powodu. Światło zostaje więc przypisane właśnie tym, którzy niosą w sobie słabość i ciężar. Obraz miasta na górze jest spokojny. Takie miasto widać z daleka, bo stoi wysoko, a nie dlatego, że ktoś zabiega o jego rozgłos. Warto zauważyć, jak Jezus formułuje to zdanie: „Wy jesteście światłem świata”. Nie zaczyna od zadania ani od wymagania. Stwierdza rzecz, która już dotyczy uczniów. Dopiero w Ewangelii Mateusza 5:16 pojawia się kierunek: to światło ma być widoczne przed ludźmi, aby widzieli dobre uczynki i chwalili Ojca. Blask nie wynika z wysiłku, by się pokazać, lecz z miejsca, które zajmuje miasto. Dla człowieka przeżywającego lęk albo zmęczenie to rozróżnienie bywa wyzwalające. Jeśli światło jest darem, a nie ciężarem do udźwignięcia, to nawet cicha wierność w trudnym dniu może docierać do innych. Słowa Jezusa nie obiecują lekkiej drogi. Mówią jednak, że bycie widocznym dla świata zaczyna się od tego, kim już jest się w Nim.

Jezus mówi do uczniów zgromadzonych wokół Niego: „Wy jesteście światłem świata”. Liczba mnoga ma znaczenie. Obraz nie opisuje wyłącznie prywatnej pobożności pojedynczej osoby, lecz widoczną obecność wspólnoty uczniów pośród ludzi. Zarazem światło nie jest przedstawione jako osiągnięcie, którym można się chlubić. W dalszych słowach Jezus wyjaśnia, że dobre czyny uczniów mają prowadzić do chwały Ojca, nie do ich własnej sławy. Miasto położone na górze jest czytelnym obrazem widoczności: nie sposób go ukryć. To nie obietnica, że uczniowie zawsze będą popularni ani że ich życie będzie wolne od sprzeciwu. W tym samym nauczaniu Jezus mówi o prześladowaniu. Widoczność oznacza raczej, że wierność Bogu nie pozostaje sprawą całkowicie prywatną. Może ujawnić się w konkretnych czynach: uczciwości, trosce o słabszych czy odmowie udziału w krzywdzie. Werset łączy więc tożsamość z odpowiedzialnością. Uczniowie są nazwani światłem, zanim Jezus mówi o ich dobrych czynach; czyny mają tę tożsamość ukazywać. Nie chodzi o efektowny pokaz, lecz o życie, przez które inni mogą dostrzec dobroć Boga.

Jezus mówi te słowa w Kazaniu na górze, tuż po obrazie soli. W Ewangelii Mateusza 5:14 światło opisuje to, czym uczniowie są: „Wy jesteście światłem świata”. Nie jest to zadanie, które trzeba najpierw wypełnić, zanim zacznie się świecić. Podobnie miasto położone na górze nie stara się być widoczne. Po prostu nim jest, bo jego położenie tego wymaga. Ten obraz uspokaja. Blask nie bierze się z ciągłego sprawdzania, czy wystarczająco błyszczymy. Wiąże się z tym, czym jesteśmy wobec Boga. Sam tekst jednak nie zostawia światła bez celu. W Ewangelii Mateusza 5:15 i 5:16 czytamy, że lampy nie chowa się pod korcem, lecz stawia na świeczniku, a światło ma świecić przed ludźmi, aby widzieli dobre uczynki i chwalili Ojca w niebie. Widzialność ma więc swój cel: prowadzi ludzi ku Ojcu. Ten obraz ma też swoją powagę. Skoro miasto na górze nie może się ukryć, jego życie jest widoczne dla wszystkich, także w zwykłe, szare dni. Świadectwo rodzi się więc z wierności w zwyczajnych sprawach, a nie z efektownych gestów.

Jezus mówi do uczniów: „Wy jesteście światłem świata”. Nie przedstawia światła jako nagrody dla tych, którzy osiągnęli doskonałość, lecz jako ich wspólną tożsamość i odpowiedzialność. Zarazem poprzedzające słowa o prześladowaniu przypominają, że widoczność nie zawsze przynosi uznanie. Wierność Bogu może być dostrzegana, a mimo to spotykać się ze sprzeciwem. Miasto położone na górze nie musi zabiegać o uwagę, by być widoczne. Jego położenie samo sprawia, że nie da się go ukryć. Podobnie dobroć uczniów ma stawać się czytelna pośród świata: w uczciwości, która kosztuje, w trosce o słabszego, w prawdzie wypowiadanej bez pogardy. Takie czyny nie są światłem skierowanym na własną chwałę. Jezus wskazuje ich cel: chwałę Ojca, który jest w niebie. W tej perspektywie widzialne życie nie jest przedstawieniem, lecz świadectwem. Światło nie należy do niego samego; pomaga zobaczyć drogę i dobroć Boga. Obraz miasta zachowuje też trzeźwą prostotę: uczniowie nie są wezwani, by usunąć każdą ciemność, lecz by nie ukrywać tego, co zostało im powierzone.