Ewangelia Mateusza 2:21 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset ma niewiele słów, a niesie cały ruch: Józef wstaje, bierze to, co mu powierzono, i wraca do ziemi Izraela. Anioł w poprzednim wersecie nie tłumaczy, dlaczego ma to być bezpieczne, mówi tylko, że ci, którzy czyhali na życie Dziecięcia, już umarli. Józef odpowiada czynem. Tekst nie opisuje, co Józef czuł w czasie drogi. Wiemy jednak, że zaraz potem, gdy usłyszał o Archelaosie, bał się iść do Judei i dopiero we śnie otrzymał kolejną wskazówkę. Posłuszeństwo w Ewangelii Mateusza 2:21 nie oznacza więc braku lęku. Pokazuje raczej, że obawa i zaufanie mogły w nim współistnieć, a Bóg prowadził dalej, krok po kroku. Najbardziej porusza mnie zwyczajność tej Bożej troski. Nie ma tu grzmiących zapowiedzi, jest wstanie, spakowanie tego, co najważniejsze, i długa droga. Dziecię i Jego Matka są niesieni przez wierność zwykłego człowieka, który słucha Bożego słowa. Rzadko bywa to efektowne, za to bywa bardzo ludzkie. Może właśnie w tym tkwi cicha pociecha tego fragmentu: wierność nie czeka, aż lęk pierwszy odejdzie.

W Ewangelii Mateusza 2:21 powrót do ziemi Izraela zostaje opisany bez ozdobników: Józef wstaje, bierze Dziecię i Jego Matkę, po czym wraca. Ten prosty ciąg czynności odpowiada poleceniu anioła z poprzedniego wersetu. Józef nie jest tu głównym bohaterem opowieści o zbawieniu, ale jego posłuszeństwo staje się konkretnym sposobem ochrony powierzonej mu rodziny. Warto zauważyć, że powrót nie oznacza końca niebezpieczeństwa ani powrotu do dawnego życia. Herod umarł, lecz jego syn Archelaos rządzi w Judei, a Józef nadal się obawia. Mateusz nie przedstawia więc wiary jako braku ostrożności. W następnym wersecie Józef otrzyma we śnie dalsze wskazanie i skieruje się do Galilei. Boże prowadzenie w tej historii nie polega na tym, że każda droga staje się od razu łatwa czy bezpieczna; ujawnia się w kolejnych decyzjach, podejmowanych wobec zmieniających się okoliczności. Ten krótki werset spina słowo i działanie: polecenie zostaje wykonane, a rodzina wraca do kraju, choć jej droga jeszcze się nie zakończyła. Powrót jest ważny, ale nie jest równoznaczny z ostatecznym osiedleniem się tam, gdzie początkowo mógłby prowadzić.

Ta krótka scena pokazuje Józefa w działaniu. Anioł przekazał mu we śnie polecenie, a w Ewangelii Mateusza 2:21 czytamy odpowiedź: „On więc wstał, wziął Dziecię i Jego Matkę i wrócił do ziemi Izraela”. Tekst opisuje wykonane zadanie, bez długiego namysłu i bez szukania dodatkowych znaków. Pismo nie opisuje też szczegółów podróży. Widać w tym wierność temu, co zostało powiedziane. Warto zauważyć, że polecenie dotyczyło całej rodziny. Józef zabiera Dziecię i Jego Matkę razem. Odpowiedzialność za bliskich stanowi tu samo sedno decyzji, a nie jej dodatek. Działanie dotyczy domu, a nie jednej wąskiej sprawy. Wcześniej w tym samym rozdziale Herod czyhał na życie Dziecka. Teraz ojciec prowadzi swoich bliskich z powrotem do ziemi Izraela, zgodnie ze słowem anioła. Boża troska przychodzi tu przez posłuszeństwo człowieka, który nie wie wszystkiego, ale wie, co ma zrobić w tej chwili.

W zdaniu „On więc wstał” mieści się cicha, konkretna odpowiedź Józefa. Po słowach anioła nie pozostaje w Egipcie ani nie odkłada drogi na później: bierze Dziecię i Jego Matkę i wraca do ziemi Izraela. Ewangelia nie opisuje tu wielkiego gestu, lecz wierność, która przybiera postać drogi i troski o powierzonych mu bliskich. Powrót nie oznacza, że wszystko staje się proste. Następne zdanie mówi, że Józef boi się iść do Judei, a potem otrzymuje we śnie dalsze wskazanie. Ziemia, do której wraca, nie jest jeszcze miejscem wolnym od zagrożenia. Zaufanie nie usuwa więc każdej niewiadomej; pozwala podjąć ten krok, który został mu powierzony, bez udawania, że zna już całą drogę. Można dostrzec w tej scenie zwyczajną wierność pośród historii naznaczonej przemocą i stratą. Niedługo wcześniej Ewangelia mówiła o płaczu opłakujących dzieci. Teraz opowiada o ocalonym Dziecięciu, niesionym przez opiekuna ku domowi. Nadzieja nie unieważnia żałoby, ale trwa dalej, powierzona ludzkim dłoniom i prowadzona przez Boga.