Ewangelia Mateusza 18:7 – znaczenie i zastosowanie

W Ewangelii Mateusza 18:7 słowo „biada” brzmi jak głęboki żal, a nie jak zimna groźba. Jezus mówi o świecie pełnym zgorszeń i nazywa to wprost, bez łagodzenia. Zarazem zapowiada, że takie rzeczy muszą przyjść, i trudno czytać to zdanie obojętnie. Przy tym wersecie łatwo zatrzymać się na samym ostrzeżeniu. Najbardziej poruszające jest jednak to, gdzie Jezus kładzie ciężar tego zdania. Nie mówi o zgorszeniu jako o czymś, co po prostu przytrafia się człowiekowi, lecz o kimś, przez kogo ono się dokonuje. Wcześniej, w wersecie szóstym, wspomina o tych małych, którzy wierzą w Niego, a w dziesiątym przestrzega przed gardzeniem żadnym z nich. Widać w tym wrażliwość Jezusa na to, jak łatwo zranić kogoś ufnego i bezbronnego. Aniołowie tych małych, jak czytamy w wersecie dziesiątym, zawsze wpatrują się w oblicze Ojca, a Syn Człowieczy, według wersetu jedenastego, przyszedł ocalić to, co zginęło. Ten okrzyk nad sprawcą pokazuje, jak poważnie Jezus traktuje krzywdę wyrządzoną najsłabszym. Wers siódmy mówi więc o odpowiedzialności, ale razem z sąsiednimi wersetami ujawnia też, że ci, których można łatwo zgorszyć, nie są w Jego oczach nikim drugorzędnym.

Jezus nie mówi, że zgorszenie jest nieuniknione w takim sensie, jakby sprawca nie ponosił odpowiedzialności. „Muszą wprawdzie przyjść zgorszenia” uznaje bolesną rzeczywistość świata, w którym ludzie ranią innych i odciągają ich od wiary. Następujące po tym „lecz biada człowiekowi” nie pozwala jednak zamienić tej obserwacji w usprawiedliwienie. Kluczowe rozróżnienie dotyczy tego, co się wydarza, i tego, kto staje się tego przyczyną. W bezpośrednim kontekście Jezus mówi o „małych”, którzy w Niego wierzą, oraz ostrzega przed pogardą wobec nich. Chodzi więc nie tylko o prywatne potknięcie, lecz także o krzywdzący wpływ na kogoś słabszego lub mniej umocnionego: na przykład gdy osoba mająca autorytet wykorzystuje go tak, że druga traci zaufanie do Boga. „Biada” jest poważnym ostrzeżeniem, nie ozdobnym wyrazem oburzenia. Jezus przypomina, że duchowa krzywda innych ma moralny ciężar, nawet jeśli podobne krzywdy powtarzają się w świecie. Nieuchronność zła nie usuwa odpowiedzialności; przeciwnie, uwydatnia wagę ochrony tych, którzy są narażeni na jego skutki.

Jezus wypowiada w Ewangelii Mateusza 18:7 gorzkie słowa: „Biada światu z powodu zgorszeń!”. Zaraz potem dodaje, że zgorszenia muszą przyjść. Nie udaje więc, że świat będzie wolny od przeszkód, i nie obiecuje wiernym łatwej drogi. Mówi o rzeczywistości, która nie zniknie, ale nie czyni z niej usprawiedliwienia dla tego, kto ją wywołuje. Najmocniej wybrzmiewa druga część zdania: biada człowiekowi, przez którego dokonuje się zgorszenie. Kontekst pokazuje, że Jezus myśli o małych, którzy wierzą, i o tym, jak łatwo ich zranić. Ewangelia Mateusza 18:6 mówi o takiej winie bardzo wyraźnie, a Ewangelia Mateusza 18:10 przypomina, że nie wolno gardzić żadnym z tych małych. Obrazy ręki i oka w Ewangelii Mateusza 18:8-9 są przesadą, która ma wstrząsnąć słuchaczem. Pokazują powagę decyzji prowadzącej do grzechu oraz gotowość, by z nią zerwać, zanim skrzywdzi kogoś innego. Najważniejszy wniosek jest prosty. Zgorszenie nie jest tylko przykrym zdarzeniem w cudzym życiu. Jest sprawą odpowiedzialności tego, kto je sprawia, i ta odpowiedzialność pozostaje przed Bogiem, nawet gdy wokół wszystko wydaje się zwyczajne.

Jezus wypowiada „biada” w rozmowie o wielkości, która w królestwie Bożym oznacza uniżenie i troskę o najmniejszych. Tuż wcześniej ostrzega, że zgorszenie może zranić jednego z tych, którzy w Niego wierzą. Nie chodzi więc jedynie o publiczny skandal, lecz także o takie postępowanie, które staje się dla drugiego przeszkodą w wierze lub drogą ku grzechowi. Słowa „Muszą wprawdzie przyjść zgorszenia” nie zdejmują odpowiedzialności z człowieka. Jezus uznaje, że zło będzie obecne w świecie, a zarazem jasno mówi o winie tego, przez kogo dokonuje się zgorszenie. Ostrzeżenie jest surowe, bo w centrum znajduje się ktoś mały i podatny na zranienie, nie zaś pozycja czy wygoda sprawcy. Może nim być dorosły, którego przykład podkopuje ufność dziecka, albo ktoś wykorzystujący autorytet, by usprawiedliwić krzywdę. W kolejnych słowach Jezus każe bezwzględnie odrzucać to, co prowadzi do grzechu; obraz odcinania ręki czy nogi podkreśla powagę tego wezwania. „Biada” pozostaje ostrzeżeniem, ale także przypomnieniem, że najmniejsi są ważni przed Bogiem, a ich wiara nie jest niczyją własnością.