Ewangelia Mateusza 12:6 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa padają w sporze o szabat, w chwili, gdy uczniowie są głodni i zrywają kłosy w polu. Jezus nie odpowiada długim wywodem. Przypomina, że Dawid jadł chleby pokładne w domu Bożym, a kapłani w świątyni pracują w szabat i pozostają bez winy. Dopiero wtedy mówi: „Oto mówię wam: Tu jest coś większego niż świątynia.” Słuchacze znali świątynię jako najświętsze miejsce obecności Boga, a On wskazuje na coś, co ją przewyższa. Kontekst wyjaśnia, o co chodzi. Zaraz potem Jezus dodaje, że Syn Człowieczy jest Panem szabatu (Ewangelia Mateusza 12:8). Większy od świątyni jest więc sam Jezus, a w Nim Bóg staje bliżej ludzkiej słabości, głodu i zmęczenia, niż pozwalały na to zewnętrzne przepisy. Wcześniej w tej samej ewangelii pada zdanie: „Chcę raczej miłosierdzia niż ofiary” (Ewangelia Mateusza 12:7). Ono także mówi o wierze, która nie zatrzymuje się na samej formie. Tekst pokazuje, że obrzędy mają swoje miejsce, ale Bóg chce spotykać ludzi także na polu, w drodze i w zwyczajnym dniu, gdy po prostu brakuje im sił.

Słowa „Tu jest coś większego niż świątynia” są częścią odpowiedzi Jezusa na zarzut dotyczący uczniów zrywających kłosy w szabat. Jezus przywołuje Dawida, który w potrzebie jadł chleby przeznaczone dla kapłanów, oraz kapłanów pełniących służbę w świątyni mimo szabatu. Nie odrzuca Pisma ani świętości świątyni: pokazuje, że jej znaczenie nie może być rozumiane w oderwaniu od Bożego miłosierdzia i obecności Jezusa. Kluczowe rozróżnienie dotyczy wartości znaku i rzeczywistości, na którą znak wskazuje. Świątynia była miejscem szczególnej służby Bogu, lecz w sporze Jezusa nie staje się miarą, która unieważnia ludzką potrzebę. Jego słowa wskazują na własny autorytet: w następnym wersecie mówi, że Syn Człowieczy jest Panem szabatu. Werset 7 dopowiada, że niezrozumienie Bożego pragnienia miłosierdzia prowadzi do niesłusznego potępiania niewinnych. To nie jest ogólne pozwolenie, by lekceważyć religijne zobowiązania. Jezus odsłania ich cel i właściwe uporządkowanie: kult nie powinien przesłaniać miłosierdzia, a świątynne instytucje nie stoją ponad Tym, który przynosi Bożą wolę. Jego obecność zmienia perspektywę sporu.

Jezus wypowiada zdanie, które stawia Jego osobę ponad świątynię. Wcześniej przypomina, że kapłani w świątyni naruszają w szabat jego spoczynek, a są bez winy (Ewangelia Mateusza 12:5). Świątynia była miejscem służby, ofiar i spotkania z Bogiem, a mimo to sama służba nie czyniła kapłanów winnymi. Słowo „większego” wskazuje na coś więcej niż kolejną instytucję religijną. Wskazuje na obecność, wobec której cały kult znajduje swój sens. Ten fragment pokazuje też, jak ułożyć priorytety. Zasady szabatu zostały dane, by służyć człowiekowi. Jezus broni uczniów, których nazywa niewinnymi, i przywołuje słowa proroka o miłosierdziu, które Bóg ceni bardziej niż ofiarę (Ewangelia Mateusza 12:7). Nie chodzi tu o pomniejszanie tego, co święte. Chodzi o to, by religijny porządek prowadził do troski o drugiego, a nie stawał się ciężarem. Słowa z Ewangelii Mateusza 12:6 nie znoszą świątyni. Pokazują, że wierność Bogu zakorzenia się w Chrystusie, który jest jej źródłem i miarą.

Słowa Jezusa padają w sporze o głód uczniów i granice szabatu. Przypomina On o Dawidzie oraz o kapłanach pełniących służbę w świątyni, a potem mówi: „Tu jest coś większego niż świątynia”. Nie unieważnia tym świętości miejsca ani szabatu. Wskazuje, że pośród nich jest ktoś, komu przysługuje większa powaga niż świątyni: sam Jezus, nazwany dalej Panem szabatu. Świątynia była miejscem oddawania czci Bogu. Teraz Jego autorytet i miłosierdzie stają przed rozmówcami w osobie Jezusa. Dlatego religijna gorliwość, która oskarża głodnych uczniów i nie dostrzega niewinności, traci z oczu to, czemu miała służyć. Służba Bogu nie może odrywać się od troski o człowieka. W dalszych słowach Jezus przywołuje miłosierdzie, a potem uzdrawia człowieka w synagodze. Nie chodzi więc o prosty wybór między kultem a współczuciem. W tym fragmencie miłosierdzie odsłania sens wierności Bogu. Większy niż świątynia jest Ten, w którym świętość nie osłania się przed ludzką potrzebą, lecz odpowiada na nią z prawdą i współczuciem.