Ewangelia Łukasza 7:42 – znaczenie i zastosowanie

W Ewangelii Łukasza 7:42 Jezus opowiada o wierzycielu, który umarza dług obu dłużnikom, bo żaden z nich nie ma z czego zapłacić. Darowanie pada, zanim pojawi się jakakolwiek spłata, i to nadaje pytaniu, które następuje, szczególny ciężar: „Gdy nie mieli z czego oddać, darował obu. Który więc z nich będzie go bardziej kochał?” Miłość nie występuje tu jako wynik rachunku, lecz jako odpowiedź serca, które zostało uwolnione od długu i zaczyna odczuwać wdzięczność w sposób bardzo osobisty. Szymon, faryzeusz, który zaprosił Jezusa do swojego domu, zostaje postawiony przed przykładem, który sam musi ocenić. Odpowiada rozsądnie, że bardziej kocha ten, któremu więcej darowano. Jego słowa dotyczą jednak także jego własnego położenia, bo w dalszych wersach to on nie podał Jezusowi wody do nóg ani pocałunku. Kobieta, której Szymon się przygląda, nie mówi ani słowa, a jej łzy, włosy i olejek wyrażają coś, czego żadne rozliczenie nie uchwyci. Najmocniejsze zdanie tej sceny nie dotyczy wielkości długu, lecz tego, że miłość pojawia się wtedy, gdy człowiek przestaje udawać, że niczego nie potrzebuje.

W przypowieści Jezusa różnica między dłużnikami jest wyraźna: jeden winien jest pięćset denarów, drugi pięćdziesiąt. Żaden nie ma jednak z czego oddać. Odpowiedź wierzyciela nie zależy więc od ich zdolności spłaty: obu darowuje dług. Pytanie Jezusa dotyczy skutku tego darowania — większej miłości tego, komu więcej darowano. To rozróżnienie pomaga zrozumieć scenę w domu Szymona. Kobieta okazuje Jezusowi czułość i szacunek, których gospodarz Mu nie okazał. Szymon widzi przede wszystkim jej grzeszną przeszłość; Jezus kieruje jego uwagę ku temu, co jej gest mówi o przebaczeniu. Jej miłość nie jest zapłatą za odpuszczone winy. W obrazie przypowieści dług zostaje darowany, a miłość jest odpowiedzią na dar, nie sposobem jego zdobycia. Tekst nie podaje, że grzechy jednych ludzi są z natury większe, a innych mniejsze, ani nie zachęca do licytowania się winą. Pokazuje raczej, że świadomość otrzymanego przebaczenia zmienia sposób odnoszenia się do Jezusa i do drugiego człowieka. Człowiek skupiony na cudzym długu może nie dostrzec własnej potrzeby miłosierdzia. U Łukasza pytanie o to, kto kocha bardziej, odsłania zatem nie tylko różnicę w gestach, lecz także różnicę w rozumieniu przebaczenia.

Ta przypowieść mówi o długach, których nikt nie jest w stanie spłacić. Wierzyciel nie żąda od dłużników zwrotu. „Gdy nie mieli z czego oddać, darował obu. Który więc z nich będzie go bardziej kochał?” (Ewangelia Łukasza 7:42). Dla Szymona pytanie wydaje się proste, ale dotyczy czegoś głębszego niż rachunek. Miarą miłości jest tu świadomość tego, ile zostało odpuszczone. Praktycznie oznacza to, że serce człowieka, który rozumie własną potrzebę przebaczenia, szuka sposobów, by okazać wdzięczność. Kobieta z tej sceny nie tłumaczy się i nie szuka usprawiedliwień. Oblewa łzami stopy Jezusa, wyciera je włosami i namaszcza olejkiem. Jej gesty mówią więcej niż słowa, bo wypływają z poczucia, że bardzo wiele zostało jej darowane. Szymon, który zaprosił Jezusa do domu, nie podał Mu wody do nóg ani nie dał pocałunku. Jego uprzejmość pozostała na zewnątrz, bo jego serce jeszcze nie uznało, że również potrzebuje łaski. Gospodarz wiedział, jak powinien przyjąć gościa, lecz nie wiedział, jak bardzo sam jest obdarowany. Przypowieść nie porównuje więc zasług. Pokazuje, że miłość rodzi się tam, gdzie człowiek przestaje liczyć własne racje i zaczyna dostrzegać, ile mu darowano. Dawny dług staje się wtedy miejscem spotkania z Bogiem, a nie powodem do dumy.

„Gdy nie mieli z czego oddać, darował obu”. W przypowieści Jezusa wspólnym doświadczeniem dłużników jest bezradność: żaden nie może spłacić długu. Darowanie nie jest nagrodą za ich późniejszą miłość. To ono otwiera przestrzeń, w której miłość może się ujawnić. Pytanie Jezusa prowadzi Szymona do rozpoznania tej zależności: więcej miłości okazuje ten, komu więcej darowano. Nie chodzi o to, że grzech staje się dobry albo że człowiek powinien mieć większy dług, by bardziej kochać. W domu Szymona kobieta okazuje Jezusowi czułość, której gospodarz nie okazał. Jej łzy, pocałunki i olejek są widzialnymi znakami wdzięczności; Jezus nie pozwala, by sama etykieta „grzesznicy” przesłoniła to, co dzieje się między nią a Nim. Przekreślony rachunek nie dowodzi, że dług nigdy nie istniał. Oznacza, że wierzyciel nie żąda już spłaty. Taką hojność Jezus stawia przed Szymonem, a zarazem odsłania różnicę między samym osądzaniem a przyjęciem miłosierdzia. W tej scenie miłość nie kupuje przebaczenia. Jest odpowiedzią serca na dar, którego nie dało się wypracować.