Ewangelia Łukasza 4:3 – znaczenie i zastosowanie

Jezus przebywa na pustyni czterdzieści dni i dopiero po tym czasie odczuwa głód. Ewangelista zapisuje to bardzo prosto, a w tym prostym zdaniu słychać zmęczenie ciała i samotność miejsca, w którym nie ma z kim podzielić się chlebem ani odpocząć. W tej chwili pojawia się diabeł z propozycją: „Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz temu kamieniowi, żeby się stał chlebem” (Ewangelia Łukasza 4:3). Słowo „jeśli” stawia pytanie o tożsamość Jezusa jako warunek, który ma zostać spełniony przez czyn wykonany na żądanie. Jezus nie broni swojej godności przed tym żądaniem. Odpowiada słowem Pisma, które mówi, że człowiek nie żyje samym chlebem (Ewangelia Łukasza 4:4). Najbardziej porusza mnie to, że głód, nawet bardzo dotkliwy, nie staje się dla Jezusa powodem do zerwania więzi z Ojcem. Zostaje na pustyni, w zmęczeniu, i w słowie Pisma znajduje oparcie.

W tej scenie pokusa dotyka jednocześnie głodu i tożsamości Jezusa. Po czterdziestu dniach bez jedzenia głód jest realny, a chleb odpowiada rzeczywistej potrzebie. Diabeł nie proponuje więc czegoś z natury złego. Łączy jednak zaspokojenie potrzeby z wyzwaniem: „Jeśli jesteś Synem Bożym”. Sugeruje, że Jezus powinien dowieść swojej tożsamości, używając mocy na własną korzyść. Kluczowe rozróżnienie nie dotyczy tego, czy ciało i jego potrzeby są ważne. Chodzi o to, czy synowska relacja z Bogiem ma być potwierdzana przez spełnienie warunku podsuniętego przez kusiciela. Odpowiedź Jezusa w Ewangelii Łukasza 4:4 przywołuje Pismo: życie człowieka nie opiera się wyłącznie na chlebie. Nie jest to pogarda dla jedzenia ani zaprzeczenie głodowi. Jezus nie pozwala, by głód albo prowokacja określały sposób, w jaki ma korzystać ze swojej tożsamości i mocy. Ten werset pokazuje więc pokusę jako próbę narzucenia własnego kryterium: „udowodnij, kim jesteś, spełniając moje żądanie”. Odpowiedź Jezusa odsłania odwrotny porządek: Jego tożsamość nie wymaga takiego dowodu.

Diabeł zaczyna od tego, co w tej chwili najbardziej odczuwalne. Po czterdziestu dniach postu Jezus był głodny, a Ewangelia Łukasza 4:2 mówi o tym wprost. Sam głód nie jest tu grzechem. Pokusa pojawia się w zdaniu zaczynającym się od warunku: „Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz temu kamieniowi, żeby się stał chlebem”. Ten warunek stawia pod znakiem zapytania to, kim Jezus jest, jakby najpierw należało to udowodnić. Chodzi mniej o sam chleb, a bardziej o to, po co użyć mocy. W praktyce wygląda to czasem tak: człowiek, który boi się niedostatku, zaczyna sięgać po każdą drogę, która szybko przyniesie ulgę, nawet jeśli musi przy tym odłożyć to, co Bóg mu powierzył. Taka droga zwykle zaczyna się od jednego małego skrótu. Odpowiedź Jezusa w Ewangelii Łukasza 4:4 nie lekceważy potrzeby jedzenia, ale przypomina, że człowiek nie żyje samym chlebem. Pokusa dotyczy więc także tego, skąd człowiek czerpie poczucie bezpieczeństwa i wartości. Jezus nie przestał czuć głodu. Nie użył jednak swojej mocy, by zaspokoić siebie. Moc, która potrafi nakarmić, pozostaje wiarygodna tylko wtedy, gdy nie służy wyłącznie własnej wygodzie.

W Ewangelii Łukasza 4:3 głód Jezusa jest rzeczywisty: po czterdziestu dniach bez jedzenia odczuwa On potrzebę chleba. Diabeł nie proponuje więc czegoś z natury złego. Jego słowa wiążą jednak zaspokojenie głodu z próbą: „Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz temu kamieniowi, żeby się stał chlebem”. Synostwo zostaje postawione pod znakiem dowodu, a moc ma służyć samemu sobie. W tej scenie kamień pozostaje kamieniem, choć pada obietnica, że może stać się chlebem. Jezus nie musi potwierdzać swojej tożsamości przez cud ani podporządkować jej doraźnej potrzebie. W następnym wersecie odpowiada słowami Pisma: „Nie samym chlebem żyje człowiek”. Nie odrzuca przez to znaczenia pożywienia; wskazuje, że ludzkie życie nie wyczerpuje się w tym, co można natychmiast zdobyć i spożyć. Perspektywa wieczności nie pomniejsza ciała ani jego głodu. Przypomina raczej, że życie pochodzi od Boga i pozostaje Mu wierne także wtedy, gdy brak zaspokojenia. Jezus nie używa swojej relacji z Ojcem do własnego zabezpieczenia. Wierność nie potrzebuje widowiskowego dowodu, by była prawdziwa.