Ewangelia Łukasza 23:6 – znaczenie i zastosowanie

Ewangelia Łukasza 23:6 pokazuje chwilę, w której ciężka sprawa nagle zmienia kierunek. Piłat słyszy oskarżenie, że podburza lud, szerząc naukę, która rozpoczęła się w Galilei, i zadaje proste pytanie: „Gdy Piłat to usłyszał, zapytał, czy ten człowiek jest Galilejczykiem.” Tekst nie opisuje jego uczuć, ale samo pytanie wygląda na szukanie jednego znanego punktu w sprawie, która wydaje się zbyt wielka i zbyt niejasna. Odpowiedź na nie od razu przesuwa całą sprawę. Według Ewangelii Łukasza 23:7 Jezusa odsyła się do Heroda, ponieważ należał do jego władzy. Przechodzi więc z rąk do rąk, a w Ewangelii Łukasza 23:9 pojawia się Jego milczenie wobec Heroda. Najcięższy ciężar tej sceny nie leży w samym pytaniu, lecz w spokoju Tego, który nie musi odpowiadać na każde oskarżenie. Pytanie o pochodzenie pokazuje też, jak łatwo miejsce urodzenia staje się narzędziem w sporze. Zostaje w tym wersecie prosta prawda: pytanie o Galileę otwiera drogę do Heroda, ale nie zamyka tego, kim jest Ten, o którego chodzi.

Pytanie Piłata o galilejskie pochodzenie Jezusa zmienia bieg przesłuchania: oskarżenia dotyczące Jego działalności zostają powiązane z miejscem, z którego ta działalność się rozprzestrzeniła. Oskarżyciele wcześniej twierdzili, że Jezus podburza lud „od Galilei, gdzie rozpoczął, aż dotąd”. Piłat ustala więc fakt, który okaże się ważny dla dalszego postępowania. Samo pytanie nie jest jednak wyrokiem ani dowodem winy. W poprzednim wersecie Piłat oświadczył, że nie znajduje winy w Jezusie. Teraz sprawdza Jego pochodzenie, a w kolejnym wersecie, gdy dowiaduje się, że Jezus podlega Herodowi, odsyła Go do niego. Łukasz ukazuje zatem nie tyle nowe oskarżenie, ile sposób, w jaki sprawa przechodzi z rąk jednego władcy do drugiego. To rozróżnienie ma znaczenie: ustalenie, pod czyją władzą znajduje się oskarżony, nie mówi jeszcze nic o prawdziwości zarzutów. W tej scenie procedura posuwa sprawę naprzód, choć Piłat nie stwierdził winy. Krótki wers odsłania napięcie między rozpoznaniem faktów a odpowiedzialnością za sprawiedliwy osąd: można właściwie ustalić, do kogo sprawa należy, a nadal nie rozstrzygnąć, co jest prawdą.

Zdanie z Ewangelii Łukasza 23:6 wydaje się drobnym szczegółem. Piłat słyszy, że nauka Jezusa rozpoczęła się w Galilei, i pyta, czy oskarżony jest Galilejczykiem. Pytanie dotyczy pochodzenia człowieka, a nie zarzutów, które padły wcześniej. Ewangelista pokazuje jednak, że od tego pytania zmienia się bieg sprawy. Z wersetu 7 wynika, że Piłat dowiaduje się, iż Jezus podlega władzy Heroda, i odsyła Go do niego. Tekst nie mówi wprost, jakie motywy kierowały Piłatem. Pokazuje natomiast, że kwestia tego, kto ma prawo sądzić, staje się sposobem na przekazanie trudnej sprawy dalej. Taki manewr bywa kuszący również w codziennym życiu. Gdy decyzja jest niewygodna, łatwo szukać formalnego powodu, by oddać ją komuś innemu. Ten werset przypomina, że małe, formalne pytania potrafią wyznaczyć bieg całych wydarzeń. Łukasz nie komentuje tego wprost. Opisuje kolejne przekazania sprawy spokojnie, jeden po drugim, i zostawia uważnemu czytelnikowi zauważenie, jak łatwo odpowiedzialność przechodzi z rąk do rąk.

Po oskarżeniach, że Jezus szerzy naukę od Galilei, Piłat pyta, czy jest Galilejczykiem. W jednym krótkim zdaniu sprawa, która dotyczy królowania i oskarżeń o podburzanie, zostaje skierowana ku pochodzeniu Jezusa. Pytanie brzmi rzeczowo, niemal jak ustalanie właściwego adresu dla sprawy. Następny werset pokaże, że odpowiedź ma znaczenie dla dalszego biegu wydarzeń: Piłat odeśle Jezusa do Heroda. Łukasz nie mówi tutaj, co Piłat myśli o Jezusie ani dlaczego zadaje to pytanie. Zapisuje jedynie moment, w którym Jego droga zostaje powiązana z Galileą i władzą Heroda. Można dostrzec w tym napięcie między ziemskim porządkiem, który próbuje określić, komu podlega oskarżony, a tajemnicą osoby Jezusa, której nie da się wyczerpać przez miejsce pochodzenia ani polityczną etykietę. Galilea jest jak granica zaznaczona na mapie: pomaga ustalić, dokąd kogoś odesłać, lecz nie rozstrzyga, kim ten ktoś jest. W tej scenie Jezus pozostaje przed sądem, przenoszony między władcami. Ewangelia nie pozwala jednak pomylić ich władzy z ostatecznym sądem nad Jego życiem.