Ewangelia Łukasza 17:18 – znaczenie i zastosowanie

To zdanie brzmi jak cicha skarga, w której słychać zdziwienie i smutek. Dziesięciu trędowatych zostało oczyszczonych, a wrócił tylko jeden, który donośnym głosem chwalił Boga i upadł na twarz u stóp Jezusa (Ewangelia Łukasza 17:15-16). Ewangelista zaznacza, że był to Samarytanin, człowiek spoza kręgu, do którego inni mogliby się nie czuć zaliczani. Przy tym zdaniu trudno przejść obojętnie. Jezus zauważa brak wdzięczności, a nie tylko sam dar. Warto jednak pamiętać, czego ten fragment nie mówi. Ewangelia nie opisuje losu dziewięciu i nie wydaje wyroku nad ich drogą. Słowa „twoja wiara cię uzdrowiła” padają dopiero w kolejnym wersie i dotyczą wyłącznie wracającego mężczyzny (Ewangelia Łukasza 17:19). Scena nie każe więc odczytywać nieobecnych jako porzuconych, lecz pokazuje, że wdzięczność ma swoje konkretne miejsce w relacji z Bogiem. Ten fragment ukazuje Boga uważnego, który dostrzega serce wracające z dziękczynieniem, nawet wtedy, gdy wraca ono jako jedyne. Wdzięczność pojawia się tu w niespodziewanym miejscu, co mówi o tym, że łaska nie zna granic, a Bóg widzi każdego, kto zatrzymuje się, by Mu podziękować.

Zdanie Jezusa odsłania różnicę między otrzymaniem dobra a rozpoznaniem jego źródła. Dziesięciu trędowatych zostało oczyszczonych, lecz tylko jeden wrócił, by oddać chwałę Bogu i podziękować Jezusowi. Wypowiedź nie pomniejsza uzdrowienia pozostałych; pokazuje, że dar nie zawsze prowadzi do wdzięcznej odpowiedzi. Ważny jest też szczegół, że powracający był cudzoziemcem, Samarytaninem. W ówczesnym sporze między Żydami a Samarytanami jego pochodzenie mogło czynić go nieoczekiwanym przykładem wiary. Jezus nie ogranicza uznania Boga do grupy, od której można by go oczekiwać. To właśnie obcy wraca, a jego uwielbienie staje się widoczne w konkretnym geście: pada do stóp Jezusa i dziękuje Mu. W następnym wersecie Jezus mówi temu człowiekowi: „twoja wiara cię uzdrowiła”. Nie należy jednak wyciągać stąd wniosku, że dziewięciu nie zostało fizycznie uzdrowionych. Łukasz odróżnia otrzymane oczyszczenie od powrotu, który wyraża wiarę i wdzięczność. Opowieść przypomina, że wiara nie polega wyłącznie na przyjęciu pomocy; rozpoznaje także, komu należy się chwała. W tym Samarytaninie Jezus ukazuje odpowiedź, której zabrakło pozostałym dziewięciu.

Dziewięciu uzdrowionych poszło dalej, zgodnie z poleceniem, by pokazać się kapłanom. Tekst nie mówi, że źle zrobili. Jezus nie nakazał im zawracać ani się zatrzymywać. Uwagę zwraca jednak to, co pada w Ewangelii Łukasza 17:18: „Nie znalazł się żaden, który by wrócił i oddał chwałę Bogu, tylko ten cudzoziemiec.” Łatwo wyobrazić sobie człowieka, któremu wróciło zdrowie i który od razu wraca do pracy, rachunków i codziennych spraw. Dziękczynienie zostaje gdzieś z tyłu, bo przecież wszystko już dobrze. Ewangelista pokazuje jednak inaczej. Według Ewangelii Łukasza 17:15 i 17:16 ten jeden, widząc, że jest uzdrowiony, zawrócił, donośnym głosem chwalił Boga i upadł do nóg Jezusa, dziękując. Wdzięczność stała się u niego konkretnym krokiem, a nie tylko uczuciem. Ten sam człowiek usłyszał później, że jego wiara go uzdrowiła. Warto zauważyć, że dar dotknął wszystkich dziesięciu, bo wszyscy zostali oczyszczeni. O tym, czy prowadzi z powrotem do Dawcy, decyduje odpowiedź człowieka. Tekst nie tłumaczy, dlaczego dziewięciu nie wróciło, i nie każe zgadywać ich serc. Wdzięczność, która nie wraca do Boga, zostaje w połowie drogi, choćby była szczera.

W Ewangelii Łukasza 17:18 Jezus nazywa brak, który staje się widoczny po uzdrowieniu: „Nie znalazł się żaden, który by wrócił i oddał chwałę Bogu, tylko ten cudzoziemiec”. Dziesięciu zostało oczyszczonych, lecz jeden zawrócił. Był Samarytaninem, kimś spoza wspólnoty, od której można by oczekiwać rozpoznania Bożego działania. Ewangelia nie wyjaśnia, co stało się z pozostałymi później; pokazuje jednak wyraźnie, że to on wrócił, by oddać chwałę Bogu. W tym powrocie dar nie zamyka się w samym odzyskanym zdrowiu. Człowiek dostrzega, że otrzymane dobro prowadzi ku Dawcy. Wdzięczność nie jest zapłatą za uzdrowienie ani dowodem, że tylko wdzięczni zasługują na pomoc. Jest odpowiedzią, która otwiera doczesną chwilę na więź z Bogiem. Można widzieć w tym obraz ludzkiego życia: otrzymane dobro mija, a pamięć o Dawcy nadaje mu głębszy wymiar. Jezus nie mówi tu o dalszym losie dziewięciu, lecz zatrzymuje uwagę na jednym powrocie. Cudzoziemiec staje się świadkiem, że droga ku Bogu może otworzyć się tam, gdzie najmniej się jej spodziewano.