Ewangelia Łukasza 1:71 – znaczenie i zastosowanie

Zachariasz wypowiada te słowa, gdy został napełniony Duchem Świętym (Ewangelia Łukasza 1:67). Werset 71 jest krótkim zdaniem w jego proroctwie: Bóg wybawia od nieprzyjaciół i z ręki wszystkich, którzy nas nienawidzą. Obraz jest konkretny, bo mowa o ręce, która może zadać cios, i o nienawiści skierowanej przeciw ludziom. Warto jednak zobaczyć, dokąd prowadzi dalsza część tekstu. Według Ewangelii Łukasza 1:74 wybawienie ma umożliwić służbę Bogu bez lęku, a w Ewangelii Łukasza 1:75 ta służba zostaje nazwana pobożnością i sprawiedliwością przed Nim przez wszystkie dni. Zachariasz mówi więc o wyzwoleniu, które otwiera przestrzeń do wierności, a nie tylko o tym, że zło przestaje dotykać. Trzeba też pamiętać, że fragment ten pochodzi z pieśni, w której Zachariasz odwołuje się do obietnic danych przodkom i do przysięgi złożonej Abrahamowi. Nie opisuje on każdego losu osobno ani nie gwarantuje, że każde trudne doświadczenie zakończy się natychmiast. Chrześcijanie czytają go różnie, zależnie od tego, czy słyszą w nim przede wszystkim nadzieję narodu, czy zbawienie przyniesione przez Chrystusa. Wspólne pozostaje jedno: Bóg pamięta o swoim narodzie i działa w jego historii.

Słowa „że nas wybawi od nieprzyjaciół i z ręki wszystkich, którzy nas nienawidzą” należą do proroctwa Zachariasza, ojca Jana Chrzciciela. Mówi on w imieniu Izraela: wspólnoty, której Bóg obiecał wierność i którą, jak wyznaje Zachariasz, nawiedza, by ją wyzwolić. „Nieprzyjaciele” nie są tu tylko obrazem wewnętrznych zmagań. Werset wyraża nadzieję na rzeczywiste ocalenie ludu spod władzy tych, którzy mu zagrażają. Kluczowy jest dalszy ciąg hymnu: uwolnienie ma prowadzić do służby Bogu bez lęku, w pobożności i sprawiedliwości. Ocalenie nie jest więc celem oderwanym od przymierza. Daje wspólnocie możliwość życia zgodnego z jej powołaniem. W tym świetle Boża moc nie służy odwetowi na nienawidzących, lecz przywróceniu wolności potrzebnej do wiernej służby. Nie należy jednak zamieniać tej obietnicy w gwarancję, że każdy wierzący zostanie uwolniony od każdego prześladowcy lub uniknie cierpienia. Wypowiedź Zachariasza wyrasta z historii Izraela i z nadziei związanej z obietnicami danymi jego przodkom. Jej sens obejmuje zarówno wybawienie, jak i jego cel: lud ma służyć Bogu bez lęku.

Zachariasz wypowiada te słowa po narodzinach syna, gdy został napełniony Duchem Świętym. Zapowiada wybawienie w bardzo konkretnych kategoriach: „że nas wybawi od nieprzyjaciół i z ręki wszystkich, którzy nas nienawidzą” (Ewangelia Łukasza 1:71). Słowa te mówią o ludziach realnie zagrożonych przez wrogość innych, a nie o ogólnym pragnieniu spokoju. Kolejne wersety wyjaśniają cel tego wybawienia. Zachariasz mówi, że „wyrwani z mocy nieprzyjaciół będziemy Mu służyć bez lęku w pobożności i sprawiedliwości przed Nim przez wszystkie nasze dni” (Ewangelia Łukasza 1:74-75). Wolność od strachu prowadzi tu do wiernego życia przed Bogiem, a nie kończy się sama na sobie. Fragment nie opisuje szczegółów tego, kiedy i jak wybawienie się dokona. Zostaje ono osadzone w wierności przymierza, które Bóg zawarł z Abrahamem (Ewangelia Łukasza 1:72-73). Wolność od lęku opiera się więc na wierności Boga, a nie na bezpiecznych okolicznościach. Odwaga wyrasta z pewności, że ten, kto obiecał, dotrzyma słowa.

W słowach Zachariasza „nas” oznacza lud, którego Bóg nawiedza i któremu przynosi wybawienie. Pieśń wyrasta z pamięci o przymierzu i obietnicy danej Abrahamowi; nie jest więc obietnicą, że każdy wierzący uniknie przemocy, straty czy ucisku. Mówi o wierności Boga, który nie porzuca swojego ludu, nawet gdy jego przyszłość wydaje się trzymana w ręku nieprzyjaciół. Obraz dłoni odsłania bliskość zagrożenia: wróg nie jest odległą ideą, lecz kimś, kto może przejąć władzę nad życiem. A jednak pieśń nie kończy się na uwolnieniu. W dalszych słowach Zachariasz widzi lud służący Bogu bez lęku, w pobożności i sprawiedliwości. Wybawienie ma zatem kierunek: ku życiu, w którym strach nie jest już panem, a wierność Bogu może trwać przez wszystkie dni. Chrześcijańska nadzieja odczytuje tę obietnicę w świetle zbawienia przyniesionego przez Chrystusa, nie jako zapewnienie o łatwym życiu, lecz jako świadectwo, że zło i śmierć nie mają ostatniego słowa. Wieczność zmienia wagę teraźniejszości: uwolnienie jest początkiem służby, która nie musi już należeć do lęku.