Ewangelia Łukasza 1:64 – znaczenie i zastosowanie

Ewangelia Łukasza 1:64 opisuje moment, w którym uciszone słowo wraca do człowieka w jednej chwili. Zaraz po tym, jak Zachariasz napisał na tabliczce imię dziecka, otworzyły się jego usta, a język się rozwiązał. Tekst nie mówi o stopniowym powrocie ani o walce o głos. Mówi o czymś nagłym, co dotyka całego wnętrza, bo człowiek, który przez chwilę mógł tylko pokazywać znaki, znów zaczyna mówić. Najmocniej poruszające w tym wersecie jest to, czym zostaje wypełniony odzyskany głos. Ewangelista zapisuje, że mówił, wielbiąc Boga. Nie przytacza wyjaśnień, skarg ani pytań do sąsiadów, choć wokół było mnóstwo zdumienia i napięcia, a w poprzednim wersecie wszyscy się dziwili. Mowa, o której mówi ten werset, jest uwielbieniem, a to, co nastąpi zaraz potem w rozdziale, jest proroctwem wypowiedzianym pod wpływem Ducha Świętego. Odzyskany głos nie zostaje zamknięty w sprawach własnych, lecz od razu kieruje się ku Bogu. Może właśnie w tym leży najcichsza prawda tego wersetu: kiedy słowo wraca, najpierw wraca wdzięczność.

Łukasz opisuje odzyskanie mowy Zachariasza jako nagłe i widoczne: otwierają się usta, rozwiązuje język, a milczenie ustępuje słowom. Ważne jest jednak nie tylko to, że Zachariasz znów może mówić, lecz także to, co robi z odzyskanym głosem: wielbi Boga. Jego pierwsza wypowiedź nie skupia uwagi na niezwykłym wydarzeniu ani na własnym doświadczeniu, ale kieruje ją ku Bogu. Scena następuje po sporze o imię dziecka. Zachariasz zapisuje, że Jan ma tak się nazywać, a zebrani dziwią się temu. Werset nie objaśnia wprost związku przyczynowego między tym zapisem a powrotem mowy, dlatego nie należy sprowadzać go do prostego mechanizmu nagrody. Pokazuje natomiast, że uzdrowienie mowy staje się częścią większej opowieści, którą sąsiedzi obserwują i przekazują dalej. W kolejnych wersetach Zachariasz, napełniony Duchem Świętym, prorokuje. W tym świetle jego uwielbienie jest początkiem świadectwa, nie tylko osobistym wybuchem ulgi. Dar odzyskanego głosu otrzymuje kierunek: prowadzi ku opowieści o działaniu Boga pośród Jego ludu.

Zachariasz nie mógł mówić, dlatego pytano go znakami, jak chce nazwać syna. Kiedy zapisał na tabliczce: Jan będzie mu na imię, jego usta otworzyły się natychmiast, a język się rozwiązał. Ewangelista nie opisuje długiego tłumaczenia ani odpowiedzi udzielonych sąsiadom. Pierwszym słowem, które Łukasz odnotowuje po odzyskaniu mowy, jest wielbienie Boga. W tym jest coś bardzo praktycznego. Zachariasz nie czekał, aż zrozumie każdy szczegół wydarzeń. Zrobił to, co w danej chwili było możliwe, czyli zapisał imię, które zostało wypowiedziane. Tekst zestawia to posłuszeństwo z odzyskaniem mowy, lecz nie uczy, że tylko ono daje prawo do słowa. Najmocniej wybrzmiewa tu kierunek pierwszej wypowiedzi. Nie skupia się ona na sobie ani na tym, co się stało, lecz na Bogu, który działa w tym zdarzeniu. Dalsze słowa Zachariasza, zapisane w kolejnych wersetach, pokażą, jak rozwija się ten hymn. Już w tym momencie jednak mowa jest skierowana do Boga, a nie do zgromadzonych wokół ludzi.

W tej chwili Łukasz opisuje nie tylko odzyskanie mowy. Usta Zachariasza otwierają się, a pierwsze słowa nie są wyjaśnieniem ani obroną: stają się uwielbieniem Boga. Zanim opowie o tym, co wydarzy się dalej, jego głos kieruje uwagę ku Temu, którego działanie rozpoznaje. Tuż wcześniej Zachariasz zapisał, że dziecko będzie miało na imię Jan, choć krewni spodziewali się imienia z rodzinnej tradycji. Wszyscy się dziwili. Teraz zdziwienie ustępuje miejsca chwale. Nie oznacza to, że każda niezwykła chwila od razu staje się jasna; sąsiedzi nadal pytają, kim będzie dziecko. W samym wersecie widać jednak przemianę milczenia w świadectwo. Obraz rozwiązującego się języka przypomina, że głos może wrócić jako dar, a nie jako narzędzie własnego znaczenia. Zachariasz nie zatrzymuje go przy sobie. Wielbi Boga, a w następnym zdaniu jego słowa obejmują nadzieją cały lud Izraela. Nie jest to ucieczka od tego, co dzieje się w jego domu, lecz szersze widzenie tej chwili. Osobista radość otwiera się na większą historię: Bóg nawiedza swój lud i działa pośród niego. Chwała zaczyna się od uznania, że źródło nadziei leży poza człowiekiem.