Ewangelia Łukasza 1:62 – znaczenie i zastosowanie

Ten krótki wers pokazuje ludzi, którzy wiedzą, że Zachariasz nie może mówić, a mimo to zwracają się właśnie do niego. Nie rozstrzygają za niego, tylko pytają o zdanie, choć jedynym sposobem porozumienia są znaki. Słychać w tym pewną delikatność, bo milczenie ojca nie zostaje pominięte. Można sobie wyobrazić, że dla człowieka, który przez dłuższy czas nie odzywał się, takie pytanie mogło być ważne, bo pokazywało, że wciąż należy do rozmowy o własnym dziecku. Pytanie dotyczy imienia, a w Biblii imię często mówi wiele o powołaniu i tożsamości. Zachariasz nie odpowiada jeszcze własnym głosem, lecz jego znak zostaje przyjęty. Jak opisuje Ewangelia Łukasza 1:63, napisał na tabliczce, że dziecko ma na imię Jan, i wszyscy się dziwili. Sam wers 62 nie mówi, co ojciec czuł w tej chwili, więc nie należy tego dopowiadać. Sytuacja pokazuje jednak, że nawet cisza może stać się częścią świadectwa, a w tym wersie wspólnota, która pyta, nie odsuwa człowieka od rozmowy o darze, który otrzymał.

W Ewangelii Łukasza 1:62 znakami pytają Zachariasza o imię dziecka. Ten szczegół pokazuje, że nie może on mówić, ale zarazem pozostaje uczestnikiem rodzinnego wydarzenia: jego zdanie jest ważne dla obecnych. Pytanie nie dotyczy wyłącznie wyboru imienia. W tle jest spór o to, czy dziecko ma otrzymać imię ojca, jak oczekuje rodzina, czy też Jan, zgodnie ze słowami Elżbiety. Rozstrzygająca jest zgodność rodziców, choć każde z nich wyraża ją inaczej: Elżbieta mówi, a Zachariasz zapisuje. Jego tabliczka potwierdza imię wskazane wcześniej przez żonę. Tekst nie przedstawia tego jako zwykłego rodzinnego uzgodnienia ani nie wyjaśnia tu szczegółowo, jak Zachariasz poznał imię. W sąsiednich wersetach widać natomiast, że scena należy do opowieści o narodzinach Jana i o Bożym miłosierdziu, które raduje krewnych i sąsiadów. Warto więc odróżnić społeczną oczekiwaną ciągłość rodu od imienia, które zostaje przyjęte mimo braku takiego zwyczaju. Pytanie zadane znakami przygotowuje chwilę, w której słowa Zachariasza — zapisane, nie wypowiedziane — potwierdzą tę decyzję.

Sąsiedzi i krewni chcieli nadać dziecku imię po ojcu, lecz matka już wypowiedziała inne: Jan (Ewangelia Łukasza 1:60). Gdy usłyszeli, że nikt w rodzinie tak się nie nazywa (Ewangelia Łukasza 1:61), zwrócili się do ojca, który nie mógł mówić. Werset opisuje to krótko: „Pytali więc znakami jego ojca, jak chciałby go nazwać” (Ewangelia Łukasza 1:62). Ostatnie słowo w tej sprawie należy do ojca dziecka. Zachariasz zażądał tabliczki i napisał zwięźle: Jan będzie mu na imię (Ewangelia Łukasza 1:63). Nie tłumaczy się i nie wdaje się w spór. Jego odpowiedź jest jasna i wystarcza. Zaraz potem otwierają się jego usta, a język się rozwiązuje. Pierwsze słowa, jakie wypowiada, to uwielbienie Boga (Ewangelia Łukasza 1:64). Mowa wraca zaraz po zapisaniu imienia, a to, co wypowiada, zwraca się ku chwale Boga. Sąsiedzi pytają: „Kim będzie to dziecko?”, bo „ręka Pańska była z nim” (Ewangelia Łukasza 1:66). Imię, które wywołało spór, staje się dla ludzi początkiem pytania o to, co Bóg czyni w tej rodzinie. Czasem zwykła decyzja w domu okazuje się miejscem, w którym Boża obecność staje się widoczna dla wszystkich.

Pytanie skierowane do Zachariasza pojawia się w chwili, gdy zwyczaj zdaje się podpowiadać odpowiedź. Krewni chcą nadać dziecku imię ojca, lecz Elżbieta mówi, że ma ono nosić imię Jan. Ponieważ Zachariasz nie może mówić, pytają go znakami. W tej scenie cisza nie oznacza nieobecności: ojciec nadal może potwierdzić, jakie imię ma otrzymać syn. Imię Jana nie podąża za rodzinnym wzorem. Zachariasz zapisuje je na tabliczce, a zaraz potem odzyskuje mowę i wielbi Boga. Opowiadanie łączy więc konkretną decyzję rodziców z czymś większym, choć nie każe dopisywać do niej szczegółów, których tekst nie podaje. Sąsiedzi dziwią się i pytają, kim będzie dziecko; dostrzegają, że to, co się wydarzyło, wymyka się ich oczekiwaniom. W tej krótkiej scenie widać pokorę wobec życia, które nie jest własnością ani przedłużeniem rodzinnego planu. Jan otrzymuje imię wskazane przez Boga, a jego przyszłość pozostaje jeszcze nieznana. Pewne jest tylko to, że ręka Pańska jest z nim. Cisza Zachariasza ustępuje uwielbieniu, lecz pytanie o przyszłość dziecka pozostaje otwarte.