Księga Kapłańska 16:20 – znaczenie i zastosowanie

Gdy arcykapłan złożył Panu ofiary przebłagalne i pokropił krwią, prawdopodobnie wylał jej pozostałą część u podnóża ołtarza z brązu. Następnie miał wyznać grzechy Izraela, kładąc obie ręce na głowie kozła wypędzanego na pustkowie (Księga Kapłańska 16:20–21). Za każdym razem, gdy kładziono ręce na głowie zwierzęcia ofiarnego, towarzyszyło temu wyznanie — odpowiednie do rodzaju ofiary. Ponieważ była to ofiara za grzech, należało wyznać grzechy.

W późniejszych, bardziej zepsutych czasach wśród Żydów przygotowano dla arcykapłana ustaloną formułę wyznania. Bóg nie podał tu żadnej takiej formuły. Można było oczekiwać, że arcykapłan dobrze znał sytuację ludu i głęboko się o niego troszczył. Dlatego wyznanie miało być jak najbardziej szczegółowe i obejmować nie tylko wszystkie grzechy Izraela, lecz także wszystkie występki związane z każdym z tych grzechów. Jeden grzech może wiązać się z wieloma występkami, wynikającymi z różnych złych okoliczności. W naszym wyznawaniu grzechów również powinniśmy zwracać uwagę na szczegóły, a nie poprzestawać na słowach: „Zgrzeszyłem”, lecz — jak Akan — powiedzieć: „Właśnie to zrobiłem”.

Przez to wyznanie arcykapłan miał złożyć grzechy Izraela na głowie kozła. Oznaczało to, że przez wiarę w sposób ustanowiony przez Boga przenosił karę z grzeszników na ofiarę. Gdyby Bóg sam tego nie nakazał, byłby to żart, a nawet zniewaga wobec Niego. Skoro jednak Bóg ustanowił ten obrzęd, miał on znaczenie.

Kozła należało natychmiast oddać pod opiekę wyznaczonego człowieka, który miał wyprowadzić go na pustkowie, w bezludne miejsce. Bóg pozwolił Izraelitom rozumieć ten znak jako zapowiedź, że wraz z odejściem kozła odejdą także ich grzechy, przebaczone w pełni i bez zastrzeżeń: kozioł miał ponieść wszystkie ich winy (Księga Kapłańska 16:22). Jego zniknięcie mówiło im, że grzechów Izraela będzie się szukać, ale nie będzie można ich znaleźć (Księga Jeremiasza 50:20).

W późniejszych czasach Żydzi przywiązywali jeden kawałek szkarłatnej tkaniny do rogów kozła, a drugi do bramy świątyni albo do szczytu skały, gdzie kozioł znikał. Wierzyli, że jeśli tkanina zbieleje — jak twierdzili, zwykle się działo — będzie to znak przebaczenia grzechów Izraela, zgodnie ze słowami, że choćby jego grzechy były jak szkarłat, staną się białe jak wełna. Twierdzili też, że przez czterdzieści lat poprzedzających zburzenie Jerozolimy przez Rzymian szkarłatna tkanina ani razu nie zmieniła koloru. To mocne wyznanie, że skoro odrzucili rzeczywistość, którą zapowiadał ten obrzęd, sam znak nie mógł im pomóc.

Następnie arcykapłan miał zdjąć lniane szaty w przybytku i tam je zostawić. Żydzi twierdzili, że nigdy już ich nie zakładał, a co roku przygotowywano nowe. Miał obmyć się w wodzie, włożyć szaty ozdobne, a potem złożyć ofiary całopalne za siebie i za lud (Księga Kapłańska 16:23–24). Kiedy otrzymujemy pociechę płynącą z przebaczenia, chwała za to należy się Bogu. Jeśli korzystamy z błogosławieństwa pojednania, nie powinniśmy żałować Bogu ofiar dziękczynnych. Wydaje się, że spalenie tłuszczu z ofiary za grzech odkładano do tego momentu (Księga Kapłańska 16:25), aby można go było spalić razem z ofiarami całopalnymi.

Mięso obu ofiar za grzech, których krew wniesiono za zasłonę, należało spalić całkowicie — nie na ołtarzu, lecz poza obozem. Wskazywało to na dwie rzeczy: na odrzucenie grzechu przez prawdziwą skruchę oraz na jego usunięcie przez Boga dzięki pełnemu przebaczeniu, tak aby nigdy już nie powrócił przeciwko nam jako podstawa sądu. Człowiek, który wyprowadził kozła na pustkowie, oraz ci, którzy spalili ofiarę za grzech, byli uznawani za nieczystych rytualnie. Musieli pozostać poza obozem, dopóki nie wyprali swoich ubrań i nie obmyli się w wodzie. Pokazywało to, jak grzech kala. Nawet ofiara, którą w tym obrzędzie obarczano grzechem, czyniła nieczystymi tych, którzy się z nią stykali. Ukazywało to także ograniczenia ofiar składanych zgodnie z Prawem: nie mogły naprawdę usunąć grzechu, a ci, którzy ich dotykali, nadal nosili na sobie jego ślad.

Kiedy wszystko zostało zakończone, arcykapłan wracał do miejsca najświętszego, aby zabrać kadzielnicę, a potem z radością wracał do swojego domu, bo wypełnił swój obowiązek i nie poniósł śmierci.