Księga Sędziów 5:1 – znaczenie i zastosowanie

Poprzedni rozdział ukazał wielkie rzeczy, których Bóg dokonał dla Izraela. W tym rozdziale słyszymy wdzięczną odpowiedź ludu, aby każde pokolenie Kościoła mogło poznać to dzieło nieba: oddawanie chwały Bogu.

Bóg jest tu wysławiany pieśnią, bo śpiew jest bardzo naturalnym sposobem wyrażania radości. Kto się raduje, niech śpiewa. Święta radość stanowi samo serce i źródło uwielbienia oraz dziękczynienia. Bóg uznaje za swoją chwałę to, że znajdujemy radość w Nim i w Jego wspaniałych dziełach. Radość Jego sług sprawia Mu upodobanie, a ich pieśni są dla Niego muzyką.

Pieśń pomaga również przekazywać wiedzę i zachowywać pamięć o wielkich wydarzeniach. Sąsiedzi uczyli się jej od siebie nawzajem, a dzieci od rodziców. Dzięki temu także ci, którzy nie mieli ksiąg albo nie umieli czytać, mogli dowiedzieć się, czego dokonał Bóg. W ten sposób jedno pokolenie opowiadało drugiemu o dziełach Boga i głosiło Jego potężne czyny (Księga Psalmów 145:4).

Debora, prorokini i sędzia Izraela, sama ułożyła tę pieśń, co jasno wynika ze słów: „Aż powstałam ja, Debora” (Księga Sędziów 5:7). Początkowe słowa można oddać tak: „Wtedy zaśpiewała Debora”. Użyła swego prorockiego daru, komponując pieśń, która jest szlachetna i piękna. Obrazy są w niej żywe, język elegancki, a słodycz łączy się ze wzniosłością w niezwykły sposób. Żadna poezja nie dorównuje świętej poezji Pisma Świętego.

Debora zapewne wykorzystała także swój autorytet władczyni, by zwycięska armia Izraela nauczyła się tej pieśni i ją śpiewała. Nie prosiła żołnierzy, by sławili ją i wywyższali. Przeciwnie, poprowadziła ich, by razem z nią oddali chwałę Bogu i uczcili Go. Najpierw stanęła na czele działania, a teraz jako pierwsza składa dziękczynienie.

Pieśń zaśpiewano tego samego dnia albo niedługo potem, gdy udało się wyznaczyć dzień dziękczynienia. Kiedy otrzymujemy od Boga miłosierdzie, powinniśmy niezwłocznie odpowiedzieć uwielbieniem, póki wciąż mamy je świeżo w pamięci. To jak dług, który należy spłacić w wyznaczonym terminie.

Debora zaczyna od ogólnego wezwania, by chwalić Pana (Księga Sędziów 5:2). Taki jest cel całej pieśni, dlatego wezwanie pojawia się na początku i nadaje kierunek wszystkiemu, co następuje, podobnie jak słowa „Niech się święci Twoje imię” rozpoczynają Modlitwę Pańską. Bóg jest tu wysławiany z dwóch powodów. Po pierwsze, osądził wrogów Izraela i odpłacił pysznym, okrutnym ciemiężycielom za krzywdy, które wyrządzili Jego ludowi. Pan objawia się jako Bóg sprawiedliwy, do którego należy pomsta, bo to On wykonuje sąd. Po drugie, okazał łaskę przyjaciołom Izraela, gdy ludzie dobrowolnie zgłosili się do tej wojny. Bogu należy się chwała za każdą dobrą służbę wyświadczoną dla nas, a im chętniej jest ona pełniona, tym bardziej powinniśmy dostrzegać łaskę, która sprawia zarówno pragnienie, jak i działanie.

Z tych powodów Debora mówi, że pozostawi tę pieśń jako trwałe świadectwo, na cześć wiecznego Boga (Księga Sędziów 5:3). „Ja będę śpiewać Panu, Jahwe” — Bogu, którego panowania nikt nie może podważyć, a mocy nikt nie zdoła się oprzeć — „Panu, Bogu Izraela”, który wszystkim kieruje dla dobra swojego Kościoła.

Następnie wzywa możnych tego świata, zasiadających na najwyższych stanowiskach, by wysłuchali jej pieśni i zwrócili uwagę na jej temat: „Słuchajcie, królowie! Nadstawcie ucha, książęta!”. Chce, by wiedzieli, że choćby zajmowali najwyższe miejsca, jest ktoś ponad nimi i nierozsądnie jest z Nim walczyć. W ich własnym interesie leży poddanie się Mu, bo konie i rydwany nie zapewnią prawdziwego bezpieczeństwa.

Debora chce też, by przyłączyli się do niej w chwaleniu Boga Izraela, zamiast oddawać cześć fałszywym bogom, jak zrobił to Baltazar, wysławiając bogów ze złota i srebra (Księga Daniela 5:4). Zwraca się do nich podobnie jak psalmista: „Bądźcie więc roztropni, królowie, służcie Panu z bojaźnią” (Księga Psalmów 2:10–11). Chce, by wyciągnęli wnioski z upadku Sysery i nigdy nie ośmielili się krzywdzić ludu Bożego, bo Bóg z żarliwą troską z pewnością stanie w jego obronie.

Następnie Debora przypomina wcześniejsze dzieła Boga i zestawia je z tym, czego dokonał teraz, by blask tego wielkiego ocalenia stał się jeszcze wyraźniejszy. To, co Bóg czyni dziś, powinno nam przypominać o tym, czego dokonał wcześniej, bo On jest ten sam wczoraj, dziś i na wieki (Księga Sędziów 5:4). Słowa „Panie, gdy wyszedłeś z Seiru” można rozumieć na dwa sposoby. Mogą opisywać moc i sprawiedliwość Boga objawione przeciw wrogom Izraela. Podobny język pojawia się w opisie zagłady wrogów Kościoła w Księdze Habakuka 3:3–4. Gdy Bóg wyprowadził Izraela z Edomu, pokonał Sichona i Oga, a ich wojska przeraził tak bardzo, jakby niebo i ziemia miały się zderzyć. Ich serca stopniały, jak gdyby cały świat wokół nich się rozpadał.

Słowa te mogą też odnosić się do wspaniałego objawienia Bożego majestatu Izraelowi, kiedy Bóg dał mu swoje prawo na górze Synaj. Wtedy ziemia rzeczywiście zadrżała, niebiosa opadły, a góry się trzęsły. Porównaj Księgę Powtórzonego Prawa 33:2 oraz Księgę Psalmów 68:7–8. Niech wszyscy królowie i książęta wiedzą, że to właśnie tego Boga wysławia Debora, a nie słabe i bezsilne bożki, którym oddawali cześć. Parafraza chaldejska odnosi te słowa do nadania prawa, ale dodaje osobliwą myśl o topniejących górach. Mówiono, że Tabor, Hermon i Karmel ubiegały się o zaszczyt, by spoczęła na nich obecność Boga, lecz Bóg wybrał górę Synaj, najniższą i najmniej okazałą ze wszystkich. Sądzę, że chodzi o najmniej wartościową, bo była jałowa i skalista.