Ewangelia Jana 8:19 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie zadane Jezusowi w Ewangelii Jana 8:19 brzmi prosto: „Gdzie jest Twój Ojciec?”. Pada z ust ludzi, którzy słyszą słowa Nauczyciela, ale nie potrafią połączyć ich z Tym, kto je wypowiada. W tym pytaniu słychać coś więcej niż ciekawość. Jest w nim niepokój kogoś, kto chciałby wiedzieć, gdzie szukać bliskości z Bogiem i czy ona w ogóle jest w zasięgu. Odpowiedź Jezusa brzmi surowo, bo mówi, że Jego rozmówcy nie znają ani Jego, ani Ojca. Zaraz potem pada zdanie, które zmienia sposób patrzenia na całe pytanie: „Gdybyście Mnie poznali, poznalibyście i mojego Ojca”. Ojciec nie jest więc ukryty gdzieś daleko, poza zasięgiem, który trzeba dopiero przeszukać. Objawia się w Synu, a poznanie Syna otwiera drogę do poznania Ojca. Cały fragment mówi też o świadectwie. Jezus nie jest sam, bo według Ewangelii Jana 8:16 i 8:18 Ten, który Go posłał, świadczy o Nim. Pytanie o Ojca rodzi się zatem tam, gdzie Bóg już działa, ale nie został jeszcze rozpoznany. Ta myśl może pocieszyć tych, którzy czują dystans wobec Boga, bo pytanie „gdzie jest?” może być miejscem, w którym Bóg czeka na rozpoznanie w swoim Synu.

W pytaniu „Gdzie jest Twój Ojciec?” rozmówcy Jezusa traktują ojcostwo tak, jakby chodziło przede wszystkim o ustalenie czyjejś obecności. Odpowiedź Jezusa przesuwa sprawę z miejsca na poznanie: „Nie znacie ani Mnie, ani mojego Ojca”. Nie podaje adresu ani znaku, który miałby rozstrzygnąć spór. Wskazuje, że nie można oddzielić poznania Boga Ojca od rozpoznania Syna. Najbliższy kontekst dotyczy świadectwa. Jezus mówi, że świadczy o sobie, a świadczy o Nim także Ojciec, który Go posłał. Jego rozmówcy odwołują się do ojcostwa, lecz nie przyjmują świadectwa, które odsłania, kim Jezus jest. Problemem nie jest więc brak informacji o Ojcu, ale błędne rozumienie relacji między Ojcem a Synem. Zdanie „Gdybyście Mnie poznali, poznalibyście i mojego Ojca” nie przedstawia Jezusa jako jednego z wielu sposobów zgadywania, jaki jest Bóg. W Ewangelii Jana poznanie Ojca dokonuje się przez Syna, który został przez Niego posłany. To twierdzenie o wyjątkowej więzi, a zarazem kryterium interpretacji: obraz Boga nie może być oderwany od tego, co Jezus mówi i czyni. Werset stawia zatem pytanie nie o odległość Boga, lecz o to, czy świadectwo Syna zostaje rozpoznane.

Pytanie „Gdzie jest Twój Ojciec?” brzmi jak prośba o wskazanie miejsca, ale w tym fragmencie chodzi o poznanie. Rozmówcy Jezusa mówią o Bogu, a nie rozpoznają Tego, który stoi przed nimi. Jezus nie odpowiada wykładem o niebie. Łączy poznanie Syna z poznaniem Ojca: „Nie znacie ani Mnie, ani mojego Ojca. Gdybyście Mnie poznali, poznalibyście i mojego Ojca.” Ten kontekst ma znaczenie. Wcześniej Jezus mówi, że ci ludzie sądzą „według zasad tylko ludzkich” (Ewangelia Jana 8:15). Pytają o Ojca, a Jezus przypomina im zasadę o świadectwie dwóch ludzi (Ewangelia Jana 8:17), czyli na miarę, którą łatwo zmierzyć. Ich pytanie wydaje się zwyczajne, ale nie szuka odpowiedzi, którą Jezus już daje w swoich słowach i czynach. Fragment nie mówi, że każde pytanie o Boga jest takim zamknięciem. Pokazuje jednak, że droga do Ojca prowadzi przez relację z Synem, a nie przez odległe spekulacje. W codziennym życiu bywa podobnie. Ktoś, kto przez lata ocenia innych tylko po zewnętrznych pozorach, łatwo zaczyna mówić o Bogu jak o kimś obcym i dalekim. Jezus wskazuje inną miarę. Poznanie Go otwiera oczy na Ojca.

W pytaniu „Gdzie jest Twój Ojciec?” słychać próbę uchwycenia Boga jako kogoś, kogo można wskazać i oddzielić od Jezusa. Odpowiedź Chrystusa przesuwa jednak ciężar rozmowy: „Nie znacie ani Mnie, ani mojego Ojca”. Nie podaje miejsca. Mówi o poznaniu, które obejmuje relację. W kontekście Jezus właśnie wskazuje, że świadczy o Nim Ojciec, który Go posłał. Nie przedstawia więc siebie jako niezależnego nauczyciela, lecz jako Tego, przez którego Ojciec staje się poznawalny. „Gdybyście Mnie poznali, poznalibyście i mojego Ojca” odsłania głęboką jedność ich świadectwa i obecności. Nie chodzi o podobieństwo dwóch odległych postaci, lecz o to, że poznanie Jezusa prowadzi do poznania Boga. To słowo ma wymiar wieczny: człowiek nie dociera do Boga przez samo gromadzenie informacji o Nim. W Ewangelii poznanie rodzi się ze spotkania z Chrystusem i przyjęcia świadectwa, które składa. Jak światło wpadające przez otwarte okno pozwala zobaczyć także źródło blasku, tak Jezus odsłania Ojca. Pytanie o Boga pozostaje ważne, lecz w tej scenie odpowiedź ma twarz Syna.