Księga Hioba 40:15 – znaczenie i zastosowanie

Bóg kończy swoją mowę opisem dwóch ogromnych i potężnych zwierząt, których siła przewyższa ludzką: behemota i lewiatana. W tych wersetach opisuje behemota. W istocie mówi: „Spójrz na behemota i przekonaj się, czy potrafisz walczyć z Tym, który go stworzył i obdarzył siłą. Rozsądniej jest podporządkować się Bogu i pojednać się z Nim”.

Słowo „behemot” oznacza ogólnie zwierzęta, ale w tym miejscu musi odnosić się do jednego konkretnego zwierzęcia. Niektórzy sądzą, że chodzi o byka. Inni uważają, że o hipopotama, znanego w Egipcie zwierzęcia rzecznego, które żyje w Nilu i wychodzi na ląd, by się paść. Starszy i bardziej rozpowszechniony pogląd mówi jednak, że chodzi o słonia: bardzo silne i dostojne zwierzę, większe od niemal wszystkich innych i znane z wielkiej inteligencji. Skoro w rozdziałach 38 i 39 opisano już wiele czworonogów, byłoby dziwne, gdyby pominięto właśnie to zwierzę.

Opis zaczyna się od ciała słonia, bardzo silnego i harmonijnie zbudowanego. Jego siła tkwi w lędźwiach, a jego kości są jak żelazne pręty w porównaniu z kośćmi innych stworzeń (Księga Hioba 40:16; Księga Hioba 40:18). Jego grzbiet jest tak mocny, że porusza nawet niewielkim ogonem z siłą cedru (Księga Hioba 40:17). Niektórzy uważają, że chodzi tu o trąbę, ponieważ użyte słowo może odnosić się do skrajnej części ciała, a właśnie w tej części słoń ma niezwykłą siłę. Grzbiet, lędźwie i mięśnie ud słonia są tak mocne, że może on dźwigać wielką drewnianą wieżę oraz wielu wojowników. Żadne inne zwierzę nie dorównuje słoniowi pod względem siły fizycznej i właśnie to jest tutaj najważniejsze.

Słoń żywi się roślinami, a nie innymi zwierzętami. Je trawę jak wół (Księga Hioba 40:15), góry dostarczają mu pożywienia (Księga Hioba 40:20), a zwierzęta wokół niego nie boją się go tak jak lwa. Mogą swobodnie przebywać w jego pobliżu. Widać w tym dobroć Boga: tak ogromne stworzenie potrzebuje mnóstwa pokarmu, a jednak nie żyje z zabijania innych. Gdyby tak było, wiele zwierząt musiałoby ginąć, by mogło ono przeżyć.

To potwierdza również dobrodziejstwo diety roślinnej, którą Bóg pierwotnie przeznaczył dla ludzi (Księga Rodzaju 1:29). Skoro słoń, podobnie jak koń czy wół, może żyć bez mięsa, dlaczego człowiek miałby nie móc? Bóg pozwala nam jeść mięso, ale nie powinniśmy łakomie zajadać się nim (Księga Przysłów 23:20). Wskazuje to także na wartość spokojnego i pokojowego życia. Kto nie wolałby być jak słoń, którego sąsiedzi żyją w spokoju, zamiast jak lew, który budzi strach u wszystkich wokół?

Słoń odpoczywa również w cieniu drzew (Księga Hioba 40:21), które osłaniają go swoim cieniem (Księga Hioba 40:22). Ma tam otwartą przestrzeń i świeże powietrze. Lwy, ponieważ żyją z polowania, muszą odpoczywać w ukryciu, w ciemnych legowiskach, a mieszkają w jaskiniach i gęstwinach (Księga Hioba 38:40). Ci, którzy są postrachem dla innych, sami często żyją w strachu. Ci zaś, którzy pozwalają innym żyć w spokoju, również mogą czuć się bezpiecznie. Nawet skromne schronienie, wśród trzcin, na mokradłach czy pod wierzbami nad strumieniem, wystarcza tym, którzy nie zamierzają nikogo krzywdzić.

Słoń dużo pije i robi to z zapałem, ale nie pije wina ani mocnych trunków, których nadużywanie jest grzechem człowieka. Pije zwykłą wodę. Jest tak ogromny, że zdaje się, iż mógłby wypić całą rzekę, gdyby tylko miał dość czasu i nikt go nie poganiał (Księga Hioba 40:23). Możliwe też, że chodzi o to, iż nie spieszy się przy piciu, jak ktoś, kto się boi. Ufa swojej sile i bezpieczeństwu, dlatego pije spokojnie.

Jego oczy zdają się pragnąć więcej, niż naprawdę może przyjąć: kiedy bardzo chce mu się pić, zachowuje się tak, jakby mógł wypić Jordan, jakby samym wzrokiem wciągał jego wody (Księga Hioba 40:24). Podobnie człowiek chciwy wpatruje się w bogactwo i wciąż pragnie więcej. Słoń ma też taką siłę w trąbie, że potrafi przedrzeć się przez pułapki i sieci zastawione w wodzie na ryby. Nie zważa na przeszkody, które napotyka, bo ma ogromną siłę i wielki apetyt.

Nie chodzi tu jedynie o to, by podziwiać wielkie zwierzę, jak podczas oglądania pokazu, lecz by ukorzyć się przed wielkim Bogiem. To On stworzył to ogromne stworzenie, cudownie ukształtowane i przystosowane do życia. Jest ono dziełem Jego rąk, owocem Jego mądrości i przejawem Jego mocy. „To behemot, którego stworzyłem” (Księga Hioba 40:15). Każda siła tego zwierzęcia pochodzi od Boga. Trzeba więc uznać, że Bóg ma moc sam z siebie, i nikt nie powinien rzucać wyzwania Jego potężnemu ramieniu.

Behemot został nazwany najznakomitszym spośród dzieł Bożych, wyjątkowym przykładem mocy i mądrości Stwórcy (Księga Hioba 40:19). Gdy czyta się opisy słonia pozostawione przez historyków, widać, że jego zdolności bardziej niż zdolności jakiegokolwiek innego zwierzęcia przypominają rozum. Dlatego słusznie można go nazwać najznakomitszym spośród niższych stworzeń. Żadne zwierzę poza człowiekiem nie jest równie niezwykłe.

Bóg stworzył behemota razem z człowiekiem. Stworzył ich obu tego samego dnia, umieścił na tej samej ziemi i w tym samym świecie (Księga Rodzaju 1:25; Księga Rodzaju 1:26). Dlatego człowiek i zwierzę są zachowywani przez Bożą opatrzność jako domownicy tej samej wspólnoty stworzeń (Księga Psalmów 36:6). Bóg mówi: „Stworzyłem to zwierzę tak samo jak ciebie, a ono się ze Mną nie spiera. Dlaczego więc ty się spierasz? Dlaczego domagasz się szczególnego traktowania tylko dlatego, że cię stworzyłem (Księga Hioba 10:9), skoro stworzyłem także behemota?”. Bóg stworzył obu, dlatego może nimi rządzić, jak zechce.

„Stworzyłem go razem z tobą, żebyś mógł na niego patrzeć i się uczyć”. Nie trzeba daleko szukać dowodów wszechmocy Boga i Jego panowania nad wszystkim. Są blisko nas, wokół nas i zawsze przed naszymi oczami, gdziekolwiek jesteśmy.

Ten, który stworzył behemota, wielkie zwierzę, może także przyłożyć do niego swój miecz (Księga Hioba 40:19). Ta sama ręka, która go stworzyła mimo jego ogromu i siły, może go unicestwić, kiedy tylko zechce. Bóg może zabić słonia równie łatwo jak robaka czy muchę, bez wysiłku i bez czynienia zła. Bóg dał życie każdemu stworzeniu i może odebrać życie, które dał. Czy nie ma prawa postąpić ze swoją własnością tak, jak zechce?

I ma moc, by to uczynić. Ten, który potrafi stwarzać słowem, potrafi też słowem niszczyć. Może sprawić, że stworzenie obróci się w nicość, równie łatwo, jak na początku powołał je do istnienia. Behemot może tu również symbolizować, podobnie jak później lewiatan, pysznych władców i ciemiężycieli. Bóg dopiero co wezwał Hioba, by upokorzył takich ludzi, choć oni sami uważają się za równie bezpiecznych wobec Bożych sądów jak słoń, którego kości są jak brąz i żelazo.

Ten jednak, który stworzył ludzką duszę, zna każdą drogę, by do niej dotrzeć. Może zbliżyć do niej miecz sprawiedliwości, swój gniew, i ugodzić w najczulsze miejsce. Twórca maszyny wie, jak ją rozebrać. Biada więc temu, kto walczy ze swoim Stwórcą. Ten, który go stworzył, ma moc uczynić jego życie nieszczęśliwym i nie obdarzy go szczęściem, jeśli człowiek nie zechce poddać się Jego władzy.