Księga Hioba 40:1 – znaczenie i zastosowanie

Oto upokarzające wyzwanie, które Bóg rzucił Hiobowi. Po tym, jak Hiob zadał wiele trudnych pytań, Bóg ponownie zwrócił się do niego. Pokazując mu, jak niewiele wie o przyrodzie, uświadomił mu, że nie jest zdolny osądzać Bożych dróg i zamysłów. Wygląda na to, że Bóg na jakiś czas przerwał, podobnie jak wcześniej Elihu, dając Hiobowi sposobność, by odpowiedział albo zastanowił się nad tym, co usłyszał. Hiob jednak, pogrążony w cierpieniu, milczał, więc Bóg wezwał go do odpowiedzi (Księga Hioba 40:1, Księga Hioba 40:2).

Tym razem Bóg nie przemawiał z wichru, jak wcześniej. Niektórzy przypuszczają, że odezwał się cichym, łagodnym głosem, który poruszył Hioba głębiej niż burza, podobnie jak stało się w przypadku Eliasza (Pierwsza Księga Królewska 19:12, Pierwsza Księga Królewska 19:13). Nauka Boga może spływać jak deszcz i przynosić wielkie owoce. Choć Hiob nic nie powiedział, mówi się, że Bóg mu odpowiedział, ponieważ zna ludzkie myśli i potrafi odpowiedzieć nawet na milczenie.

Bóg najpierw zadaje mocne pytanie: „Czy ten, kto spiera się z Wszechmocnym, chce Go pouczać?”. Innymi słowy, czy Hiob zamierza mówić Bogu, jak ma rządzić światem, albo wyznaczać zasady Jego mądrości i woli? Czy Bóg miałby słuchać każdego rozgniewanego skarżącego się i zmieniać swoje mądre plany tylko po to, by go zadowolić? Pytanie to wyraża wyraźną pogardę. Kto może nauczyć Boga wiedzy? (Księga Hioba 21:22). Ci, którzy spierają się z Bogiem, w istocie próbują pouczać Go, jak lepiej wykonywać Jego dzieło.

Jeśli spieramy się z drugim człowiekiem, bo uważamy, że postąpił źle, możemy przynajmniej wyjaśnić mu, jak powinien postąpić lepiej. Czy jednak wypada, by człowiek pouczał swojego Stwórcę? Kto spiera się z Bogiem, w gruncie rzeczy zachowuje się jak Jego wróg, a mimo to śmie uważać, że ma wystarczająco mocne argumenty, by wydawać Bogu polecenia. Jesteśmy nieświadomi i krótkowzroczni. Przed Bogiem wszystko jest jawne. Jesteśmy zależnymi stworzeniami, On zaś jest suwerennym Stwórcą. Jak więc możemy udawać, że potrafimy Go pouczać?

Niektórzy odczytują to pytanie inaczej: czy spieranie się z Wszechmocnym jest mądre? Odpowiedź jest oczywista: nie, to wielkie szaleństwo. Głupotą jest sprzeciwiać się Temu, któremu opór nieuchronnie sprowadzi na nas zgubę, a poddanie się Jego panowaniu przynosi nam największe dobro. Następnie Bóg wzywa do szybkiej odpowiedzi. Niech ten, kto krytykuje Boga, odpowie na to pytanie przed własnym sumieniem, jasno i wprost: „Niech nigdy nie przyjdzie mi do głowy, by spierać się z Wszechmocnym albo Go pouczać”. Niech odpowie na wszystkie pytania, które Bóg już zadał, jeśli potrafi. Jeśli nie odpowie teraz, będzie musiał odpowiedzieć później przed Bożym sądem, ku własnemu wstydowi.

Ci, którzy poprawiają Boga w tym, co mówi lub czyni, mają o sobie zbyt wysokie mniemanie, a o Bogu zbyt niskie. Hiob teraz opamiętuje się i zaczyna topnieć w szczerym żalu przed Bogiem. Gdy spierali się z nim przyjaciele, nie ustępował. Głos Pana jest jednak potężny. Kiedy przychodzi Duch prawdy, przekonuje serce. Przyjaciele potępiali Hioba jako niegodziwca, a Elihu był wobec niego bardzo surowy (Księga Hioba 34:7, Księga Hioba 34:8, Księga Hioba 34:37). Bóg nie przemówił do niego tak ostrymi słowami. Bywa, że Bóg traktuje nas lepiej i osądza nasze postępowanie sprawiedliwiej niż przyjaciele. Poruszony tym Hiob poddaje się łasce Boga jak ktoś, kto został pokonany.

Po pierwsze, przyznaje, że postąpił źle i nie ma nic na swoją obronę (Księga Hioba 40:4). „Jestem nikczemny” — mówi, mając na myśli nie tylko to, że jest mały i słaby, lecz także to, że we własnych oczach jest podły i godny wstydu. Teraz widzi, że zgrzeszył, i dlatego nazywa siebie nikczemnym. Grzech nas poniża, a ludzie naprawdę skruszeni uniżają się, obwiniają siebie i wstydzą się, nawet głęboko. „Źle postąpiłem wobec mojego Ojca, okazałem niewdzięczność mojemu Dobroczyńcy i nierozwagę wobec samego siebie. Dlatego jestem nikczemny”. Hiob mówi teraz o sobie tak źle, jak wcześniej mówił o sobie dobrze. Skrucha zmienia sposób, w jaki człowiek postrzega samego siebie.

Hiob zbyt śmiało domagał się spotkania z Bogiem. Sądził, że zdoła obronić swoją sprawę. Teraz widzi swój błąd i przyznaje, że nie może stanąć przed Bogiem ani przedstawić Mu niczego, co byłoby warte uwagi. Czuje się jak najmniejszy i najbardziej bezwartościowy robak na Bożej ziemi. Kiedy odzywali się jego przyjaciele, odpowiadał im, bo uważał, że jest im równy. Kiedy przemówił Bóg, Hiob nie miał nic do powiedzenia, bo w porównaniu z Nim widzi siebie jako nic, mniej niż nic, gorzej niż nic — jako samą marność i bezwartościowość. Dlatego pyta: „Cóż mogę Ci odpowiedzieć?”. Bóg zażądał odpowiedzi (Księga Hioba 40:2), a Hiob wyjaśnia, dlaczego milczy. Nie jest uparty, lecz przekonany, że postąpił źle.

Ci, którzy naprawdę odczuwają własny grzech i bezwartościowość, nie próbują usprawiedliwiać się przed Bogiem. Wstydzą się, że w ogóle przyszło im to do głowy, i ze wstydu kładą rękę na ustach. Po drugie, Hiob obiecuje, że nie dopuści się ponownie takiego wykroczenia. Elihu mówił, że właśnie taka powinna być właściwa postawa wobec Boga. Kiedy powiemy coś niewłaściwego, powinniśmy za to żałować, nie powtarzać tych słów ani ich bronić. Hiob nakłada na siebie ograniczenie: „Położę rękę na ustach”. Będzie trzymał język na wodzy i powstrzymywał gwałtowne myśli, by nie wybuchły grzeszną mową.

Źle jest myśleć niewłaściwie, ale jeszcze gorzej jest mówić niewłaściwie. Wypowiadanie złych myśli oznacza ich aprobatę i czyni je publicznymi. Rozpowszechnia szkodliwe przesłanie. Jeśli więc pojawi się w Tobie zła myśl, przyłóż rękę do ust i nie pozwól jej pójść dalej (Księga Przysłów 30:32). To jeden ze znaków, że jej nie popierasz. Hiob pozwolił, by złe myśli wydostały się na zewnątrz. Mówi: „Raz powiedziałem, a nawet dwa razy”, czyli zrobił to kilkakrotnie, w więcej niż jednej wypowiedzi. Teraz jednak z tym koniec. Nie będzie odpowiadał. Nie będzie obstawał przy tym, co powiedział. Nie powie już nic więcej.

Tak wygląda prawdziwa skrucha. Koryguje nasze błędy i fałszywe przekonania, którymi kierowaliśmy się w swoim postępowaniu. Z tego, czego broniliśmy przez długi czas i z wielkim przekonaniem, musimy zrezygnować, gdy tylko dostrzeżemy, że to złe. Powinniśmy się wstydzić, że tak długo przy tym obstawaliśmy. Skrucha oznacza też zawrócenie z każdej złej drogi i niepodążanie nią dalej. Sens tych słów jest taki: „Nie będę już tego dodawał”. Nie będę nadal poddawał się namiętności. Nie będę już w ten sposób używał języka. Nie będę powtarzał tego, co powiedziałem, ani robił tego, co zrobiłem. Dopóki skrucha nie prowadzi do takiej zmiany, pozostaje niepełna.

Ci, którzy spierają się z Bogiem, w końcu zostaną uciszeni. Hiob bardzo śmiało domagał się spotkania z Bogiem. Mówił z przekonaniem, że przedstawi swoją sprawę i zostanie uznany za niewinnego. Zapowiedział, że podejdzie do Boga jak książę (Księga Hioba 31:37) i zbliży się do Jego miejsca (Księga Hioba 23:3). Szybko jednak ma dość. Rezygnuje z obrony i nie chce już odpowiadać.

„Panie, cała mądrość i słuszny osąd są po Twojej stronie, a ja postąpiłem głupio i niegodziwie, podważając je”.