Księga Hioba 37:14 – znaczenie i zastosowanie

Elihu zwraca się bezpośrednio do Hioba i chce, by ten wziął sobie do serca to, co usłyszał. Wzywa go, by uważnie słuchał i na chwilę się zatrzymał, aby rozważyć cuda Boga (Księga Hioba 37:14). To, co słyszymy, nie przyniesie nam pożytku, jeśli nad tym nie pomyślimy. A zwykle trudno nam dobrze myśleć, dopóki się nie zatrzymamy, nie uspokoimy umysłu i nie skupimy uwagi.

Dzieła Boga są cudowne, dlatego zasługują na to, by rozważać je z uwagą. Im więcej o nich myślimy, tym bardziej pomagają nam ufać Bożym rządom, nawet gdy nie rozumiemy Jego dróg. Następnie Elihu uniża Hioba, pokazując mu, że nie rozumie przyczyn zjawisk w przyrodzie ani tego, jak prowadzą one do swoich skutków (Księga Hioba 37:15–17). Pyta go, czy zna te rzeczy i rozumie cuda Tego, który doskonale wszystko wie. Przypomina to o dwóch sprawach: o doskonałej wiedzy Boga i o naszych własnych ograniczeniach.

Wiedza Boga jest pełna i niezawodna. Bóg widzi bezpośrednio, a nie z relacji innych. Zna wszystko w pełni, a nie tylko częściowo. Nic nie jest dla Niego odległe, nic nie należy do przyszłości i nic nie pozostaje przed Nim ukryte. Kiedy nie potrafimy zrozumieć jednego z Bożych dzieł, wystarczy wiedzieć, że pochodzi ono od Tego, który dokładnie wie, co czyni.

Nasza wiedza jest bardzo ograniczona. Nawet najwięksi myśliciele rozumieją znacznie mniej, niż im się wydaje. Sami dla siebie jesteśmy pełni zagadek. Siły utrzymujące ciała razem i sposób, w jaki materia się spaja, są czymś realnym, a jednak trudno je wyjaśnić. Dobrze jest uświadomić sobie własną niewiedzę. Niektórzy przyznają się do niej szczerze, inni ujawniają ją, próbując ją ukryć. Powinniśmy z tego wyciągnąć wniosek, jak mało nadajemy się do oceniania Bożych rządów nad światem, skoro tak niewiele rozumiemy z samego świata.

Nie wiemy, jakie polecenia Bóg wydał chmurom ani co każe im uczynić (Księga Hioba 37:15). Wiemy, że wszystko dzieje się za Jego sprawą i zgodnie z Jego zamiarem, ale nie wiemy, co zaplanował ani kiedy to zaplanował. Bóg czasem sprawia, że chmura jaśnieje, czy to za sprawą tęczy, czy błyskawicy. Czy potrafilibyśmy jednak przewidzieć, kiedy tak się stanie? Na podstawie zwykłych obserwacji albo przyrządów możemy w pewnym stopniu prognozować pogodę, gdy zmiany już się zaczęły. Mówi nam to jednak bardzo niewiele o samym zamyśle Boga związanym z tymi zmianami.

Nie wiemy również, w jaki sposób chmury utrzymują się w powietrzu, choć jest to jedno z cudownych dzieł Boga. Są tak rozmieszczone i rozłożone, że nie odbierają światła słońcu. Nawet pochmurny dzień pozostaje dniem. Chmury są też tak rozmieszczone, że nie opadają wszystkie naraz, nie powodując gwałtownych ulew ani trąb wodnych. Tęcza jest znakiem Bożej przychylności, widocznym w tym porządku, który chroni świat przed zalaniem przez wody. Chmury są również tak ułożone, by deszcz padał na ziemię w odpowiedniej mierze i we właściwym czasie, tak aby każde miejsce otrzymało swoją część.

Nie wiemy, jak przychodzi przyjemna zmiana po ustąpieniu zimy (Księga Hioba 37:17). Nie rozumiemy w pełni, jak po chłodach powietrze znów się ogrzewa. Wiemy, że ubranie może dawać nam ciepło, gdy otaczające nas powietrze jest ciepłe. Bez Bożego błogosławieństwa możemy się ubrać, a mimo to nie zaznać ciepła (Księga Aggeusza 1:6). Kiedy jednak Bóg tak zarządzi, ubranie nas ogrzewa, choć w przeciwnym razie nie wystarczyłoby na dotkliwy mróz.

Nie wiemy też, jak po burzliwych dniach pogoda się uspokaja. Wiosną Bóg ucisza ziemię południowym wiatrem. Ma ostry, mroźny wiatr północny, ale ma też łagodny, ogrzewający wiatr południowy. Do obu tych wiatrów porównuje się Ducha, który zarówno przekonuje o grzechu, jak i pociesza (Pieśń nad Pieśniami 4:16).

Elihu mówi następnie, że Hiob nie miał udziału w stworzeniu świata (Księga Hioba 37:18). Pyta go, czy razem z Bogiem rozpostarł niebo. Hiob nie mógł twierdzić, że bez Boga rozciągnął niebiosa, ani że uczynił to nawet u Jego boku. Bóg nie potrzebował niczyjej pomocy ani przy planowaniu, ani przy stwarzaniu. Rozległy przestwór widzialnego nieba, który Bóg uczynił na początku (Księga Rodzaju 1:6–8), wciąż ukazuje nam wielkość Jego mocy.

Niebo jest niezwykłe, bo jest zarazem trwałe i rozległe. Przypomina coś płynnego, a jednak pozostaje niewzruszone. Jest mocne, a sama nazwa sklepienia wskazuje na jego trwałość. Pozostaje takie jak na początku, nie ulega zniszczeniu, a jego porządek nie zmieni się, dopóki nie dobiegnie końca czas. Jest też jasne i doskonale wykonane. Przypomina wypolerowane lustro, gładkie, bez skazy i pęknięcia. Widzimy w nim chwałę Boga i mądrość Jego dzieła (Księga Psalmów 19:1). Gdy patrzymy w górę, powinniśmy pamiętać, że niebo nie zostało nam dane po to, byśmy oglądali w nim własne twarze, lecz by ukazywało nam słaby obraz czystości, czci i blasku wyższego świata oraz jego chwalebnych mieszkańców.

Elihu mówi także, że ani on, ani Hiob nie potrafią mówić o chwale Boga w sposób dorównujący wielkości tego tematu (Księga Hioba 37:19–20). Z odrobiną ironii rzuca Hiobowi wyzwanie: jeśli potrafi, niech będzie ich nauczycielem i powie, co mają mówić Bogu. Hiob chciał spierać się z Bogiem i chciał, by inni przemawiali w jego obronie. Elihu mówi więc w istocie: jeśli Hiob ma lepsze rozeznanie, niech ich pouczy. Czy potrafi zajrzeć głębiej w te sprawy niż oni? Jeśli tak, niech podzieli się tym, co wie.

Elihu przyznaje, że sam nie potrafi właściwie mówić ani do Boga, ani o Bogu. „Nie potrafimy uporządkować naszych słów z powodu ciemności” – mówi, wyrażając myśl, że nie widzą dostatecznie jasno. Nawet najlepsi ludzie rozumieją zaledwie niewielką część chwalebnej natury Boga i Jego rządów nad światem. Ci, którzy dzięki łasce poznali wiele z tego, jaki jest Bóg, wciąż wiedzą bardzo mało w porównaniu z tym, co jeszcze można poznać. Gdy nadejdzie doskonałość i zniknie zasłona, zobaczymy więcej. Mówiąc o Bogu, często wypowiadamy się niejasno i niepewnie. Szybko tracimy jasność wywodu nie dlatego, że temat jest mały, lecz dlatego, że nasze słowa są słabe.

Dlatego powinniśmy zawsze zaczynać ostrożnie, z bojaźnią i drżeniem, by nie powiedzieć czegoś błędnego. Nawet prawdziwe słowa o Bogu mogą być niebezpieczne, jeśli posługujemy się nimi lekkomyślnie. Powinniśmy też kończyć ze wstydem i pokorą, bo nie powiedzieliśmy tego tak dobrze, jak należało. Elihu uważa, że dobrze mówił w obronie Boga, ale nie sądzi, by Bóg był mu za to cokolwiek winien ani by Elihu nadawał się na Jego doradcę prawnego. Wstydzi się nawet własnych słów, nie dlatego, że sprawa była niewłaściwa, lecz dlatego, że tak słabo się nią zajął. Zastanawia się, czy należałoby donieść Bogu, że przemawia (Księga Hioba 37:20).

Czy należałoby przedstawić Bogu jego słowa jako godną służbę, która zasługuje na Jego uwagę? Z pewnością nie. Mówiący obawia się, że sprawa ucierpiała w jego rękach, tak jak piękna twarz może ucierpieć przez pracę nieudolnego malarza. Jego dzieło jest tak dalekie od zasługiwania na pochwałę, że wymaga przebaczenia.

Kiedy zrobimy dla Boga wszystko, co w naszej mocy, nadal musimy przyznać, że jesteśmy nieużytecznymi sługami i nie mamy czym się chlubić. Elihu boi się powiedzieć więcej: jeśli człowiek się odzywa, próbuje bronić Boga, a tym bardziej gdy próbuje się z Nim spierać, zostanie pochłonięty. Jeśli przemawia zuchwale i błędnie, gniew Boga szybko go strawi. Lecz nawet gdy mówi najlepiej, jak potrafi, wkrótce zagubi się w tajemnicy i zostanie przytłoczony Bożą chwałą. Zdumienie odbierze mu mowę i nie pozwoli mu działać.