Księga Hioba 22:15 – znaczenie i zastosowanie

Elifaz próbował już dowieść winy Hioba, przedstawiając mu po kolei grzechy, które — jak sądził — popełnił. Teraz chce uświadomić Hiobowi jego nędzę i niebezpieczeństwo, jakie niesie grzech, wskazując na grzeszników z dawnych czasów. Innymi słowy, mówi: „Twoja sytuacja jest teraz zła, ale jeśli się nie opamiętasz, będzie jeszcze gorzej — tak jak stało się z nimi”. Ma na myśli tych, których pochłonął potop (Księga Hioba 22:16), oraz mieszkańców Sodomy, którzy zginęli w ogniu (Księga Hioba 22:20). Pismo Święte często przywołuje te dwa przykłady razem, by ostrzec beztroski świat. Czyni tak nasz Pan (Ewangelia Łukasza 17:26 i następne) oraz apostoł Piotr (Drugi List Piotra 2:5–6).

Elifaz chce, by Hiob przyjrzał się dawnej ścieżce, którą kroczyli niegodziwi (Księga Hioba 22:15), i zobaczył, dokąd prowadziła. Istnieje rzeczywiście stara droga, którą podążali niegodziwi. Grzech pojawił się wcześnie w dziejach ludzkości, niemal równocześnie z religią. Choć ta droga jest stara, szeroka i uczęszczana przez wielu, wciąż jest niebezpieczna i prowadzi do zguby. Mądrze jest uważnie się jej przyjrzeć, by nie ważyć się nią kroczyć.

Elifaz może też odpowiadać na słowa Hioba o pomyślności niegodziwych. Zdaje się mówić: „Możesz wskazać kilka przypadków, gdy niegodziwy człowiek kończy życie w pokoju, ale co z tymi dwoma wielkimi przykładami ostatecznego sądu — z zatopieniem całego świata i zagładą Sodomy?”. Były to ogromne katastrofy, a Elifaz sądzi, że Hiob może dostrzec w nich swoje położenie jak w lustrze.

Najpierw Elifaz wskazuje na zagładę tych grzeszników (Księga Hioba 22:16). Zostali „zabrani przed czasem”, czyli zginęli w połowie życia, zanim dożyli swoich dni. W tamtych czasach wielu z nich mogło, zgodnie z naturalnym biegiem życia, żyć znacznie dłużej, dlatego ich nagła śmierć była tym boleśniejsza. Zostali zgładzeni i szybko odeszli w wieczność. Ich podstawa — ziemia, której ufali i na której opierali swoje nadzieje — została zalana przez potop zesłany na bezbożny świat (Drugi List Piotra 2:5).

Kto buduje na piasku, wybiera fundament, który zniknie pod naporem deszczu i wezbranych wód (Ewangelia Mateusza 7:27). Wtedy budowla musi runąć, a jej mieszkańcy giną pod jej gruzami. Dopiero później dostrzegają, jak nierozsądny był ich wybór.

Po drugie, Elifaz wskazuje na grzech, który sprowadził zagładę (Księga Hioba 22:17). Mówili Bogu: „Odejdź od nas”. Hiob wspomniał o ludziach, którzy tak mówili, a mimo to im się powodziło (Księga Hioba 21:14). Elifaz twierdzi jednak, że ostatecznie nie zaznali pomyślności. Na własnej skórze przekonali się, co oznacza bunt przeciwko Bogu. Ludzie, którzy oddają pełną kontrolę swoim pragnieniom i namiętnościom, często zaczynają właśnie od tego: mówią Bogu: „Odejdź”. Odrzucają religię, nie chcą o niej myśleć i pragną żyć na świecie bez Boga. Unikają Jego słowa i zagłuszają sumienie, które pełni w duszy rolę Jego zastępcy.

Niektórzy rozumieją te słowa jako wskazanie na sprawiedliwość ich kary. Skoro kazali Bogu odejść, cóż innego mógł zrobić Wszechmocny, jak tylko ich zgładzić? Kto nie chce poddać się łagodnym rządom Boga, musi liczyć się z tym, że złamie go Jego potężna rózga. Inni widzą w tych słowach wskazanie na niegodziwość ich grzechu: cóż złego zrobił im Wszechmocny? Jaką krzywdę im wyrządził albo czym ich znużył? (Księga Micheasza 6:3; Księga Jeremiasza 2:5). Jeszcze inni dostrzegają tu przyczynę ich grzechu: mówią Bogu: „Odejdź”, a zarazem pytają, co Wszechmocny może im zrobić. Cóż takiego zrobił, by zasłużyć na to, że mamy Mu służyć? Co może uczynić — czy to przez sąd, by uczynić nas nieszczęśliwymi, czy przez miłosierdzie, by obdarzyć nas szczęściem? Takie myślenie opisuje Księga Sofoniasza 1:12.

Elifaz odpowiada na to jednym słowem, nazywając Boga Wszechmocnym. Jeśli naprawdę jest Wszechmocny, to czego nie może uczynić? Nic dziwnego, że ludzie odrzucają wszelką religię, jeśli nie boją się Bożego gniewu ani nie pragną Jego przychylności.

Po trzecie, Elifaz podkreśla powagę ich grzechu: Bóg napełnił ich domy dobrami (Księga Hioba 22:18). Ludzie z dawnego świata i mieszkańcy Sodomy mieli pod dostatkiem życiowych przyjemności. Jedli, pili, kupowali i sprzedawali, jak czytamy w Ewangelii Łukasza 17:27. Nie mieli więc powodu pytać, co Wszechmocny może dla nich zrobić, bo żyli dzięki Jego dobroci. Nie mieli powodu mówić Mu, by odszedł, skoro okazał im tyle dobra. Wielu ludzi ma pełne domy, lecz puste serca, a to niezawodny znak nadchodzącej zguby.

Po czwarte, Elifaz wyraża sprzeciw wobec przekonań i postępowania takich niegodziwych ludzi: „Rada niegodziwych jest mi daleka”. Hiob powiedział to samo (Księga Hioba 21:16), a Elifaz nie chce mu ustępować. Nawet jeśli nie zgadzają się w każdej sprawie dotyczącej Boga, łączy ich odrzucenie życia bez Boga. Ludzie, którzy różnią się w niektórych kwestiach religijnych, a nawet spierają się o nie, powinni trzymać się razem w sprzeciwie wobec ateizmu i bezbożności. Muszą uważać, by spory nie osłabiły ich jedności ani gorliwości we wspólnej sprawie Bożej, która jest słuszna.

Po piąte, Elifaz opisuje, jak sprawiedliwi będą się cieszyć z tego, co się wydarzy. Zobaczą zagładę niegodziwych (Księga Hioba 22:19). Będą się jej przyglądać i wyciągać z niej wnioski (Księga Ozeasza 14:9). Ucieszą się nie dlatego, że czerpią przyjemność z ludzkiego cierpienia albo odnoszą ziemską korzyść, lecz dlatego, że Bóg zostaje uwielbiony, Jego słowo się wypełnia, ciemięzcy zostają złamani, a uciśnieni uwolnieni. Zobaczą też, że grzech zostaje zawstydzony, ateiści i niewierzący ponoszą klęskę, a inni otrzymują ostrzeżenie, by unikać podobnego zła.

Mogą nawet szydzić z niegodziwych, to znaczy czynić to słusznie i w święty sposób, tak jak czyni to Bóg (Księga Psalmów 2:4; Księga Przysłów 1:26). Wykorzystają tę okazję, by pokazać głupotę grzeszników i niedorzeczność ich poglądów, choćby sami uważali się za mądrych. „Oto człowiek, który nie uczynił Boga swoją siłą” — i widać, jak się to dla niego skończyło (Księga Psalmów 52:7). Niektórzy rozumieją te słowa jako opis sprawiedliwego Noego i jego rodziny, którzy obserwowali zagładę dawnego świata i cieszyli się z niej, tak jak wcześniej boleli nad jego niegodziwością. Lot, który widział upadek Sodomy, również miał powód do radości (Drugi List Piotra 2:7–8).

Zobaczą także, że zostali zachowani przed takim sądem (Księga Hioba 22:20). Ich dobytek nie został zniszczony, jak dobytek tamtych ludzi i Hioba. Nadal dobrze im się powodzi, a oni uznają to za znak, że niebo im sprzyja i że mają rację. Tą samą zasadą, którą Elifaz posługuje się, by potępić Hioba, chwali siebie i swoich przyjaciół: dobytek Hioba został zniszczony, więc jest niegodziwy; nasz nie został, więc jesteśmy sprawiedliwi. To jednak fałszywa zasada. Na podstawie wszystkiego, co nas spotyka, nie można rozpoznać, czy Bóg nas kocha, czy nienawidzi.

Jeśli inni giną, a my zostajemy oszczędzeni, zamiast ich osądzać i wywyższać samych siebie, jak czyni tu Elifaz, powinniśmy dziękować Bogu. Powinniśmy też przyjąć to jako ostrzeżenie i przygotować się na podobne trudności.