Księga Jeremiasza 31:27 – znaczenie i zastosowanie

Prorokowi dobrze się spało, bo Bóg objawił mu świeże obietnice, więc położył się ponownie, mając nadzieję, że usłyszy kolejne. Nie zawiódł się: Bóg przekazał mu następne słowa pocieszenia. Pan obiecuje tu, że Jego lud stanie się liczny i zamożny. Izrael i Juda zapełnią się ludźmi i bydłem, jakby zostały obsiane niczym pole, a ten wzrost będzie owocem Bożego błogosławieństwa, bo ci, którym Bóg błogosławi, wydają obfity plon (Księga Jeremiasza 31:23).

Ten obraz zapowiada także wielki wzrost Kościoła Ewangelii. Bóg go odbuduje i mocno osadzi (Księga Jeremiasza 31:28). Będzie nad nim czuwał, aby czynić mu dobro, i nie zmarnuje żadnej sposobności, która mogłaby przyczynić się do jego pokoju i pomyślności. Przez długi czas wszystko zdawało się działać przeciwko ludowi, jakby Bóg czuwał nad nim tylko po to, by go zniszczyć. Teraz natomiast wszystko, co się wydarzy, będzie go umacniać i wspierać jego rozwój.

Bóg z taką samą gotowością pociesza tych, którzy się nawracają i uniżają przed Nim, z jaką karze tych, którzy wciąż miłują swoje grzechy i uparcie w nich trwają. Obiecuje też, że lud nie będzie już sądzony za grzechy swoich przodków (Księga Jeremiasza 31:29-30). Ludzie przestaną mówić, że Bóg karze dzieci za winy rodziców — taki osąd odczuwali podczas niewoli, gdy poczytano im winy przodków, zwłaszcza Manassesa. Inne fragmenty Pisma Świętego w pełni potwierdzają, że Bóg ma prawo tak postępować. Jezus powiedział też niegodziwym Żydom swoich czasów, że poniosą karę za grzechy swoich przodków, ponieważ sami nadal postępują równie niegodziwie (Ewangelia Mateusza 23:35-36).

Jednak surowe traktowanie Izraela miało się skończyć. Bóg nie będzie już wysuwał przeciwko niemu jako narodowi tych oskarżeń. Zamiast tego wspomni o przymierzu zawartym z przodkami ludu i ze względu na nie będzie mu błogosławił. Ludzie przestaną narzekać, że ojcowie jedli kwaśne winogrona, a dzieciom cierpły zęby — to powiedzenie niesłusznie i z goryczą podważa sprawiedliwość Boga. Nie oznacza to jednak, że grzech pozostanie bez kary. Każdy nadal umrze z powodu własnego grzechu. Miłosierdzie okazane całemu narodowi nie daje pojedynczym grzesznikom bezpiecznego usprawiedliwienia. Kto je kwaśne winogrona, nadal odczuje ich gorzki smak.

Grzech niesie ze sobą własne gorzkie skutki. To, co z początku wydaje się pociągające, w końcu okazuje się kwaśne i sprawia, że cierpną zęby. Innymi słowy, grzech z natury przynosi duszy udrękę, tak jak kwaśne winogrona cierpki smak w ustach. Bóg zapowiada następnie, że odnowi swoje przymierze z ludem, tak aby błogosławieństwa płynęły nie tylko z Jego opatrzności, lecz także z obietnicy, dzięki czemu będą jeszcze słodsze i pewniejsze. Obietnica ta wskazuje na czasy Ewangelii. Apostoł wyjaśnia ją w ten sposób w Liście do Hebrajczyków 8:8-9, gdzie cały ten fragment stanowi podsumowanie przymierza łaski — zbawczej umowy Boga z wierzącymi w Jezusa Chrystusa.

Przymierze to zostaje zawarte z domem Izraela i Judy, czyli z Kościołem Ewangelii, Izraelem Bożym, nad którym spoczywa pokój (List do Galatów 6:16). Obejmuje też duchowe potomstwo wierzącego Abrahama i modlącego się Jakuba. Juda i Izrael były niegdyś oddzielnymi królestwami, lecz po powrocie z niewoli zostały zjednoczone w błogosławieństwach, których udzielił im Bóg. Podobnie Żydzi i poganie zostają zjednoczeni w Kościele Ewangelii i w przymierzu.

Ogólnie rzecz biorąc, jest to nowe przymierze, inne niż to, które Bóg zawarł z ludem, gdy wyprowadził go z Egiptu. Nie oznacza to, że przymierze zawarte na Synaju było przymierzem niewinności, takim jak przymierze zawarte z Adamem, gdy został stworzony. W swojej istocie było przymierzem łaski, ale łaska ta miała w nim formę mniej wyraźną i pełną niż w czasach Ewangelii. Ludzie byli zbawiani w ramach tego przymierza przez nawrócenie i wiarę w mającego dopiero przyjść Mesjasza, a krew ofiar zapowiadała wcześniej krew tego Mesjasza (Księga Wyjścia 24:7-8).

Mimo to przymierze to nazywa się nowym z wielu powodów. Jego obietnice są bardziej duchowe i niebiańskie, a światło jest o wiele jaśniejsze. Bóg zawarł z ludem to przymierze, gdy ujął go za rękę i wyprowadził z Egiptu, jakby prowadził ludzi niewidomych, chromych lub słabych. Lud jednak złamał przymierze. Zawarł je Bóg, lecz zerwali je ludzie. Ujawnia to głęboką prawdę: nasze zbawienie pochodzi od Boga, natomiast nasz grzech i zguba są naszym dziełem.

Złamanie przymierza było tym poważniejsze, że Bóg był dla ludu jak mąż. Związał się z nim przymierzem małżeńskim, a lud złamał wierność przez bałwochwalstwo, które jest duchowym cudzołóstwem. Odwracanie się od Boga to poważna sprawa. Bóg był dla nas kochającym, troskliwym i wiernym mężem, a my okazaliśmy Mu niewierność.

Obietnice tego przymierza dotyczą błogosławieństw duchowych. Bóg nie mówi tylko: „Dam im ziemię Kanaan i liczne potomstwo”, lecz także: „Udzielę im przebaczenia, pokoju i łaski, a ich umysły i serca uczynię właściwymi”. Najpierw obiecuje, że skłoni ich do wypełniania obowiązków: „Umieszczę moje prawo w ich wnętrzu i wypiszę je na ich sercach”. Nie chodzi o to, że da im inne prawo, lecz o to, że Duch wypisze to samo prawo w ich wnętrzu, tak jak niegdyś zostało ono wypisane na kamieniu. Bóg sprawia, że Jego prawo staje się wierzącym bliskie i łatwe do przywołania w pamięci (Księga Przysłów 3:3). Daje im też trwałe pragnienie posłuszeństwa, dzięki czemu Jego drogi są bliskie ich sercom.

O tę obietnicę powinniśmy się modlić: abyśmy mogli wypełniać swoje obowiązki z czystym sumieniem i radością. Bóg obiecuje również: „Będę ich Bogiem, a oni będą moim ludem”. Będzie dla nich wszystkim, czego potrzebują, w pełni i obficie, a oni będą do Niego należeć i wiernie Mu służyć. To, że Bóg jest naszym Bogiem, stanowi pełnię szczęścia. Nawet niebo nie oznacza niczego więcej (List do Hebrajczyków 11:16; Księga Apokalipsy 21:3).

Nazwanie nas ludem Boga można rozumieć na dwa sposoby. Może to oznaczać warunek, który leży po naszej stronie: tylko ci, którzy naprawdę oddają Mu siebie, będą Go mieli za Boga. Może to być także kolejna część obietnicy: Bóg swoją łaską uczyni nas swoim ludem i w dniu swojej mocy sprawi, że zechcemy do Niego należeć. W obu przypadkach to Boża łaska czyni kogokolwiek Jego ludem.

Wśród ludzi wszystkich rodzajów znacznie wzrośnie też poznanie Boga, a poznanie to przyniesie wszelkiego rodzaju dobro. Ci, którzy naprawdę znają imię Boga, będą Go szukać, służyć Mu i Mu ufać (Księga Jeremiasza 31:34). Słowa „Wszyscy będą mnie znać” znaczą, że każdy będzie miał możliwość poznania Boga i środki, by się o Nim uczyć. Jego drogi będą znane na ziemi, podczas gdy przez wiele wieków Boga znano tylko w Judzie. Więcej ludzi pozna Boga niż w czasach Starego Testamentu, gdy poganie, czyli narody nieżydowskie, żyli w niewiedzy i oddawali cześć temu, czego nie znali.

W czasach Ewangelii sprawy Boże staną się jaśniejsze i łatwiejsze do zrozumienia nawet dla najprostszego człowieka niż wtedy, gdy Mojżesz zasłaniał swoją twarz welonem. Poznanie Boga będzie tak powszechne, że potrzeba nauczania będzie mniejsza niż dawniej. Niektórzy rozumieją to jako mocny sposób wyrażenia myśli, mający obudzić tępe umysły Żydów i pokazać, że poznanie w czasach Ewangelii będzie daleko przewyższać to, które mieli pod Prawem. Inni sądzą, że chodzi o to, iż w czasach Ewangelii będzie tak wiele regularnego publicznego głoszenia, prowadzonego przez tych, którzy zostali powołani do głoszenia Słowa w porę i nie w porę, że wierzący będą mniej niż wcześniej potrzebować wzajemnego prywatnego pouczania. Pod Prawem kapłani głosili tylko od czasu do czasu, w świątyni i znacznie mniejszej liczbie ludzi. Teraz zaś każdy może poznawać Boga, uczestnicząc w zgromadzeniach chrześcijańskich, w których cały Kościół uczy się prawdziwego poznania Boga.

Niektórzy rozumieją te słowa również tak, że wielu ludzi pojmie sprawy Boże tak jasno, jakby poznali je dzięki bezpośredniemu światłu, a nie zwykłemu nauczaniu. Krótko mówiąc, dzięki Ewangelii Chrystusa sprawy Boże ukażą się w jaśniejszym świetle niż kiedykolwiek wcześniej (Drugi List do Tymoteusza 1:10), a dzięki łasce Chrystusa lud Boży będzie je widział wyraźniej niż kiedykolwiek (List do Efezjan 1:17-18).

Wreszcie, aby wszystkie te błogosławieństwa stały się możliwe, grzech musi zostać przebaczony. Przebaczenie jest podane jako uzasadnienie wszystkiego, co zostało wcześniej wymienione: „Przebaczę ich winy”, czyli nie poczytam ich przeciwko nim i nie będę z nimi postępował tak, jak na to zasługują. „Nie wspomnę więcej ich grzechu”. To grzech pozbawia nas dobrych rzeczy i powstrzymuje przepływ Bożej przychylności. Gdy miłosierdzie przebaczające usuwa grzech, znika przeszkoda i łaska Boża spływa jak rzeka, jak potężny strumień.